Mộng Tháp · Tuyết Mê Thành

MỘNG THÁP·TUYẾT MÊ THÀNH: CỐT TRUYỆN VÀ THẾ GIỚI QUAN

I. THAM VỌNG THẾ GIỚI QUAN VÀ HƯỚNG TIẾP CẬN BAN ĐẦU

Ngay từ những tập đầu, bộ phim đã cho thấy tham vọng xây dựng một thế giới quan quy mô lớn. Câu chuyện không đặt trọng tâm vào một sự kiện đơn lẻ, mà mở ra một không gian song song với thế giới thực, nơi giấc mơ của con người được coi là một dạng tồn tại có thể thu thập, phân loại và xử lý. Đây không phải kiểu thiết lập quen thuộc của võ hiệp hay tiên hiệp, mà nghiêng nhiều hơn về giả tưởng hiện đại pha trộn yếu tố tâm lý.

Trong thế giới đó tồn tại một hệ thống quản lý trung tâm, chịu trách nhiệm giám sát và can thiệp khi những giấc mơ vượt khỏi tầm kiểm soát. Con người được phân công vai trò rõ ràng, từ thu thập dữ liệu cho tới trực tiếp can thiệp bằng vũ lực. Về mặt cấu trúc, đây là một thế giới có tổ chức, có cấp bậc và có logic vận hành tương đối rõ.

Nếu chỉ xét ở mức ý tưởng, cách tiếp cận này có thể xem là an toàn nhưng hiệu quả. Nó đủ hiện đại để khác biệt với fantasy truyền thống, đồng thời cũng đủ rõ ràng để mở rộng lâu dài. Vấn đề nảy sinh không nằm ở bản thân thế giới quan, mà ở cách thế giới quan đó được đưa vào cốt truyện.

II. THẾ GIỚI QUAN ĐƯỢC GIỚI THIỆU, NHƯNG CHƯA ĐƯỢC TRẢI NGHIỆM

Một điểm dễ nhận thấy là bộ phim dành rất nhiều thời lượng để giới thiệu thiết lập, nhưng lại khá dè dặt trong việc để khán giả thực sự “sống” trong thiết lập đó. Nhiều khái niệm quan trọng được giải thích bằng lời thoại hoặc lời dẫn, trong khi các tình huống buộc thế giới quan phải tự bộc lộ lại không nhiều.

Khán giả biết rằng giấc mơ có thể ảnh hưởng đến hiện thực, nhưng hiếm khi thấy hậu quả cụ thể của sự ảnh hưởng đó. Khán giả biết rằng hệ thống này tồn tại để ngăn chặn rủi ro, nhưng rủi ro ấy thường được mô tả ở mức khái niệm hơn là cảm nhận. Khi nguy cơ không đủ gần, căng thẳng tự nhiên cũng không hình thành.

Điều này dẫn đến một nghịch lý: thế giới được mô tả là quan trọng, nhưng lại thiếu sức nặng trong trải nghiệm xem. Thế giới quan tồn tại như một bối cảnh nền rất lớn, trong khi câu chuyện diễn ra bên trong lại chưa đủ sắc nét để khiến bối cảnh ấy trở nên cần thiết.

III. NHÂN VẬT ĐI VÀO THẾ GIỚI, NHƯNG CỐT TRUYỆN THIẾU TRỤC DẪN

Về mặt cốt truyện, bộ phim lựa chọn cách để nhân vật chính bước vào hệ thống thế giới quan khá sớm. Tuy nhiên, việc “bước vào” này mang nhiều tính thủ tục hơn là bước ngoặt. Khán giả thấy nhân vật đổi môi trường, đổi vai trò, nhưng không thực sự thấy sự thay đổi đó tạo ra áp lực tâm lý hay xung đột rõ ràng.

Mục tiêu dài hạn của nhân vật không được xác lập ngay từ đầu. Nhân vật làm nhiệm vụ, tham gia hành động, nhưng câu hỏi “vì sao phải làm” và “làm để đạt được điều gì” vẫn ở trạng thái mơ hồ. Khi nhân vật thiếu một trục mục tiêu rõ ràng, cốt truyện cũng mất đi điểm hội tụ.

Các sự kiện vì thế tồn tại như những phân đoạn rời: mỗi nhiệm vụ giúp giới thiệu thêm một phần của thế giới, nhưng lại không đẩy câu chuyện tiến lên theo nghĩa tuyến tính. Khán giả có cảm giác đang được dẫn đi tham quan, chứ chưa phải đang theo dõi một hành trình có điểm xuất phát và đích đến cụ thể.

IV. CẤU TRÚC CỐT TRUYỆN MANG TƯ DUY TRẢI NGHIỆM HƠN LÀ KỂ CHUYỆN

Nhìn tổng thể, cấu trúc cốt truyện của phần đầu mang đậm dấu ấn tư duy trải nghiệm. Thế giới được mở ra từng mảng, từng khu vực, từng khái niệm, giống như cách một người chơi dần mở khóa nội dung trong trò chơi. Cách làm này rất hiệu quả trong môi trường tương tác, nhưng khi đặt vào hoạt hình dài tập, nó bộc lộ hạn chế rõ rệt.

Hoạt hình không cho phép khán giả tự điều chỉnh nhịp độ tiếp nhận. Khi câu chuyện không chủ động tạo ra xung đột trung tâm, người xem dễ rơi vào trạng thái bị động và mất kiên nhẫn. Việc hiểu thế giới không đồng nghĩa với việc quan tâm đến nó, nếu thế giới đó không gắn chặt với số phận của nhân vật.

Ở phần này, bộ phim đã làm được việc xây nền, nhưng lại chưa dựng được khung câu chuyện đủ chắc để nâng nền đó lên. Đây là điểm khởi đầu cho hàng loạt vấn đề về nhịp kể và cảm xúc sẽ bộc lộ rõ hơn ở các phần sau.

Nguồn: TIÊN HIỀN THƯ VIỆN