Trước khi viết tiểu thuyết, bạn cần biết độc giả hiện nay thích gì, quan tâm gì

Trước khi viết tiểu thuyết, bạn cần biết độc giả hiện nay thích gì, quan tâm gì

Rất nhiều người cắm cúi viết hàng chục vạn chữ, nhưng số liệu lại thê thảm. Không phải do viết dở, mà là thứ bạn viết ra căn bản chẳng chạm đến trái tim của bất kỳ nhóm người nào.

Độc giả không phải là một đám đông mờ nhạt. Một tân sinh viên 18 tuổi vừa bước chân vào đại học và một người thuộc thế hệ 8x đã đi làm 15 năm, thứ họ muốn tìm kiếm khi mở ứng dụng đọc truyện lên là hoàn toàn khác nhau. Bạn không thể làm hài lòng tất cả mọi người, nhưng bạn phải khiến một nhóm người cụ thể cảm thấy rằng: "Cuốn sách này được viết ra là để dành cho mình".

Trước tiên, hãy xem quy mô tổng thể lớn đến mức nào. Quy mô người dùng văn học mạng (tiểu thuyết mạng) ở Trung Quốc đã đạt 575 triệu người, chiếm 51,9% tổng số người sử dụng internet.

Nhóm tuổi nào có khối lượng đọc lớn nhất? Câu trả lời là nhóm thanh niên và trung niên từ 26-45 tuổi, chiếm khoảng 50% tổng số độc giả.

Nhưng "26-45 tuổi" là một cách phân chia quá chung chung. Một người 26 tuổi và một người 44 tuổi có giai đoạn cuộc đời, trạng thái tâm lý và nhu cầu đọc hoàn toàn khác biệt.

Dựa theo "Sách Xanh Văn học mạng Trung Quốc 2024", tỷ lệ cụ thể của các nhóm tuổi như sau:

• Độc giả 26-45 tuổi: Chiếm khoảng 50% — Lực lượng đọc chủ lực tuyệt đối.
• Độc giả 18-25 tuổi (bao gồm thế hệ 10x): Chiếm gần 25% — Đội quân nòng cốt thúc đẩy sự tăng trưởng của việc đọc.
• Độc giả 45-60 tuổi: Chiếm khoảng 15% — Tỷ trọng liên tục tăng lên.
• Độc giả trên 60 tuổi: Chiếm hơn 10% — Nhóm tăng trưởng nhanh nhất.

Trong đó, nền tảng Phiên Gia có lượng người dùng từ 18-35 tuổi chiếm hơn 60%; số người dùng mới năm 2025 của Khởi Điểm có đến 38% là thế hệ 10x, trở thành nhóm người dùng mới lớn nhất.

Dưới đây, chúng ta sẽ bóc tách từng tầng, bắt đầu từ độ tuổi 18.

Một, 18-22 tuổi (Từ năm nhất đến năm tư đại học, đầu Gen Z): Thế giới vừa mở ra, tôi muốn chứng minh "tôi là ai"

