Huyền Giám Tiên Tộc: Cả đời làm cột trụ chống trời cho Lý gia, Tam công gia Lý Thông Nhai đã thực sự sống được mấy ngày cho riêng mình?

Huyền Giám Tiên Tộc: Cả đời làm cột trụ chống trời cho Lý gia, Tam công gia Lý Thông Nhai đã thực sự sống được mấy ngày cho riêng mình?

Trong suốt chặng đường hàng trăm chương đầu tiên của bộ tiểu thuyết Huyền Giám Tiên Tộc, nếu hỏi nhân vật nào là linh hồn thực sự neo giữ cảm xúc của người đọc, khiến bất kỳ ai khi chứng kiến ngày ông nhắm mắt xuôi tay cũng phải lặng người rơi vào khoảng trống mênh mông, thì cái tên duy nhất được xướng lên chắc chắn là vị Lão tổ Trúc Cơ đời đầu của Lý gia - Tam công gia Lý Thông Nhai. Nhắc đến Lý Thông Nhai, người trong giới tu hành ở Cổ Lê Đạo hay Vọng Nguyệt Hồ đều nhớ ngay tới hình ảnh một vị kiếm tu trầm ổn như núi đá, một bậc trưởng bối uy nghiêm biết co biết duỗi, và là cây cột trụ vững chãi nhất đã một mình gánh vác cả gia tộc họ Lý đi qua những năm tháng trứng nước hiểm nghèo nhất khi lần lượt các anh em cùng thế hệ đều đã khuất bóng.

Thế nhưng, càng nhìn Lý Thông Nhai khoác lên mình lớp áo choàng "Trúc Cơ Lão Tổ" đầy trách nhiệm và hy sinh ấy lâu bao nhiêu, trong lòng những độc giả lão làng chúng ta lại càng trỗi dậy một câu hỏi xót xa bấy nhiêu: Đằng sau cái danh xưng người gánh vác vĩ đại của dòng tộc kia, rốt cuộc cuộc đời của gã thiếu niên nông dân Lý Thông Nhai năm nào còn chừa lại được bao nhiêu khoảng trống dành cho một người chồng, một người cha, một người em và một con người bằng xương bằng thịt cũng khao khát được sống thanh thản cho riêng mình?

Đây là một câu hỏi không thể trả lời bằng phép toán đếm ngày tháng thông thường, bởi toàn bộ cuộc đời của Lý Thông Nhai là một sự hòa trộn đến mức đau lòng giữa ý chí cá nhân và gánh nặng tập thể - nơi mà mỗi một niềm vui riêng tư đều ngắn ngủi như ánh lửa đom đóm lập lòe giữa hai cơn bão lớn của trách nhiệm gia tộc!

Giọt nước mắt vui mừng khi vợ mang thai và bi kịch của chữ "Công Bằng" nơi cửa nhà

Để hiểu được Lý Thông Nhai đã phải nén chặt những mong cầu cá nhân xuống đáy lòng như thế nào, trước hết chúng ta đừng nhìn ông lúc đã là vị Trúc Cơ kỳ cao cao tại thượng trên đỉnh núi, mà hãy nhìn vào những khoảnh khắc đời thường nhỏ bé nhất của ông bên người vợ tào khang Liễu Nhu Huyến. Lý Thông Nhai không phải là một cỗ máy tu luyện vô tình sinh ra chỉ biết có đại đạo và gia tộc; nguyên tác đã khắc họa cực kỳ tinh tế khoảnh khắc khi ông mới biết tin Liễu Nhu Huyến mang thai: lúc ấy, vị tu sĩ vốn luôn giữ vẻ mặt điềm tĩnh trước mũi đao mũi kiếm của kẻ thù lại bật cười vui sướng một cách hồn nhiên, chân chất và trực tiếp chẳng khác nào một gã trai làng lần đầu được làm cha!

Chi tiết tưởng chừng rất nhỏ ấy lại mang sức nặng ngàn cân trong việc định hình nhân vật, bởi nó chứng minh rằng trong trái tim Lý Thông Nhai, "gia đình" trước hết không phải là một khái niệm huyết thống trừu tượng cần phải duy trì hương hỏa, mà là nơi có người phụ nữ ông thương yêu, có đứa con máu mủ của ông và có những niềm vui phàm trần ấm áp nhất.

