Đế Bá: Vì sao Lý Thất Dạ chưa bao giờ đặt Tiên Đế vào mắt, nhưng lại sẵn sàng nghiêng mình trước một số phàm nhân?

Đế Bá: Vì sao Lý Thất Dạ chưa bao giờ đặt Tiên Đế vào mắt, nhưng lại sẵn sàng nghiêng mình trước một số phàm nhân?

Trong thế giới tu tiên, cảnh giới gần như là thước đo giai cấp. Người đã lên hàng Chân Thần, Đại Hiền có thể xem phàm nhân như kiến cỏ. Thánh Chủ hay lão tổ đại giáo chỉ cần một hơi thở cũng quyết định được sự sống còn của vô số sinh linh. Đến bậc Tiên Đế, Đại Đế gánh Thiên Mệnh thì gần như là hóa thân của trời đất, và vạn tộc phải cúi đầu. Thế nhưng Lý Thất Dạ lại hành xử như thể trật tự ấy không có nghĩa lý gì. Trước di chỉ của một vị Tiên Đế từng vô địch một thời, hắn vẫn ung dung bình phẩm công và tội như nói về học trò. Nhưng cũng hắn, có lúc lại dừng chân thật lâu để nghe một người phàm sắp hết tuổi thọ kể chuyện, hoặc lặng đi trước sự hy sinh của những người không có chút tu vi nào.

Sự tương phản này khiến không ít người đọc thắc mắc. Có người cho rằng hắn cố tình khinh Tiên Đế để nâng mình, còn việc thân thiện với phàm nhân chỉ là cách tỏ ra thanh cao. Tôi nghĩ cách đọc ấy chưa chạm tới ý của tác giả. Với đôi mắt đã nhìn qua rất nhiều thời đại, cảnh giới chưa bao giờ là thước đo cho độ cao quý của một con người.

Không quỳ trước Tiên Đế không có nghĩa là phủ nhận họ

Điều đầu tiên cần tách bạch là thái độ "không sợ Tiên Đế" của hắn không đồng nghĩa với việc hắn coi thường họ. Vì hắn hay nói những lời bá đạo trước hậu nhân của các Đế thống, nhiều người suy ra rằng trong mắt hắn Tiên Đế cũng chỉ là hạng vô dụng. Cách hiểu này sai. Trong những cuộc trò chuyện về các vị Tiên Đế đã khuất, hắn thường tỏ ra công tâm một cách đáng chú ý.

Một ví dụ dễ nhớ là cách hắn nói về Đạp Không Tiên Đế. Xét lập trường, đây là người từng đứng ở phía đối địch với hắn vì liên quan đến Hắc Long Vương, học trò mà hắn quý. Vậy mà khi người đời sau cười chê ông vì một trận thua, hắn không hùa theo. Hắn nhắc rằng để vượt qua vô số thiên kiêu trong một thời đại và đủ sức gánh Thiên Mệnh, một người phải đi qua những thử thách mà người thường không tưởng tượng nổi. Một trận thua cuối đời không xóa được cả quãng đường ấy. Cái nhìn này cho thấy hắn không mù quáng hạ thấp ai, mà biết rõ mồ hôi và máu đã đổ ở phía sau một danh hiệu.

Nếu vậy, tại sao hắn không bao giờ tỏ ra sùng bái? Vì hắn đã thấy họ từ lúc họ còn chập chững. Người đời nhìn Tiên Đế qua hào quang của Thiên Mệnh nên sinh sợ và quỳ. Hắn thì biết cả những lúc họ vấp ngã, những sai lầm rất đời thường và những giới hạn rất người. Thừa nhận thành tựu của một người mà không thần thánh hóa người ấy là thái độ bình đẳng của kẻ đứng ngang với lịch sử, và theo tôi đó là đặc điểm cốt lõi trong cách hắn nhìn thế gian.

Từ cậu bé chăn dê đến con quạ bị giam: vì sao hắn hiểu kẻ yếu

Phần thứ hai của câu hỏi là vì sao một người từng dạy nên những bậc đại đế lại dịu dàng với người phàm. Câu trả lời nằm ở gốc rễ xuất thân mà hắn chưa bao giờ quên. Hắn không sinh ra trên ngai vàng của thần linh. Hắn xuất thân là một đứa trẻ chăn dê. Nhiều nhân vật chính trong truyện huyền huyễn khi lên đến một tầng nào đó sẽ nhanh chóng đoạn tuyệt tâm lý với thế giới phàm trần và tự coi mình là sinh mệnh ở tầng cao hơn. Lý Thất Dạ lại giữ nguyên một phần ký ức về sự nhỏ bé của con người trước thiên nhiên và số phận.