• Họ là ai: Vừa trưởng thành, vừa rời khỏi vòng tay gia đình, vừa bước chân vào đại học. Thế giới lần đầu tiên xuất hiện trước mắt họ một cách hoàn toàn rộng mở. Năm 2025, người dùng thế hệ 10x chiếm 38% tổng số người dùng mới của Khởi Điểm. Phần lớn họ là những công dân mạng bản địa, sinh ra trong thời đại điện thoại thông minh và mạng xã hội phổ biến.
• Họ quan tâm điều gì:
  • Thứ nhất, tôi muốn chứng minh mình khác biệt với mọi người. Nhu cầu tâm lý cốt lõi của nhóm tuổi này là "quyền kiểm soát tự sự" — họ không muốn bị ai dạy bảo rằng "bạn nên sống như thế nào". Trong 10 từ khóa truyện mạng năm 2025, "Đại nữ chủ không CP" (Nữ cường không nam chính) xếp vị trí đầu tiên. Độc giả không muốn thấy tình yêu luôn là thứ bắt buộc phải có trong truyện mạng. Một nhân vật chính không màng yêu đương mà vẫn sống một cuộc đời đặc sắc đã đánh trúng khát vọng độc lập, tự chủ của họ.
  • Thứ hai, phản sáo lộ (chống rập khuôn), phản giáo điều, phản "hương vị dạy đời". Gen Z có cá tính mạnh mẽ, thích sự mới mẻ và biến đổi, thích tái cấu trúc những bối cảnh và thể loại mới trong truyện mạng. Họ cảm thấy những lối mòn cũ rích quá giả tạo, quá lơ lửng, thứ họ muốn là "những điều chân thực hơn". Dữ liệu nền tảng cho thấy, trong số các tác phẩm mà người dùng 10x ưa thích năm 2024, các đề tài mang tính rập khuôn như "hệ thống", "xuyên không trùng sinh" vẫn chiếm hơn 85% — họ đọc một lượng lớn truyện rập khuôn, nhưng cũng đang dùng "lượt bỏ qua" để đào thải những lối mòn viết quá hời hợt.
  • Thứ ba, trút giận, xả stress, "phát điên". Gen Z thường phải chịu áp lực tinh thần khá lớn. "Văn học phát điên" trở thành từ khóa của năm, thể loại tác phẩm này giúp độc giả có được sự thư giãn tinh thần ngắn ngủi với tiêu chí "thà làm hao mòn người khác còn hơn làm hao mòn chính mình".
• Điều gì làm họ rung động:
  • Cảm giác nhập vai (đại nhập) và cảm giác được đồng hành. Gen Z không chỉ thỏa mãn với việc đọc, mà còn hội nhập sâu vào toàn bộ quá trình xây dựng hệ sinh thái IP truyện mạng, lan truyền nội dung và cùng nhau sáng tạo. Họ tham gia sáng tạo nội dung thông qua các "bình luận đoạn/chương", lồng tiếng, viết fanfic... Họ theo dõi các "Blogger đọc sách", tìm kiếm "bạn đồng tu". Một cuốn sách không chỉ là một cuốn sách, nó là một cộng đồng, một vòng tròn xã hội.
  • Câu chuyện phấn đấu được tinh gọn. Truyện mạng ngày nay phản ánh rất nhiều đặc điểm của thanh niên đương đại, ví dụ như sự tinh gọn hóa, phản ánh cách người trẻ phấn đấu trong xã hội này, thể hiện chủ trương cá tính của họ. Không cần những tự sự vĩ mô hoành tráng, thứ họ cần là câu chuyện "phá vây bằng cách riêng của mình giữa muôn vàn khó khăn chân thực".
• Gợi ý hướng sáng tác: Đề tài vườn trường, khoa học viễn tưởng nhẹ nhàng, tu tiên phản sáo lộ, đại nữ chủ không CP, thể loại hệ thống nhưng phải có ý tưởng mới. Nhịp độ phải nhanh, ba chương đầu phải đưa ra được điểm "cuốn sách này khác biệt với những cuốn khác".

Hai, 22-26 tuổi (Vừa bước vào chốn công sở, cuối 9x đến đầu 10x): Cái tát đầu tiên của thực tại đã đánh thức tôi

