Huyền Giám Tiên Tộc: Nếu được quay lại ngày nhặt chiếc gương đồng dưới đáy nước, Lý gia có còn vui mừng bước vào tiên đạo?

Huyền Giám Tiên Tộc: Nếu được quay lại ngày nhặt chiếc gương đồng dưới đáy nước, Lý gia có còn vui mừng bước vào tiên đạo? 

Trong kho tàng tiểu thuyết tu tiên mạng Trung Quốc, cảnh tượng một gã nông dân nghèo khổ hay một thiếu niên hàn môn tình cờ nhặt được chí bảo thượng cổ luôn được mặc định là khoảnh khắc đổi đời rực rỡ nhất. Người đọc đã quá quen với việc ngay sau khi có được bảo vật, nhân vật chính sẽ lập tức thoát xác phàm thai, một đường hát vang tiến thẳng lên đỉnh cao thế giới mà chẳng cần bận tâm đến cái giá phải trả.

Thế nhưng, khi lật mở những trang viết trầm mặc, lạnh lẽo và thấm đẫm mồ hôi máu của bộ kỳ thư Huyền Giám Tiên Tộc dưới ngòi bút tác giả Quý Việt Nhân, cái công thức "nhặt bảo vật bằng với hạnh phúc" ấy đã bị đập cho tan thành từng mảnh vụn. Mọi chuyện bắt đầu từ cái ngày định mệnh khi người anh hai Lý Hạng Bình vô tình mò được chiếc gương đồng cổ (Thanh Đồng Cổ Giám - nơi trú ngụ của tàn hồn Giám chủ Lục Giang Tiên) từ dưới đáy nước, mở ra cánh cửa bước vào thế giới tu hành cho bốn anh em nhà họ Lý vốn chỉ biết bán mặt cho đất bán lưng cho trời nơi Cổ Lê Đạo.

Nếu đem câu hỏi "Nhặt được pháp giám có đáng vui mừng hay không?" đặt trước mặt anh em Lý Mộc Điền, Lý Hạng Bình, Lý Thông Nhai vào cái đêm đầu tiên họ biết trên đời thực sự có thần tiên, câu trả lời chắc chắn là niềm hoan hỉ đến run rẩy tay chân. Nhưng nếu ngay bên cạnh mặt gương xanh biếc mờ ảo ấy, Lục Giang Tiên trải ra thêm một cuộn danh sách ghi đầy đủ tên tuổi của từng người con, người cháu họ Lý sẽ phải chết không toàn thây, phải hóa thành "nhân đan" trong lò luyện của kẻ khác, hay phải già chết trong sự uất ức bất lực suốt hàng trăm năm tiếp theo - thì liệu bàn tay thô ráp của những người nông dân ấy có còn dám chạm vào chiếc gương kia nữa hay không?

Theo góc nhìn của một lão làng đã đi cùng Lý gia qua từng cuộc bể dâu sinh tử, đây chính là câu hỏi chạm thẳng vào linh hồn của Huyền Giám Tiên Tộc: một tác phẩm buộc chúng ta phải nhìn nhận lại xem rốt cuộc "tiên duyên" là chiếc phao cứu sinh đưa con người thoát khỏi bể khổ, hay chỉ là tấm vé đưa họ từ một địa ngục nhỏ bé bước vào một lò sát sinh tàn khốc và vĩ mô hơn gấp bội!

Phá bỏ ảo tưởng về "Đời phàm thanh bình": Khi không tu tiên cũng chẳng có nghĩa là được làm người an ổn

Trước khi chúng ta rơi vào cái bẫy cảm xúc tiếc thương cho những mất mát của Lý gia về sau rồi vội vàng đưa ra lời khuyên rằng "Giá như năm xưa họ cứ vứt chiếc gương đi mà làm người phàm cho yên phận", chúng ta cần phải nhìn thẳng vào bức tranh thực tại tàn nhẫn của thế giới phàm tục trong Huyền Giám Tiên Tộc trước khi tiên duyên gõ cửa. Nhiều độc giả hiện đại khi ngồi trong phòng điều hòa đọc truyện thường vô thức hình dung cuộc sống làm nông dân của bốn anh em Lý Mộc Điền thuở ban đầu giống như một bức tranh điền viên thơ mộng: sáng vác cuốc ra đồng, tối về bên mâm cơm đầm ấm, không tranh với đời thì đời chẳng hại đến ta.