Thêm vào đó là hàng triệu năm bị giam trong thân quạ, bị xích bởi những kẻ khống chế hắn. Dù tri thức của hắn uyên bác, về quyền tự do cá nhân hắn từng thuộc hàng yếu thế nhất. Vì từng ở đáy của bất lực, khi nhìn thấy những người không tu vi, không huyết mạch, đặt giữa một thế giới tàn khốc mà vẫn giữ được phẩm cách thẳng ngay và dám sống chết vì tín niệm của mình, hắn sinh ra sự đồng cảm thật. Trong mắt những tu sĩ cao cao tại thượng, sự kiên trì của một phàm nhân là điều buồn cười. Trong mắt hắn, một người biết mình yếu như ngọn cỏ mà vẫn ngẩng đầu trước bão tố lại có đạo tâm sáng hơn nhiều lão tổ tu luyện mấy vạn năm nhưng gặp nguy là vẫy đuôi xin sống.

Điều này không có nghĩa hắn lý tưởng hóa người nghèo hay người yếu. Hắn cũng thừa biết người phàm có đủ tật xấu, có kẻ hèn nhát, có kẻ hại người. Cái hắn trân trọng không phải thân phận mà là cách người ta giữ lấy lòng mình khi hoàn cảnh ép phải cúi. Đó là thước đo nhân phẩm mà hắn dùng thống nhất cho cả người phàm lẫn Tiên Đế.

Giản Văn Tâm và những kẻ nhân danh cứu thế: khi chiếc cân đạo đức lật ngược

Thước đo ấy hiện rõ hơn khi so sánh hai kiểu người. Một bên là Giản Văn Tâm, người phụ nữ trí tuệ hơn người, từng đồng hành với Âm Nha và với Hồng Thiên Nữ Đế. Với tài năng ấy và sự hậu thuẫn của hắn, việc theo đuổi trường sinh gần như là điều có thể làm được. Thế mà nàng chọn một đời hữu hạn, già đi bình thản như người thường. Điều đó với nhiều tu sĩ nghe như điên rồ. Hắn thì không phản bác lựa chọn ấy. Dù hắn không nghe theo lời khuyên của nàng là hãy dừng bước và sống đời bình thường, hắn vẫn giữ sự kính trọng với con đường nàng chọn, xem nàng là một trong số ít người thật sự hiểu chuyện sống và chết.

Bên kia là kiểu cường giả nhân danh bảo vệ chủng tộc, cứu vớt chúng sinh, nhưng lại liên tục gây chiến, đẩy vô số người vô tội vào cảnh khốn cùng để thực hiện lý tưởng cực đoan của mình. Với kiểu người này, hắn không nể nang. Hắn bóc trần lớp áo đạo đức, chỉ ra rằng người trả giá luôn là những kẻ yếu, còn kẻ lập kế hoạch thì hưởng kết quả. Thông điệp ở đây khá rõ: tu vi cao và tuổi thọ dài không tự động biến người ích kỷ thành bậc thánh. Ngược lại, một đời ngắn nhưng sống trọn với bản tâm và không hại ai lại đáng quý hơn nhiều vị thần tay đầy máu.

Cần nói thêm cho công bằng rằng chính hắn cũng không sạch sẽ theo nghĩa thánh nhân. Hắn từng tiêu diệt kẻ địch rất tàn khốc, và danh hiệu hung nhân không phải do người ta bịa ra. Khác biệt nằm ở chỗ hắn không lấy người vô tội làm vật hiến tế cho đại nghĩa của mình, và hắn không giả vờ rằng việc dùng sức mạnh là điều thanh cao. Hắn thừa nhận mình là người cầm kiếm, và thái độ thẳng thắn ấy là điểm làm hắn khác hẳn những kẻ nhân danh cứu thế.

Từ chối ngôi vị trời cao: thước đo nhất quán đến cuối cùng

Đỉnh của tư tưởng này nằm ở đoạn kết. Khi hắn đã đứng ở vị trí gần như có thể định ra quy tắc cho muôn giới, nhiều người nghĩ hắn sẽ thay chỗ Tặc Lão Thiên, làm chúa tể mới cai trị và phán xét muôn loài. Hắn từ chối. Hắn không muốn trở thành một "ông trời" khác, và để việc của thế gian cho chính sinh linh của thế gian quyết định.

Đây là chỗ mọi thứ khớp lại. Hầu hết kẻ mạnh trong lịch sử tu tiên khi lật đổ kẻ thống trị cũ sẽ ngồi vào ngai trống, áp một bộ luật mới lên đầu vạn vật. Hắn chiến đấu cả đời không phải để giật lấy sợi xích trong tay kẻ khác rồi tiếp tục dắt thế gian, mà để cắt đứt sợi xích đó. Cũng vì tin rằng mọi sinh mệnh độc lập đều có quyền chọn đường đi mà không phải quỳ trước bất kỳ đấng tối cao nào, hắn mới không hạ mình trước uy quyền của Tiên Đế, và cũng không dùng uy quyền của mình để giẫm lên phẩm giá một người phàm.

Nguồn: TIÊN HIỀN THƯ VIỆN