• Họ là ai: Vừa tốt nghiệp hoặc đi làm được hai, ba năm, lần đầu tiên đối mặt trực diện với tiền thuê nhà, chuyện đi lại, KPI, quan hệ đồng nghiệp. Họ đang ở giai đoạn chuyển giao từ "học sinh" sang "người của xã hội", sự chênh lệch giữa lý tưởng và thực tế là lớn nhất. Đây là độ tuổi cực kỳ dễ nảy sinh lo âu, cũng cực kỳ dễ bị các nội dung cảm xúc đánh gục.
• Họ quan tâm điều gì:
  • Thứ nhất, "Hóa ra xã hội là như thế này". Họ vừa phát hiện ra những gì học trên ghế nhà trường và thực tế không giống nhau. Họ muốn xem những câu chuyện "viết ra chân tướng chốn công sở" — không phải là món súp gà dạy bạn cách thành công, mà là sự đồng cảm kiểu "bạn cũng từng gặp chuyện như thế này đúng không".
  • Thứ hai, hai lối tưởng tượng về tương lai. Một là muốn xem "Tôi sẽ chiến thắng như thế nào" — trùng sinh về đại học, xuyên không về năm đầu mới tốt nghiệp, dùng nhận thức hiện tại để đưa ra lựa chọn lại. Hai là muốn xem "Thua cũng chẳng sao" — nhân vật chính làm hỏng mọi thứ nhưng cuối cùng vẫn sống sót, mang lại cho bản thân một niềm an ủi "cũng không đến nỗi tệ".
  • Thứ ba, tương tác xã hội nhẹ + tương tác mạnh. Họ lướt xem "bình luận chương" còn siêng hơn đọc chính văn, khu bình luận đôi khi còn đặc sắc hơn cả tiểu thuyết. Một cuốn sách đối với họ là một cánh cửa giao tiếp xã hội, chứ không phải một trải nghiệm đọc cô đơn.
• Điều gì làm họ rung động:
  • Trí tưởng tượng "Nếu được làm lại từ đầu". Trùng sinh về đại học, trùng sinh về thời kỳ thực tập, trùng sinh về ngày đầu tiên đi làm — dùng nhận thức hiện tại để nghiền nát những khó khăn năm xưa. Trí tưởng tượng "lẽ ra tôi đã có thể" này là mồi nhử cảm xúc mạnh mẽ nhất đối với độ tuổi này.
  • Câu chuyện công sở chân thực nhưng không nặng nề. Đừng viết thành sách giáo khoa chốn công sở, hãy viết thành hiện trường đồng cảm kiểu "tôi cũng từng gặp chuyện này". Một người mới bị sếp làm khó, khoảnh khắc nghe thấy đồng nghiệp bàn tán về mình trong phòng pha trà, hay khoảnh khắc làm thêm giờ đến nửa đêm gọi xe về nhà rồi thẫn thờ nhìn ra ngoài cửa sổ — những mảnh ghép này đánh trúng tâm lý họ mạnh hơn bất kỳ câu chuyện vĩ mô nào.
• Gợi ý hướng sáng tác: Truyện công sở nhẹ nhàng, trùng sinh chốn vườn trường, dị năng đô thị (nhưng bối cảnh là công sở chân thực), truyện hệ thống (nhiệm vụ hệ thống giao là "sống sót qua thời gian thử việc ở công ty này"). Ưu tiên góc nhìn thứ nhất, cảm giác nhập vai là mạnh nhất.

Ba, 26-30 tuổi (Lực lượng nòng cốt 9x, chủ lực trong nhóm độc giả chủ lực): Không muốn an phận, nhưng quả thực đã mệt mỏi rồi

• Họ là ai: Lực lượng nòng cốt cốt lõi nhất của nhóm đọc truyện mạng. Tỷ lệ người dùng từ 18-35 tuổi trên Phiên Gia chiếm hơn 60%. Họ đã đi làm được 5 đến 8 năm, nợ mua nhà mua xe, nút thắt sự nghiệp, áp lực kết hôn sinh con — thứ gì cũng có. Thanh niên 19-30 tuổi đang phải đối mặt với các bài toán thực tế như áp lực học hành/công việc, lựa chọn hôn nhân và tình yêu.
• Họ quan tâm điều gì:
  • Thứ nhất, sức nặng của hiện thực. Thế hệ 9x trở thành chủ lực trong việc sáng tác và đọc truyện mạng đề tài hiện thực. "Thể loại cường quốc công nghiệp", "Thể loại trọng khí quốc gia" trở thành điểm nóng sáng tác. Một độc giả 9x nói rằng, anh ấy đọc truyện mạng "là để đối chiếu, bổ sung cho hiện thực đương thời".
  • Thứ hai, lối thoát cho cảm xúc. Nhu cầu giải tỏa hiện thực nặng nề khiến họ muốn nhân vật chính dùng cách phản sáo lộ để phá vỡ gông cùm, mang lại cho độc giả một lối thoát cảm xúc vô cùng sảng khoái. Họ cần một người "xả giận thay cho mình".
  • Thứ ba, nhu cầu thách thức trí tuệ. Các tác phẩm mang tính "đấu trí nhân tính" lên ngôi, nhân vật chính dựa vào trí tuệ và chiến lược để phá vây. Độc giả ở độ tuổi này cần phải "hao tổn tâm trí" để giải tỏa áp lực — bởi vì bản thân việc "hao tổn tâm trí" chính là sự phục hồi của cảm giác kiểm soát.
• Điều gì làm họ rung động:
  • Cảm giác hiện thực mang tính "phản sáo lộ". Hãy để nhân vật chính dùng những cách phá vỡ lẽ thường để đập tan xiềng xích. Các đề tài rập khuôn đối với họ đã trở nên nhàm chán, thứ họ muốn xem là "hợp lý về mặt tình cảm, bất ngờ về mặt lý trí". Họ đang chuyển từ việc theo đuổi tình tiết kích thích "sảng khoái não tàn" trong quá khứ sang thiên vị những câu chuyện trưởng thành của những nhân vật nhỏ bé mang đậm hơi thở cuộc sống, có khả năng gây đồng cảm, ví dụ như các tác phẩm lồng ghép một lượng lớn các nỗi lo âu thực tế như công sở, giáo dục.
  • Cái "sảng" có giá trị. Không chỉ là vả mặt, mà là "chiến thắng bằng một cách thông minh". Nhân vật chính lật kèo nhờ chênh lệch thông tin, nhờ bố cục, nhờ sự thấu hiểu nhân tính, chứ không phải dựa vào bàn tay vàng từ trên trời rơi xuống. Sở thích đọc của thế hệ 9x đang thúc đẩy ngành công nghiệp truyện mạng chuyển từ "lấy lưu lượng làm đầu" sang "lấy chất lượng làm vua".
• Gợi ý hướng sáng tác: Công sở đô thị, thương chiến, huyền nghi suy luận, khoa học viễn tưởng/kỳ ảo. Chú trọng "cảm giác nhập vai" và "sự đồng điệu về giá trị". Nhân vật chính bắt buộc phải có "cảm giác chân thực" — có khuyết điểm, biết do dự, biết thất bại, nhưng cuối cùng sẽ đứng lên bằng chính cách của mình.

