Huyền Giám Tiên Tộc: Một thiên tài hàn môn phải xuất chúng đến mức nào mới có quyền tự quyết định số phận của chính mình?

Huyền Giám Tiên Tộc: Một thiên tài hàn môn phải xuất chúng đến mức nào mới có quyền tự quyết định số phận của chính mình?

Nếu có một câu hỏi nào có thể dùng làm thước đo để phân biệt ngay lập tức giữa một độc giả mới bước chân vào dòng truyện tiên hiệp "sảng văn" (truyện giải trí sảng khoái) và một độc giả lão làng của dòng truyện "hiện thực lưu" như Huyền Giám Tiên Tộc, thì đó chính là câu hỏi: "Một thiên tài phải giỏi đến mức nào mới có quyền tự quyết định vận mệnh của mình?" Trong thế giới của những bộ sảng văn truyền thống, câu trả lời đơn giản đến mức ngây thơ: chỉ cần ngươi sở hữu thiên phú vạn năm có một, ngộ tính nghịch thiên, thì ngay từ lúc ngươi mới ở cảnh giới Luyện Khí hay Trúc Cơ, các vị Lão tổ cao cao tại thượng đã phải vội vàng chạy tới nâng niu ngươi như bảo bối, mọi quy tắc tông môn đều phải nhường đường cho ngươi, và ngươi nghiễm nhiên nắm trọn vận mệnh trong lòng bàn tay!

Thế nhưng, khi đem cái tư duy màu hồng ấy bước vào thế giới tàn khốc đến lạnh người của Huyền Giám Tiên Tộc, người đọc sẽ lập tức bị tác giả Quý Việt Nhân dội cho một gáo nước đá tỉnh cả người. Xuyên suốt chiều dài tác phẩm, chúng ta đã chứng kiến không ít những bộ óc kỳ tài, những kiếm tu có ngộ tính tuyệt đỉnh xuất hiện: từ một An Cảnh Minh tài hoa chói lọi làm chấn động cả một vùng, một Lý Xích Kính tuổi trẻ tài cao sớm lĩnh ngộ được kiếm ý sắc bén, cho đến một Lý Huyền Phong mang chiến lực Canh Kim bá đạo ngang dọc chiến trường.

Ấy vậy mà có một sự thật phũ phàng là: khi đứng trước những bước ngoặt sinh tử của cuộc đời mình, toàn bộ cái gọi là "thiên phú xuất chúng" ấy không những không trao cho họ tấm thẻ bài miễn tử hay quyền được tự do lựa chọn, mà có đôi khi chính sự tài giỏi quá mức ấy lại trở thành bản án tử hình sớm đẩy họ vào tầm ngắm thu hoạch của những kẻ nắm giữ quyền lực tối cao!

Tại sao trong thế giới này, khoảng cách giữa "Tài năng" và "Quyền tự quyết" lại xa xôi và đẫm máu đến thế? Theo góc nhìn của một người đã nghiền ngẫm kỹ lưỡng từng tầng thiết lập của truyện, muốn trả lời câu hỏi một thiên tài phải giỏi đến đâu mới làm chủ được số phận, chúng ta không thể chỉ nhìn vào bảng cảnh giới tu vi, mà phải mổ xẻ trực diện vào bốn bức tường vô hình luôn bóp nghẹt mọi thiên tài hàn môn: Thời gian trưởng thành, Sự độc quyền truyền thừa, Cái giá của người hộ đạo và Bản chất của quyền tự từ chối!

Bài học từ An Cảnh Minh và Lý Xích Kính: Khi "Tài năng lộ sớm" chỉ là miếng mồi ngon trong mắt kẻ săn mồi

Sai lầm đầu tiên của rất nhiều người khi đánh giá về một thiên tài là họ thường đánh đồng hai khái niệm hoàn toàn khác nhau: "Tiềm năng sẽ trở nên vô địch trong tương lai" và "Thực lực đủ để tự bảo vệ mình ở hiện tại". Một thiếu niên mười tám tuổi có thể sở hữu tư chất của bậc Tử Phủ, Kim Đan, nhưng ở thời điểm mười tám tuổi đó, hắn vẫn chỉ là một tu sĩ Luyện Khí hoặc Trúc Cơ sơ kỳ yếu ớt; và bi kịch nằm ở chỗ: những kẻ đang nắm giữ lợi ích độc tôn ở tầng trên không bao giờ có nghĩa vụ phải ngồi yên chờ đợi thiên tài ấy lớn lên để rồi quay lại chia sẻ miếng bánh quyền lực của chúng!