Nhưng Quý Việt Nhân đã khắc họa một thế giới phong kiến thần quyền vô cùng trần trụi: ngay cả khi chưa bước chân vào giới tu tiên, gia đình họ Lý vốn dĩ đã đang sống dưới đáy của một xã hội ngập tràn loạn lạc, thuế má cắt cổ, cường hào ác bá và những võ giả giang hồ hay đám tu sĩ cấp thấp coi mạng người phàm như cỏ rác!

Khi Lục Giang Tiên thức tỉnh và dùng thần thông kiểm tra căn cốt của bốn anh em nhà họ Lý ở giai đoạn đầu, một sự thật tuyệt vọng đã được phơi bày: cơ thể của họ hoàn toàn không có Linh khiếu bẩm sinh - nghĩa là theo quy luật tự nhiên của trời đất này, họ và con cháu muôn đời sau vĩnh viễn chỉ là lũ giun dế phàm thai, sinh tử hoàn toàn nằm trong tay kẻ khác. Việc Lục Giang Tiên ban xuống Huyền Châu phù chủng để cưỡng ép khai mở linh khiếu, giúp họ bước vào cảnh giới Thai Tức không phải là việc ban phát một giấc mộng trường sinh xa xỉ, mà trước hết nó giải quyết một nhu cầu sinh tồn vô cùng thực tế: có được chút sức mạnh để tự bảo vệ mái nhà của mình trước cơn loạn thế!

Hãy nhìn vào cảnh ngộ của hàng vạn bách tính phàm nhân trong biến cố tại Già Nê Hề ở các chương sau để thấy rõ chân lý này: những người dân thường nơi đó có ai chủ động tranh đoạt tiên duyên đâu, nhưng chỉ vì một cuộc đấu đá và toan tính lợi ích của đám tu sĩ đứng trên cao, sinh mạng của toàn bộ phàm nhân trong vùng lập tức bị cuốn vào vòng xoáy hủy diệt mà không có lấy một tia khả năng phản kháng. Trong một thế giới mà sự yếu đuối của kẻ phàm phu không bao giờ được cường quyền tự giác tôn trọng như thế, việc Lý gia nắm lấy cơ hội bước vào tiên đạo hoàn toàn không phải là lòng tham mù quáng, mà là phản xạ tự cứu lấy mình chính đáng nhất của những kẻ đã chán cảnh làm cá nằm trên thớt!

Khoảng cách chết người giữa "Sở hữu bảo vật" và "Đủ tầm nhận thức": Bi kịch mang tên Lý Xích Kính

Thế nhưng, sự tỉnh táo và tàn nhẫn đến lạnh người của Huyền Giám Tiên Tộc nằm ở chỗ: tác giả cho Lý gia một món chí bảo vượt ngoài tầm hiểu biết của cả thế giới là chiếc gương đồng của Lục Giang Tiên, nhưng lại không hề ban cho họ "trí tuệ toàn tri" hay một tấm khiên miễn nhiễm với hiểm nguy của giới tu hành. Khi một gia đình nông dân chân lấm tay bùn đột ngột bước vào con đường tu tiên, khả năng mới lập tức kéo theo những nhu cầu sống còn mới: có Huyền Châu phù chủng để bước vào Thai Tức rồi, họ cần công pháp để lên Luyện Khí, cần linh thạch, đan dược, pháp khí và một mảnh đất linh mạch để an gia lập nghiệp.

Mà muốn có tất cả những thứ đó, họ buộc phải bước ra khỏi lũy tre làng để giao thiệp, va chạm và cúi đầu trước những thế lực tu tiên đã cắm rễ hàng trăm, hàng ngàn năm trước họ. Chính khoảng trống mênh mông giữa việc "sở hữu trong tay một cơ duyên nghịch thiên" và việc "chưa đủ tầm mắt để hiểu hết sự hiểm ác của lòng người trong giới tu đạo" đã trở thành cái bẫy nuốt chửng máu thịt của biết bao thế hệ con cháu họ Lý!