Bốn, 30-35 tuổi (Từ 85x đến đầu 9x, thời kỳ đỉnh điểm áp lực): Trên có già, dưới có trẻ, tìm lối thoát trong khe hở

• Họ là ai: Một nửa trưởng thành hơn trong nhóm trung kiên từ 26-45 tuổi. Độc giả 30-35 tuổi đang ở "thời kỳ đỉnh điểm áp lực" của cuộc đời — hôn nhân, con cái, nút thắt sự nghiệp, phụng dưỡng cha mẹ già, bốn ngọn núi cùng lúc đè nặng. Họ không còn sự bốc đồng như độ tuổi hai mươi, nhưng cũng còn lâu mới đến tuổi có thể nằm ườn ra đó. Nhóm cốt lõi 26-45 tuổi thích đọc thương chiến công sở, luân lý gia đình, soi bóng cuộc sống của chính mình qua sự giằng xé và trưởng thành của nhân vật.
• Họ quan tâm điều gì:
  • Thứ nhất, những khó khăn thực tế "được nhìn thấy". Độc giả 30-35 tuổi không cần trốn tránh, thứ họ cần là "có người đã viết ra tháng ngày của tôi". Họ quan tâm đến khủng hoảng hôn nhân, trần nhà chốn công sở, giáo dục con cái, phụng dưỡng cha mẹ già — những thứ này không phải là "đề tài", mà là chuyện thường ngày của họ.
  • Thứ hai, trí tưởng tượng "Nếu được làm lại từ đầu". Độc giả chính của thể loại "truyện niên đại" nằm ngay ở độ tuổi này. Họ thích những câu chuyện trùng sinh trở về thập niên 80, 90, dùng con mắt và kiến thức hiện đại để làm giàu trong thời đại đó. Bản chất của việc này là trí tưởng tượng về "nếu tôi có thể làm lại từ đầu" — không phải là trốn tránh hiện thực, mà là "dùng một cách khác để chiến thắng một lần nữa".
  • Thứ ba, sự đồng cảm về gia đình và trách nhiệm. Những người ở độ tuổi này hiểu rõ nhất thế nào là "thân bất do kỷ". Một nhân vật vì gia đình mà từ bỏ ước mơ, một nhân vật giằng xé liên tục giữa sự nghiệp và gia đình — những tình tiết này có sức sát thương đối với độc giả 30-35 tuổi lớn hơn bất kỳ mô típ sảng văn nào.
• Điều gì làm họ rung động:
  • Sự "hợp lý" quan trọng hơn sự "sảng khoái". Một tình tiết nếu không phù hợp với kinh nghiệm sống của họ, họ sẽ lập tức mất cảm xúc. Cảm giác chân thực phải đặt lên hàng đầu, cảm giác sảng khoái phải được xây dựng trên cơ sở "điều này thực sự có thể xảy ra".
  • Tự sự song tuyến: Luân lý gia đình + Khó khăn công sở. Hai tuyến truyện đan xen, chèn ép lẫn nhau, thành toàn cho nhau. Khi nhân vật chính bị dồn vào bước đường cùng ở công sở, thì ở nhà cũng xảy ra chuyện — độc giả sẽ cảm thấy ngột ngạt theo, rồi sau đó cùng nhau tìm lối thoát.
• Gợi ý hướng sáng tác: Luân lý gia đình, hiện thực xã hội, xuyên không lịch sử (trở về thời đại tuổi thơ của họ), quyền mưu đấu trí. Nhấn mạnh "cảm giác chân thực" và "chiều sâu nhân tính".