Chính vì tình cảm ông dành cho Liễu Nhu Huyến chân thật và sâu nặng đến thế, cho nên bi kịch xảy ra sau đó trong việc phân bổ tài nguyên của gia tộc mới càng trở nên tàn nhẫn và cứa nát lòng người đọc! Khi Lý gia ngày càng đông đúc nhưng nguồn lực linh thạch, đan dược lại vô cùng hạn hẹp, quy tắc sống còn của gia tộc bắt buộc phải ưu tiên dồn tài nguyên cho những hậu bối trẻ tuổi có tư chất xuất chúng để duy trì sức mạnh kế thừa; trong khi đó, Liễu Nhu Huyến vì tư chất có hạn nên dần bị đẩy ra rìa trong danh sách nhận tài nguyên đột phá.

Là người đứng đầu nắm quyền quyết định tối cao trong nhà, Lý Thông Nhai nhìn thấy rõ mồn một sự thiệt thòi và tuổi xuân đang trôi đi từng ngày của vợ mình; chỉ cần ông mở miệng nói một câu thiên vị, lấy của công bù đắp cho vợ thì chẳng một ai trong tộc dám hó hé nửa lời. Thế nhưng, với bản tính ngay thẳng và trách nhiệm của người cầm cân nảy mực cho cả dòng họ, Lý Thông Nhai đã không thể làm điều đó! Ông buộc phải tự tay nuốt ngược nỗi xót thương vợ vào trong bụng để giữ vững sự "công bằng" cho đại cục gia tộc; để rồi cái giá của sự công bằng đáng kính ấy lại phải trả bằng chính những năm tháng tuổi thọ bị rút ngắn của người phụ nữ đã nằm cạnh gối ông suốt một đời.

Đọc đến cảnh Lý Thông Nhai khi thấy Liễu Nhu Huyến đã già nua tóc bạc, vì sợ vợ tủi thân trước dung mạo vẫn còn phong độ của một tu sĩ Trúc Cơ như mình nên đã âm thầm dùng pháp thuật hóa trang làm cho khuôn mặt mình trông già nua đi trước khi bước vào phòng gặp nàng, có độc giả nào mà không thấy sống mũi cay cay? Hành động dịu dàng lặng lẽ ấy không làm tăng thêm một chút chiến lực nào, cũng chẳng thay đổi được quy luật sinh tử, nhưng đó chính là khoảnh khắc hiếm hoi Lý Thông Nhai tạm cởi bỏ chiếc áo "Gia chủ" nặng nề để sống trọn vẹn như một người chồng thương vợ đến tận xương tủy!

Nỗi cô độc của kẻ "Không được phép ngã xuống" và nấm mồ chọn sẵn trước ngày Trúc Cơ

Nếu đối với thê tử Liễu Nhu Huyến, Lý Thông Nhai luôn mang một nỗi day dứt vì không thể dùng quyền lực chung để mưu cầu lợi ích riêng, thì đối với toàn bộ dòng tộc họ Lý, vị trí của ông càng về sau lại càng giống như một bản án chung thân không có ngày mãn hạn. Trong thế giới tu tiên gia tộc của Huyền Giám Tiên Tộc, có một nghịch lý tâm lý vô cùng nghiệt ngã: một người càng tỏ ra đáng tin cậy, càng giải quyết ổn thỏa nhiều cơn khủng hoảng, thì tất cả mọi người xung quanh sẽ càng mặc nhiên ỷ lại toàn bộ bầu trời lên đôi vai của người đó!

Sau khi người anh cả Lý Mộc Điền qua đời vì tuổi già, người anh hai Lý Hạng Bình và chú em út Lý Nghiễm đều lần lượt bỏ mạng trên con đường cầu đạo đầy máu và nước mắt, thế hệ khai hoang đầu tiên của Lý gia chỉ còn lại trơ trọi một mình Lý Thông Nhai. Từ giây phút ấy, ông không còn tư cách được yếu đuối, không còn nơi nào để dựa dẫm hay than thở mỗi khi mệt mỏi nữa; bởi phía sau lưng ông là hàng trăm con người già trẻ lớn bé đang nhìn vào sắc mặt của ông để tìm kiếm sự an tâm. Người khác gặp nguy hiểm thì chạy về tìm Tam công gia, còn khi Tam công gia đối mặt với nguy hiểm thập tử nhất sinh thì biết tìm ai?