Đau đớn và ám ảnh bậc nhất trong số những cái giá phải trả ấy chính là bi kịch của Lý Xích Kính. Đó là một người trẻ tuổi xuất sắc của dòng tộc, mang trong mình thiên tư kiếm đạo ngút trời và từng là niềm hy vọng lớn lao của cả gia đình; thế nhưng khi bước vào tầm mắt của những kẻ nắm quyền sinh sát ở tầng trên (như đám cao tầng Thanh Trì Tông), toàn bộ tài năng và thành tựu tu hành của Lý Xích Kính không những không mang lại cho hắn sự tôn trọng, mà ngược lại còn biến hắn thành một "vật liệu thượng hạng" hoàn hảo để đưa vào kế hoạch luyện Nhân Đan!

Nhìn kết cục thê thảm của Lý Xích Kính, hay nhìn ngược về trước đó là cái chết nơi phương xa của chú Tư Lý Nghiễm và sự ra đi sớm của Lý Hạng Bình, bất kỳ người đọc nào cũng phải cảm thấy nghẹn đắng nơi cổ họng và tự hỏi: nếu ngày xưa không nhặt chiếc gương kia, Lý Xích Kính có lẽ đã chỉ là một chàng trai bình thường cày ruộng lấy vợ nơi quê nhà, đâu phải chịu cảnh bị người ta coi như dược liệu sống?

Tuy nhiên, như một lão làng đọc truyện phải phân định thật rạch ròi: nỗi đau xót cho bi kịch của một cá nhân như Lý Xích Kính là hoàn toàn thật, nhưng không thể vì một người ngã xuống trên đường núi mà kết luận rằng cả gia tộc lẽ ra nên nằm chờ chết ở dưới chân núi! Chúng ta nhìn thấy cái chết thảm của Lý Xích Kính khi tu tiên vì nó đã xảy ra trên trang sách, nhưng chúng ta lại quên mất rằng nếu không có thực lực Trúc Cơ của Lý gia lúc bấy giờ, có lẽ cả dòng họ từ già tới trẻ đã sớm bị xóa sổ sạch sẽ trong một cơn binh lửa nào đó tại Cổ Lê Đạo từ hàng chục năm trước mất rồi!

Vòng xoáy của sự mở rộng và tiếng thở dài muốn dừng bước của Liễu Nhu Huyến

Một khía cạnh tâm lý cực kỳ sâu sắc khác khiến câu hỏi về ngày nhặt pháp giám trở nên nặng nề, chính là sự biến đổi không thể đảo ngược trong mục tiêu tồn tại của gia tộc một khi đã bước chân lên con thuyền tiên đạo. Thuở ban đầu khi bốn anh em Lý Mộc Điền, Lý Hạng Bình, Lý Thông Nhai mới vây quanh chiếc gương đồng, ước mơ của họ giản dị biết bao: chỉ mong có chút sức lực để không bị quan lại hay võ giả bắt nạt, mong anh em con cháu được no cái bụng và giữ vững một mái nhà che mưa che nắng.

Thế nhưng, quy luật của giới tu tiên giống như việc chèo thuyền ngược nước, không tiến ắt sẽ lùi và bị kẻ khác nuốt chửng! Để giữ được mái nhà nhỏ, Lý Thông Nhai buộc phải liều mạng đột phá Luyện Khí rồi Trúc Cơ; khi đã thành Lão tổ Trúc Cơ và đưa gia tộc tới cắm rễ bên bờ Vọng Nguyệt Hồ, để bảo vệ cơ nghiệp mới, họ lại cần thêm đất đai, cần thêm linh mạch, cần bồi dưỡng thêm nhiều tu sĩ Thai Tức, Luyện Khí và phải hướng tới cảnh giới Tử Phủ xa vời hơn nữa.

Cứ mỗi một bước tiến lên để tìm kiếm sự an toàn, phạm vi những thứ mà Lý gia "không nỡ mất" lại phình to ra gấp bội, kéo theo những kẻ địch ngày càng khủng khiếp hơn và biến cảm giác bất an trở thành một căn bệnh mãn tính truyền từ đời này sang đời khác! Khi đã lún sâu vào guồng quay "không mạnh lên thì sẽ chết" ấy, việc quay đầu lại trở thành điều bất khả thi, bởi người đi sau luôn mang trên lưng món nợ máu của người đi trước: nếu dừng lại, chẳng phải cái chết của Lý Hạng Bình, Lý Nghiễm hay Lý Xích Kính đều trở thành vô nghĩa hay sao?