Năm, 35-40 tuổi (Chủ lực 8x, trên có già dưới có trẻ đã thành chuyện thường ngày): Đi được nửa đời người, bắt đầu nhìn lại

• Họ là ai: Độc giả 35-40 tuổi đã không còn trẻ, nhưng vẫn còn rất xa mới gọi là "già". Họ là những "lão làng" chốn công sở, là "trụ cột" của gia đình. Họ đã chấp nhận hiện thực "cuộc sống là như vậy", không còn ảo tưởng "một đêm lật kèo", nhưng vẫn đang tìm kiếm những khả năng "còn có thể sống như thế nào nữa".
• Họ quan tâm điều gì:
  • Thứ nhất, con đường tôi đã đi qua như thế nào. Sau 35 tuổi, con người bắt đầu ngoảnh nhìn lại quãng đường đã đi. Họ thích xem những câu chuyện "viết ra cuộc đời của thế hệ 8x" — cải cách doanh nghiệp nhà nước, làn sóng sa thải, giá nhà đất tăng vọt, internet trỗi dậy. Những thăng trầm thời đại mà họ từng trải qua, khi được viết vào câu chuyện, họ sẽ cảm thấy "đây chính là mình".
  • Thứ hai, góc nhìn của con cái vs góc nhìn của cha mẹ. Họ đồng thời vừa là con cái vừa là cha mẹ. Một câu chuyện viết về "cha mẹ đã già", họ sẽ rơi lệ; một câu chuyện viết về "con cái không hiểu cha mẹ", họ sẽ thở dài. Thân phận kép này khiến họ có độ nhạy cảm cực cao với các đề tài gia đình.
  • Thứ ba, giải mã "khủng hoảng tuổi trung niên". Không phải là sự tuyệt vọng kiểu "tôi tiêu đời rồi", mà là sự khám phá "tôi còn có thể làm được gì nữa". Một người 35 tuổi xin nghỉ việc để khởi nghiệp, một người nhảy ra khỏi biên chế nhà nước, một người tìm lại được chính mình trong cuộc hôn nhân — những câu chuyện này đối với họ không phải là "sảng văn", mà là "hệ quy chiếu".
• Điều gì làm họ rung động:
  • Cảm giác thời đại vững chắc. Nếu bạn viết về bối cảnh thập niên 80, 90, các chi tiết phải thật chuẩn xác. Vật giá thời đó, những bài hát thịnh hành thời đó, đường phố thời đó trông như thế nào — bạn viết sai là họ nhận ra ngay. "Xuyên không mang tính khảo cứu" là tiêu chí cứng đối với nhóm độc giả này.
  • Sự ấm áp không cần sướt mướt. Đừng cố tình ép lấy nước mắt, đừng gượng ép bơm năng lượng tích cực. Hãy viết ra dáng vẻ vốn có của cuộc sống — có đắng có ngọt, có nụ cười có nước mắt — tự khắc họ sẽ cảm nhận được.
• Gợi ý hướng sáng tác: Truyện niên đại (bối cảnh 80/90), đề tài hiện thực (doanh nghiệp nhà nước/trong biên chế/ngành sản xuất), luân lý gia đình, xuyên không lịch sử. Nhịp độ có thể chậm lại một chút, nhưng mật độ thông tin không được thấp.