Minh chứng rõ nét và gây ám ảnh nhất cho tâm thái "luôn chuẩn bị sẵn cho cái chết của chính mình" ấy được thể hiện vào thời điểm Lý Thông Nhai chuẩn bị bế quan xung kích cảnh giới Trúc Cơ. Đối với một tu sĩ bình thường trong các bộ truyện khác, ngày đột phá Trúc Cơ là ngày hừng hực khí thế bước lên đỉnh cao mới; nhưng với Lý Thông Nhai, trước khi bước vào mật thất đánh cược mạng sống với thiên địa, việc ông làm lại là tỉ mỉ dặn dò toàn bộ hậu sự cho con cháu, thậm chí tự mình đi ngắm nghía và chọn sẵn một mảnh đất để làm nơi chôn cất thi hài của bản thân nếu chẳng may đột phá thất bại thân tử đạo tiêu!

Ngay cả trong khoảnh khắc quan trọng nhất quyết định đạo đồ của riêng mình, tâm trí của Lý Thông Nhai vẫn bị chia năm xẻ bảy bởi nỗi lo sợ rằng nếu mình chết đi, cái gia đình nhỏ bé này sẽ bị kẻ thù xâu xé ra sao. Đến khi may mắn vượt qua cửa tử, thành tựu Hàn Nguyệt Trúc Cơ bước ra ngoài, việc đầu tiên vị tân Lão tổ ấy làm cũng không phải là ngửa mặt lên trời cười lớn tận hưởng sự trường sinh, mà là lặng lẽ bước vào trong từ đường thắp nén nhang báo cáo với bài vị của tổ tiên và những người anh em đã khuất rằng mình đã giữ vững được mái nhà này rồi! Thành tựu cá nhân và trách nhiệm gia tộc ở con người ấy đã hòa quyện chặt chẽ đến mức không một lưỡi dao nào có thể tách rời ra được nữa.

Bóng hình thiếu niên bên bờ ruộng trong nhát kiếm cuối đời: Giấc mộng bình sinh chưa bao giờ phai nhạt

Tuy nhiên, nếu ai đó cho rằng sau hàng trăm năm làm Lão tổ Trúc Cơ, Lý Thông Nhai đã hoàn toàn quên mất bản ngã của mình để biến thành một ông già chỉ biết tính toán lợi ích gia tộc, thì phân cảnh trận chiến cuối cùng trước lúc tọa hóa của ông chính là câu trả lời bi tráng và đẹp đẽ nhất đập tan suy nghĩ ấy! Vào những năm tháng cuối đời, khi cơ thể đã mang đầy ám thương trầm trọng không thể cứu chữa và thọ nguyên đã cạn kiệt như ngọn đèn trước gió, đứng trước sự rình rập của kẻ thù đang chờ ngày ông tắt thở để nhảy vào cấu xé Lý gia, Lý Thông Nhai đã quyết định thực hiện lần xuất kiếm cuối cùng trong cuộc đời mình.

Và kỳ diệu thay, ngay vào khoảnh khắc thiêu đốt chút sinh nguyên cuối cùng để vung lên thanh kiếm đỉnh phong ấy, dung mạo già nua đầy nếp nhăn của vị Lão tổ Trúc Cơ đột nhiên biến mất, trả lại cho đất trời dáng vẻ của một chàng thiếu niên tuổi đôi mươi tràn đầy sức sống! Giữa ánh kiếm quang rực rỡ chói lòa không gian ấy, thứ hiện lên trong ký ức của Lý Thông Nhai không phải là uy quyền của một vị Lão tổ trấn giữ Vọng Nguyệt Hồ, cũng chẳng phải những toan tính chính trị với Thanh Trì Tông hay Phí gia, mà là khung cảnh đồng quê yên bình của rất nhiều năm về trước: nơi có đại ca Lý Mộc Điền đang cặm cụi làm ruộng, có nhị ca Lý Hạng Bình đang cười nói rôm rả, có đệ đệ Tiểu Tứ đang chạy nhảy phía xa, và bản thân hắn vẫn chỉ là chàng trai trẻ Lý Thông Nhai chưa từng biết đến gánh nặng của hai chữ "tiên tộc" là gì!