Thế nhưng, giữa cái guồng quay khắc nghiệt đòi hỏi mọi người phải tiến lên không ngừng nghỉ đó, tác giả Quý Việt Nhân đã cài vào một chi tiết nhân văn đến rơi nước mắt thông qua nhân vật Liễu Nhu Huyến - người vợ tào khang của Lý Thông Nhai. Sau những lần cố gắng xung kích đột phá cảnh giới thất bại vì hạn chế tư chất và thiếu thốn tài nguyên, nhìn mái tóc mình ngày một bạc đi, Liễu Nhu Huyến đã nhẹ nhàng tâm sự với chồng rằng: nàng không muốn dùng chút năm tháng ít ỏi còn lại của cuộc đời mình để tiếp tục vùi đầu vào việc khổ tu vô vọng nữa, nàng chỉ muốn được sống bình yên bên chồng con trong quãng đời xế chiều.

Lời bộc bạch ấy của Liễu Nhu Huyến giống như một tiếng chuông thanh tỉnh gõ thẳng vào tâm can người đọc: nó nhắc nhở chúng ta rằng sự hưng thịnh của một "tiên tộc" không bao giờ đồng nghĩa với việc mọi cá nhân trong tộc đều tìm thấy hạnh phúc trên con đường tu luyện! Một dòng họ có quyền khát khao vươn tới đỉnh cao đại đạo, nhưng một con người cụ thể cũng có quyền xem vài năm tháng ấm áp bên người thương quý giá hơn một lần đánh cược sinh tử.

Nếu được chọn lại lần nữa: Sự thay đổi không nằm ở việc "Từ Bỏ", mà nằm ở sự "Tỉnh Táo"

Vậy cuối cùng, nếu thực sự có một phép màu thời gian đưa những người đứng đầu Lý gia như Lý Thông Nhai hay Lý Huyền Phong mang theo toàn bộ ký ức đau thương hiện tại quay trở về đúng cái ngày Lý Hạng Bình vừa vớt chiếc gương đồng từ dưới nước lên, liệu họ có ném trả chiếc gương ấy xuống đáy sông để giữ lấy kiếp sống phàm nhân hay không? Câu trả lời của cá nhân ta chắc chắn là Không bao giờ!

Bởi lẽ những con người đã từng nếm trải sự bất lực của kẻ yếu dưới gầm trời Cổ Lê Đạo, đã từng nhìn thấy cảnh bách tính hóa thành tro bụi dưới một chiêu thần thông của tu sĩ, hiểu rõ hơn ai hết rằng: đứng yên trong thân phận phàm nhân chỉ là sự chờ chết bị động và hèn nhát nhất. Dù biết trước con đường phía trước sẽ phải đi qua biển máu, biết trước Lý Hạng Bình sẽ chết sớm, Lý Nghiễm sẽ bỏ xác nơi đất khách và Lý Xích Kính sẽ rơi vào ổ phục kích của Thanh Trì Tông, thì khát vọng muốn nắm giữ vận mệnh trong tay và bảo vệ gia đình vẫn sẽ thúc đẩy họ một lần nữa đưa tay đón lấy chiếc gương đồng của Lục Giang Tiên!

Tuy nhiên, nếu được làm lại với sự từng trải ấy, thái độ của Lý gia đối với hai chữ "tiên duyên" sẽ hoàn toàn thay đổi: sẽ không còn niềm vui sướng ngây thơ ngỡ rằng từ nay gia tộc đã được trời cao chiếu cố, mà thay vào đó là một sự tỉnh táo và cảnh giác lạnh người. Họ sẽ hiểu rằng chiếc gương của Lục Giang Tiên chỉ trao cho họ tấm vé bước vào sòng bạc sinh tử của giới tu hành, chứ không hề bảo đảm họ sẽ thắng cuộc.

Họ sẽ thận trọng hơn gấp vạn lần khi tiếp nhận công pháp từ bên ngoài, sẽ biết cách giấu mình kỹ hơn trước ánh mắt tham lam của các đại tông môn như Thanh Trì Tông, và quan trọng nhất là họ sẽ biết trân trọng hơn từng khoảnh khắc sum vầy ngắn ngủi bên những người như đại ca Lý Mộc Điền hay thê tử Liễu Nhu Huyến trước khi cơn bão của đại đạo kịp ập tới chia cắt âm dương.

Nguồn: TIÊN HIỀN THƯ VIỆN