Sáu, 40-45 tuổi (Từ 75x đến đầu 8x, nhóm độc giả dày dặn kinh nghiệm sống nhất): Tôi đã nếm đủ ấm lạnh tình đời, đừng hòng qua mặt tôi

• Họ là ai: Nhóm trưởng thành nhất trong lực lượng trung kiên 26-45 tuổi. Độc giả 40-45 tuổi là lực lượng nòng cốt của xã hội — quản lý cấp trung, công chức, nhân viên kỹ thuật chuyên môn. Họ có kinh nghiệm sống, có khả năng phán đoán, có thói quen trả phí ổn định. Họ không còn dễ dàng bị lay động bởi những thứ "sảng khoái" nữa, nhưng một khi đã bị thu hút, độ trung thành của họ là cực cao.
• Họ quan tâm điều gì:
  • Thứ nhất, tôi đã xem quá nhiều motif rập khuôn rồi, hãy cho tôi xem cái gì đó chân thật đi. Số năm đọc truyện mạng của nhóm độc giả này có thể vượt quá 15 năm. Họ đã theo dõi từ những bộ huyền huyễn, đô thị binh vương thời kỳ đầu cho đến tận bây giờ, lối mòn nào mà chưa thấy qua? Bạn viết một cốt truyện "phế vật lật kèo", họ nhắm mắt cũng biết chương tiếp theo sẽ xảy ra chuyện gì. Những đề tài mang tính rập khuôn đối với độc giả trên 25 tuổi đã trở nên mệt mỏi về mặt thẩm mỹ.
  • Thứ hai, nhân tính rốt cuộc là chuyện gì. Những người sau 40 tuổi đã mất hứng thú với cách phân chia nhị phân "người tốt" và "kẻ xấu". Thứ họ muốn xem là "một người bình thường sẽ làm gì khi bị đẩy vào hoàn cảnh khắc nghiệt". Những câu chuyện thuộc vùng xám, những câu chuyện về tình thế tiến thoái lưỡng nan về đạo đức, những câu chuyện về sự lựa chọn khó khăn — đây mới là thứ họ thực sự muốn đọc.
  • Thứ ba, độ dày của lịch sử. Độc giả cốt lõi của dòng truyện mạng hướng lịch sử nằm ở độ tuổi này. "Thành công của nhân vật chính cố nhiên phải dựa vào sự nỗ lực của cá nhân, nhưng cái gốc nằm ở hoàn cảnh đại cục". Truyện mạng hướng lịch sử "đánh trúng vào khát vọng tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ nằm trong xương tủy của người dân trong nước".
• Điều gì làm họ rung động:
  • Bố cục mưu lược hoành tráng, phục bút cài cắm đan xen, logic tự chặt chẽ. Không thể qua mặt được họ đâu — bạn am hiểu chi tiết lịch sử ra sao, thấu hiểu nhân tính thế nào, làm chủ cấu trúc câu chuyện đến đâu, họ liếc mắt một cái là nhìn ra ngay.
  • "Chuyện lớn không sai, chuyện nhỏ không câu nệ". Khung lịch sử lớn bắt buộc phải chính xác, nhưng tình cảm và lựa chọn của nhân vật có thể hư cấu. Điểm cân bằng giữa sự thật và hư cấu chính là thứ mà nhóm độc giả này quan tâm nhất.
• Gợi ý hướng sáng tác: Tiểu thuyết lịch sử (đặc biệt là Tống, Minh, Thanh), quan trường/quyền mưu, trường thiên tiểu thuyết theo chủ nghĩa hiện thực, sử thi gia tộc. Văn phong phải có chất lượng, nhịp độ phải điềm tĩnh, nhân vật phải đa chiều.

Bảy, 45-55 tuổi (Chủ yếu là 7x, những người đi tiên phong trong nhóm độc giả tóc bạc): Cuộc đời bước vào hiệp hai, bắt đầu ngoảnh nhìn lại chặng đường đã qua