Hãy nhớ lại lời cảnh tỉnh vô cùng sâu sắc và tỉnh táo của Tam công gia Lý Thông Nhai dành cho Lý Huyền Phong sau biến cố liên quan đến nhân vật An Cảnh Minh trong nguyên tác. An Cảnh Minh là một thiên tài xuất chúng đến mức nào? Sự tỏa sáng của hắn rực rỡ tới mức khiến tất cả mọi người xung quanh đều phải ngước nhìn; thế nhưng Lý Thông Nhai bằng con mắt từng trải của mình đã chỉ thẳng ra rằng: chính sự xuất chúng quá mức ấy của An Cảnh Minh đã khiến không chỉ kẻ địch muốn giết hắn cho tiệt hậu họa, mà ngay cả những thế lực đồng minh đứng bên cạnh cũng phải sinh lòng e ngại, kiêng dè!

Trong mắt người đọc đứng ngoài cuộc, sự xuất hiện của một thiên tài phá vỡ trật tự cũ là điều vô cùng thú vị; nhưng trong mắt những vị Lão tổ đang nắm giữ đất đai, linh mạch và quyền phân phối tài nguyên trong trật tự đó, một thiên tài không thuộc phe cánh của mình lớn lên đồng nghĩa với việc bàn cờ lợi ích sẽ bị đảo lộn, vị thế của gia tộc mình sẽ bị đe dọa!

Rõ ràng và đau đớn hơn nữa là trường hợp của Lý Xích Kính: khi hắn bộc lộ thiên tư kiếm đạo tuyệt vời và lĩnh ngộ được kiếm ý, hắn đã nhận lại được gì từ thượng tông Thanh Trì Tông? Trong mắt người nhà họ Lý yêu thương hắn, kiếm ý ấy là niềm tự hào mở ra tương lai rực rỡ; nhưng trong mắt đám cao tầng nắm quyền sinh sát của Thanh Trì Tông, biểu hiện xuất sắc ấy chỉ chứng minh một điều rằng: "Cây thuốc sống này đã chín muồi, phẩm chất cực tốt, rất thích hợp để đưa vào lò luyện chế Nhân Đan!" Một thiên tài khi chưa có đủ sức mạnh tuyệt đối để tự vệ, thì tài năng của hắn giống như việc một đứa trẻ ôm cục vàng ròng đi giữa chợ đêm: nó không hề mang lại quyền tự quyết, mà chỉ làm tăng thêm giá trị sử dụng của bản thân hắn trong mắt những kẻ ăn thịt người ở tầng trên mà thôi!

Cái bẫy "Đứt đoạn truyền thừa" ở chương Viên Thoan hậu sự: Thiên phú cao đến mấy cũng phải quỳ trước độc quyền tri thức

Giả sử một thiên tài hàn môn đủ khôn ngoan để biết giấu mình, âm thầm nhẫn nhịn vượt qua giai đoạn yếu ớt ban đầu và tu luyện lên tới đỉnh cao của cảnh giới hiện tại, vậy liệu chỉ dựa vào ngộ tính và sự chăm chỉ của bản thân, hắn đã có thể tự mình đạp phá bình cảnh để bước lên tầng trời cao hơn và nắm lấy vận mệnh hay chưa? Câu trả lời trong Huyền Giám Tiên Tộc tiếp tục là một chữ Không lạnh lùng, được chứng minh cực kỳ thuyết phục qua hoàn cảnh của Nhị công gia Lý Huyền Phong trong chương "Viên Thoan hậu sự".

Lý Huyền Phong có phải là thiên tài không? Chắc chắn là có! Hắn sở hữu thiên phú chiến đấu Canh Kim cực kỳ sắc bén, ý chí kiên cường và cả đời chinh chiến không biết sợ là gì. Thế nhưng khi đã tu luyện tới đỉnh phong của cảnh giới Trúc Cơ hậu kỳ, Lý Huyền Phong lại phải đối mặt với một bức tường tuyệt vọng không thể dùng sự khổ luyện hay ngộ tính để đâm thủng: Bộ công pháp mà hắn đang tu luyện vốn là bản thiếu khuyết, chỉ viết tới Trúc Cơ hậu kỳ và hoàn toàn không có pháp môn tiếp theo để đột phá lên cảnh giới Tử Phủ!