Chi tiết nghệ thuật đắt giá đến nghẹt thở này của Quý Việt Nhân đã phơi bày trọn vẹn nỗi cô đơn tận cùng của Lý Thông Nhai: hóa ra suốt cả một đời gồng mình làm cây đại thụ che mưa chắn gió cho con cháu, tận sâu trong đáy lòng của vị Tam công gia ấy vẫn luôn cất giấu nỗi nhớ khôn nguôi về những ngày tháng hàn vi còn đủ đầy anh em ruột thịt! Phép thuật tiên gia có thể giúp ông lấy lại dung mạo trẻ trung của tuổi mười tám đôi mươi trong một tích tắc huy hoàng, nhưng ngay cả sức mạnh Trúc Cơ cũng hoàn toàn bất lực trong việc gọi những người anh em và người vợ đã khuất quay trở về bên cạnh ông.

Vẻ đẹp rực rỡ của chàng thiếu niên cầm kiếm hiện lên đúng vào lúc sinh mệnh thực sự chỉ còn tính bằng hơi thở đã tạo nên một sự tương phản đau đớn đến tột cùng, nhưng đồng thời đó cũng là khoảnh khắc Lý Thông Nhai được sống trọn vẹn và kiêu hãnh nhất cho chính bản thân mình!

Di mệnh đóng cửa động phủ năm năm: Khi cái xác lạnh vẫn phải tiếp tục đứng gác cho con cháu

Ngay cả sau khi đã tung ra nhát kiếm thiếu niên rực rỡ nhất cuộc đời để dọn đường máu và chấn nhiếp kẻ xấu bốn phương, Lý Thông Nhai vẫn không cho phép bản thân được nhắm mắt xuôi tay một cách thanh thản hoàn toàn. Quay trở về núi trong tình trạng dầu hết đèn tắt, những giây phút cuối cùng còn thở trên nhân thế vẫn được ông dùng để cặm cụi sắp đặt từng đường đi nước bước cho thế hệ kế tiếp của Lý Huyền Phong, Lý Huyền Tuyên: ông tính toán việc củng cố liên minh với Phí gia, phân chia lại quyền lực nội bộ để tránh cảnh nồi da xáo thịt, và đặc biệt nhất là để lại di mệnh yêu cầu sau khi ông bước vào động phủ tọa hóa, con cháu phải đóng chặt cửa động suốt năm năm không được phát tang!

Tại sao một người đã cống hiến cả cuộc đời cho gia tộc đến lúc chết rồi vẫn không được lập tức nhập thổ vi an, không được để con cháu công khai khóc tiễn đưa một lần cho trọn đạo hiếu? Bởi vì Lý Thông Nhai biết rõ rằng lúc bấy giờ thế hệ sau của Lý gia vừa mới tiếp quản đại cục, chân đứng còn chưa thật sự vững vàng; việc đóng cửa động phủ giả vờ như ông vẫn đang bế quan bên trong chính là cách ông dùng cái bóng và dư uy từ cái xác đã lạnh của mình để làm con bù nhìn rơm dọa sợ lũ sói lang bên ngoài, cố gắng câu kéo thêm năm năm thời gian quý báu nữa cho con cháu kịp trưởng thành!

Đọc đến chi tiết "đóng cửa năm năm" ấy, ta không muốn dùng những lời sáo rỗng để ca ngợi sự hy sinh vĩ đại của ông nữa, bởi càng ca ngợi thì lại càng thấy xót xa cho một kiếp người bị vắt kiệt đến tận giọt giá trị cuối cùng ngay cả sau khi đã ngừng thở. Một con người đáng kính như Lý Thông Nhai vốn dĩ không cần phải khổ sở đến mức độ đó mới chứng minh được phẩm cách của mình; nếu ông được hưởng thêm mười năm, hai mươi năm an nhàn câu cá bên hồ, không phải lo nghĩ chuyện sinh tồn của dòng tộc, thì hình tượng Tam công gia trong lòng người đọc vẫn cứ vĩ đại như thường.

Nguồn: TIÊN HIỀN THƯ VIỆN