• Họ là ai: Tỷ lệ độc giả trên 45 tuổi đã xấp xỉ 30%. Độc giả từ 45-60 tuổi chiếm khoảng 15%. Thế hệ này đã trải qua thời kỳ cải cách mở cửa, làn sóng sa thải, giá nhà đất tăng vọt — bản thân cuộc đời họ đã là một cuốn tiểu thuyết đầy sóng gió. Họ không còn là "người dùng ngoài lề" của truyện mạng, mà là một nhóm độc giả đang bành trướng với tốc độ chóng mặt.
• Họ quan tâm điều gì:
  • Thứ nhất, hoài niệm là nhu cầu thiết yếu. Độc giả 45-55 tuổi thích những câu chuyện hoài cổ và những tự sự về sự phấn đấu. Đối mặt với những vấn đề phiền muộn về công việc, hôn nhân, xe cộ, nhà cửa..., họ thích dùng những cuốn tiểu thuyết nhiệt huyết, bay bổng để tìm kiếm niềm vui và lòng can đảm từ những câu chuyện thoát ly khỏi trạng thái bình thường của xã hội. Truyện niên đại, tiểu thuyết hương thôn là những thể loại họ sẵn sàng chi tiền nhất.
  • Thứ hai, chữ "Nếu như" trong lịch sử. Nếu hồi họ còn trẻ mà có truyện mạng, họ sẽ viết về thời đại mình đã trải qua như thế nào? Truyện xuyên không lịch sử mang đến cho họ một không gian tưởng tượng "được làm lại từ đầu".
  • Thứ ba, sự đồng cảm về kinh nghiệm sống. Tác giả tuổi bạc Thẩm Đông Sinh đã dùng điện thoại "gõ chữ" sáng tác cuốn "Người Thượng Hải ăn cơm chan nước trà", dùng giọng địa phương Thượng Hải kể lại những trải nghiệm cuộc đời, khơi dậy sự đồng cảm của độc giả trung niên và cao tuổi. Kinh nghiệm sống của họ, ký ức thời đại của họ, xứng đáng được viết thành những câu chuyện.
• Điều gì làm họ rung động:
  • Hương vị đời thường và cảm giác chân thực. Độc giả 45-55 tuổi không chỉ muốn "sảng khoái", mà còn muốn "được nhìn thấy". Họ thiên vị những câu chuyện có nhịp độ chậm rãi, kết cục viên mãn, tránh xa những tình tiết quá bức bối hoặc phức tạp. Xem trọng "hương vị đời thường" và "năng lượng tích cực".
  • Chi tiết thời đại phải chính xác. Nhóm độc giả này cực kỳ nhạy cảm với các chi tiết lịch sử — bạn viết sai một chi tiết sinh hoạt của niên đại nào đó, họ sẽ phát hiện ra ngay lập tức.
• Gợi ý hướng sáng tác: Truyện niên đại, tiểu thuyết hương thôn, truyện ngắn ấm áp, luân lý gia đình. Nhịp độ chậm rãi, kết cục viên mãn, chú trọng "hương vị đời thường" và "cảm giác chân thực".

Tám, Trên 55 tuổi (7x và trước đó, chủ lực của làn sóng tóc bạc): Tôi đang tìm kiếm một bản ngã khác của chính mình

• Họ là ai: Nhóm người trên 60 tuổi đã chiếm hơn 10%. Nhóm này đang tăng trưởng với tốc độ kinh ngạc, phá vỡ định kiến "văn học mạng là đặc quyền của người trẻ". Nhóm người trung niên và cao tuổi đã gia nhập hàng ngũ độc giả nhờ vào tính năng APP bản chữ to và sách nói. Đọc sách giải trí trực tuyến chiếm đến 62% trong số các loại APP có độ tương tác cao nhất ở nhóm người cao tuổi.
• Họ quan tâm điều gì:
  • Thứ nhất, sự đồng hành tinh thần trong cuộc sống tuổi xế chiều. Văn học mạng đã trở thành một phương thức giải trí và tiêu khiển quan trọng đối với người cao tuổi. Họ đọc không phải để "đua theo chương mới", mà là để "được đồng hành". Một câu chuyện hay có thể cùng họ bầu bạn suốt một buổi chiều dài đằng đẵng.
  • Thứ hai, những câu chuyện chân thực gần gũi với đời sống. Những cuốn tiểu thuyết chỉ đơn thuần kể về chốn công sở hay đấu đá gia tộc không mấy hấp dẫn độc giả lớn tuổi. Ngược lại, thể loại văn tổng tài kết hợp nhiều yếu tố như gia tộc, công ty, tình yêu, trả thù... lại khá phù hợp với thói quen đọc sách thời xưa của họ. Họ thích những câu chuyện mang đậm "hương vị đời thường", thích những tình tiết có thể khiến họ nhớ lại thuở còn thanh xuân.
  • Thứ ba, sự thức tỉnh của "Nhân vật chính cao tuổi". Cuộc sống tuổi già, nhân vật chính cao tuổi bắt đầu xuất hiện trong văn học mạng. Khi độc giả nhìn thấy trong câu chuyện có một nhân vật chính trạc tuổi mình, cảm giác nhập vai sẽ lập tức dâng trào.
• Điều gì làm họ rung động:
  • Đơn giản, ấm áp, viên mãn. Độc giả trên 55 tuổi thiên vị những câu chuyện có nhịp điệu chậm rãi, kết cục viên mãn, tránh những tình tiết quá bức bối hoặc phức tạp. Việc hạ thấp rào cản công nghệ chính là động lực then chốt — phiên bản chữ to, sách nói giúp họ tiếp cận truyện mạng dễ dàng hơn.
  • "Cảm giác được đồng hành" là giá trị cốt lõi. Họ không phải đang tiêu thụ một câu chuyện, mà đang tìm kiếm một "người bạn" có thể cùng mình giết thời gian. Một câu chuyện dài kỳ ấm áp đối với họ có lẽ còn giá trị hơn bất kỳ một truyện ngắn đình đám nào.
• Gợi ý hướng sáng tác: Trường thiên tiểu thuyết ấm áp, luân lý gia đình, tiểu thuyết mang phong cách hồi ký niên đại, nội dung tương thích cho sách nói. Nhịp độ chậm rãi, kết cục ấm áp, nhân vật gần gũi.