Đây chính là một trong những thiết lập đắt giá và chân thực bậc nhất làm nên sức nặng của Huyền Giám Tiên Tộc. Trong các bộ truyện mì ăn liền, nhân vật chính thiếu công pháp chỉ cần ngồi dưới gốc cây ngộ đạo vài ngày là tự sáng tạo ra thần công cái thế; nhưng trong một thế giới tu tiên có logic chặt chẽ, mỗi một đạo thống từ Luyện Khí lên Trúc Cơ, từ Trúc Cơ lên Tử Phủ đều là kết tinh máu và mạng sống của hàng vạn tu sĩ thử sai qua hàng ngàn năm lịch sử!

Một cá nhân dù thông minh tuyệt đỉnh đến đâu nhưng nếu bị các đại tông môn (như Thanh Trì Tông) phong tỏa và độc quyền toàn bộ văn bản tri thức ở tầng cao, thì sự chăm chỉ của hắn cũng chỉ giúp hắn đi hết cái ngõ cụt đã được kẻ khác vạch sẵn mà thôi. Khi con đường tiến lên phía trước bị khóa chặt bởi sự thiếu hụt công pháp, thiên tài ấy sẽ chỉ còn hai lựa chọn: hoặc là chấp nhận dậm chân tại chỗ chờ ngày già chết trong uất hận, hoặc là phải cúi đầu bán mình làm chó săn cho các thế lực lớn để đổi lấy nửa trang giấy công pháp đột phá! Chừng nào gốc rễ truyền thừa còn nằm trong tay kẻ khác, chừng đó hai chữ "tự quyết vận mệnh" vẫn chỉ là một giấc mơ xa xỉ.

Sự khác biệt giữa "Được giữ mạng" và "Được tự do": Nhìn từ cái bóng của người hộ đạo

Trước hai bức tường mang tên "bị thu hoạch sớm" và "đứt đoạn công pháp", nhiều đạo hữu sẽ nghĩ ngay đến một giải pháp quen thuộc: Vậy chỉ cần thiên tài đó tìm được một chỗ dựa vững chắc, có một vị đại năng Tử Phủ đứng sau lưng làm người hộ đạo che chở là sẽ có được quyền tự quyết chứ gì? Để kiểm chứng xem việc "có chỗ dựa lớn" có thực sự đồng nghĩa với việc làm chủ số phận hay không, chúng ta hãy lật lại trường hợp của Tư Nguyên Bạch và vị Lão tổ Tử Phủ nhà họ Tư là Tư Bá Hưu tại Thanh Trì Tông.

Tư Nguyên Bạch chính là hình mẫu điển hình nhất của một thiên tài "ngậm thìa vàng" có chỗ dựa cứng: hắn là đệ tử chân truyền của thượng tông, có huyết thống trực hệ với một vị đại năng Tử Phủ đang tại vị là Tư Bá Hưu, không bao giờ phải lo lắng chuyện thiếu công pháp hay bị người ngoài đem đi luyện Nhân Đan như Lý Xích Kính. Thế nhưng, khi Tư Nguyên Bạch muốn sống theo đúng lương tâm và ý nguyện của bản thân mình - tức là đứng ra phản đối kế hoạch luyện nhân đan và phản đối việc đem bách tính phàm nhân đi đổi chác lợi ích ở Nam Cương - thì cái "chỗ dựa Tử Phủ" kia đã mang lại cho hắn kết quả gì?

Như lời Tư Bá Hưu giải thích về sau, để cứu mạng Tư Nguyên Bạch khỏi cơn giận của chưởng quyền Trì Úy, chính Tư Bá Hưu đã phải ra tay trước, đánh phế hoặc phong ấn tu vi của đứa cháu mình rồi tống giam nó vào trong tháp tối! Chi tiết này đã vạch trần một sự thật cực kỳ chua chát: có một chỗ dựa hùng mạnh quả thực tạo ra sự khác biệt rất lớn về khả năng sống sót (ít nhất Tư Nguyên Bạch chỉ bị nhốt vào tháp chứ không bị giết lấy xác luyện đan như Lý Xích Kính); thế nhưng "được giữ lại cái mạng" và "được quyền sống theo ý chí của mình" lại là hai khái niệm cách nhau một vực thẳm!

Ngay cả khi ngươi là con cháu ruột thịt của một vị Tử Phủ, thì sự bảo hộ mà người hộ đạo trao cho ngươi vẫn luôn đi kèm với một điều kiện ngầm: ngươi chỉ được phép phát triển và thể hiện tài năng bên trong chiếc khung lợi ích mà gia tộc hoặc tông môn đã quy định; khoảnh khắc ngươi muốn dùng tài năng ấy để đi ngược lại "đại cục" của kẻ bề trên, chính bàn tay từng che chở cho ngươi sẽ là bàn tay đầu tiên bẻ gãy đôi cánh của ngươi để giữ lấy sự an toàn chung!

Phép thử tối thượng của Quyền Tự Quyết: Năng lực nói chữ "Không" mà không làm sụp đổ mái nhà phía sau

Nếu thiên phú bẩm sinh chưa đủ, chiến lực cá nhân như Lý Huyền Phong ở Ỷ Sơn thành vẫn bị điều động như con tốt, và ngay cả có chỗ dựa Tử Phủ như Tư Nguyên Bạch vẫn bị nhốt vào tháp khi dám trái ý bề trên, vậy rốt cuộc trong thế giới của Huyền Giám Tiên Tộc, điều kiện thực sự để một thiên tài có thể nắm giữ vận mệnh của chính mình là gì? Theo đúc kết của cá nhân ta sau khi nhìn xuyên suốt quá trình quật khởi của Lý gia, thước đo chuẩn xác nhất cho quyền tự quyết không nằm ở việc một người có thể đánh thắng bao nhiêu đối thủ khi đôi bên đang thuận hòa, mà nằm ở một phép thử duy nhất: Khi lợi ích và ý chí của bản thân ngươi xung đột trực diện với lợi ích của kẻ đang đứng trên đầu ngươi, ngươi có đủ điều kiện để dõng dạc nói ra một chữ "KHÔNG" mà vẫn bảo toàn được bản thân cùng những người mình yêu thương hay không?!

Để nói được chữ "Không" đầy sức nặng ấy, một thiên tài tuyệt đối không thể chỉ dựa vào một thanh kiếm sắc trong tay mình, mà bắt buộc phải hội tụ đủ bốn trụ cột nền tảng:

• Thứ nhất là Thực lực đủ sức răn đe: Không cần phải vô địch thiên hạ, nhưng ít nhất chiến lực của bản thân và gia tộc phải đạt tới ngưỡng mà kẻ bề trên muốn nuốt chửng ngươi cũng phải sợ bị gãy mất vài chiếc răng cửa (như bước ngoặt khi Lý gia có người bước chân vào cảnh giới Tử Phủ).
• Thứ hai là Sự độc lập về Đạo thống và Nguồn lực: Phải tự nắm trong tay con đường tiến cấp tiếp theo (như cách Lý gia dựa vào bảo giám của Lục Giang Tiên để tự hoàn thiện công pháp) và có nguồn tài nguyên tự chủ để không bị kẻ khác bóp nghẹt cổ họng mỗi khi trở mặt.
• Thứ ba là Một tập thể gia tộc biết chia sẻ gánh nặng: Như chúng ta đã bàn ở các bài trước, nếu một thiên tài là điểm tựa duy nhất của cả dòng họ, kẻ địch chỉ cần bắt thóp người thân của hắn là hắn lập tức phải khuất phục; chỉ khi toàn bộ gia tộc đã có hệ thống phòng thủ vững chắc, có lớp kế cận nối tiếp nhau và có mạng lưới đồng minh đa chiều để không phụ thuộc hoàn toàn vào một phía, thì thiên tài ấy mới có được "đường lui" khi xảy ra biến cố.
• Thứ tư là Nhãn quan chính trị tỉnh táo: Đủ hiểu biết để nhìn ra cái giá ẩn đằng sau mỗi "cơ hội" hay "phần thưởng" mà kẻ mạnh ban phát, biết lúc nào cần thu mình ẩn nhẫn dưới bùn sâu và lúc nào mới được phép rút kiếm lộ phong mang.

Nguồn: TIÊN HIỀN THƯ VIỆN