Chín, Tổng kết: Những thứ các nhóm tuổi khác nhau cần, khi viết ra sẽ là những câu chuyện hoàn toàn khác biệt

Xâu chuỗi những điều trên lại, bạn sẽ thấy một quy luật rất rõ ràng:

• 18-22 tuổi cần "Tôi là ai" — Họ cần được xác nhận rằng sự lựa chọn của mình là đúng, cần có người nói với họ rằng "Không yêu đương cũng được", "Không đi theo lối mòn cũng chẳng sao".
• 22-26 tuổi cần "Xã hội là gì" — Họ vừa bị hiện thực tát cho một cú, cần có người nói với họ rằng "Bạn không hề cô đơn".
• 26-30 tuổi cần "Tôi chiến thắng bằng cách nào" — Họ đang tìm lối thoát giữa khe hở của công việc và cuộc sống, cần có người xả giận thay họ, chiến thắng thay họ, "làm lại từ đầu" thay họ.
• 30-35 tuổi cần "Tôi còn có thể trụ được bao lâu nữa" — Nhóm người áp lực nhất, cần được nhìn thấy, được thấu hiểu, được an ủi rằng "Cố chống đỡ thêm chút nữa đi".
• 35-40 tuổi cần "Con đường tôi đã đi qua có đáng giá không" — Bắt đầu nhìn lại cuộc đời, cần có người viết về thời đại của họ, những lựa chọn của họ vào trong câu chuyện.
• 40-45 tuổi cần "Nhân tính rốt cuộc là thứ gì" — Đã nếm trải mọi thăng trầm, cần những câu chuyện có chiều sâu, về vùng xám, chịu được sự suy ngẫm kỹ càng.
• 45-55 tuổi cần "Thời đại mà tôi đã trải qua" — Cần được hoài niệm, cần được nhìn thấy, cần có người nhớ đến con đường họ đã đi.
• Trên 55 tuổi cần "Ai có thể bầu bạn cùng tôi" — Cần sự đồng hành, cần sự ấm áp, cần một câu chuyện khiến bản thân cảm thấy "vẫn còn có người thấu hiểu mình".

Mỗi cuốn sách bạn viết ra đều đang trả lời cho một câu hỏi nào đó trong lòng một nhóm độc giả ở độ tuổi nhất định. Nếu bạn không biết họ đang hỏi gì, bạn sẽ không thể viết ra được đáp án mà họ muốn.

Lưu lượng chưa bao giờ là thứ huyền học mờ ảo. Nó là việc bạn nói ra đúng câu nói mà một người đang trăn trở trong lòng vào đúng thời điểm, bằng một cách đúng đắn, dành cho đúng người.

Nhóm tuổi nào có lượng đọc lớn nhất? 26-45 tuổi, chiếm 50%. Nhưng "26-45 tuổi" không phải là một nhóm người, mà là bốn giai đoạn cuộc đời hoàn toàn khác biệt. Bạn không thể dùng cùng một câu chuyện để làm hài lòng cả một người 26 tuổi và một người 44 tuổi. Hãy chọn một nhóm tuổi và viết cho thật sâu sắc về nó.

Nguồn: TIÊN HIỀN THƯ VIỆN