Đế Bá: Lý Thất Dạ có thật sự coi chúng sinh là quân cờ? Vì sao kẻ bày cờ vạn cổ lại là người nặng nợ nhất với những quân cờ của mình?
Trong số những danh xưng gắn với Lý Thất Dạ, có người gọi hắn là Đệ Nhất Hung Nhân, có người gọi là ma đầu, có kẻ run sợ gọi là đồ tể. Nhưng với người đọc đã đi hết hành trình, cái tên chạm đúng bản chất nhất là kẻ đứng sau bức màn lịch sử. Mỗi lần giở lại những mảnh ghép của Cửu Giới và Thập Tam Châu, ta lại thấy bóng dáng của Âm Nha ở những ngã rẽ lớn: một thời đại sụp đổ, một đạo thống nảy mầm, một vị Tiên Đế được dẫn dắt từ thuở còn yếu. Từ đó nảy sinh cuộc tranh luận mãi chưa dứt: một người sắp đặt cục diện trải qua nhiều thời đại như thế có thật sự coi sinh linh là quân cờ, hay người đời mới chỉ nhìn bề nổi của mưu kế?
Bố cục sinh ra từ sự bất lực
Muốn bàn công bằng, phải nhớ hắn bắt đầu từ đâu. Một con quạ bị giam linh hồn, không thể tu luyện như người thường, bị xiềng vô hình của Tiên Ma Động kéo về bất cứ lúc nào, trong khi kẻ thù là những thế lực thống trị cả một thời đại. Trong hoàn cảnh ấy, nắm đấm không phải con đường. Thứ duy nhất Âm Nha có là thời gian, trí nhớ, tầm nhìn và khả năng tính trước nhiều bước. Hắn buộc phải gieo hạt từ rất sớm, tìm người có tiềm chất, chỉ cho họ một con đường, rồi chờ nhiều năm để xem hạt nảy ra gì.
Nói cách khác, tư cách "bày cờ" của hắn lúc đầu là phương thức tự vệ của kẻ bị tước vũ khí, chứ chưa phải ham muốn thống trị. Cũng vì thế, khi đã lấy lại thân thể và đủ mạnh, hắn vẫn giữ thói quen tính xa: dụ địch lộ diện, đặt bẫy, lấy hành động ồn ào che giấu ý đồ thật. Đó là chiến lược của người cầm quân, và hoàn toàn khác với sự máu lạnh coi mạng sống như rác. Người đọc non tay dễ gộp hai điều này làm một, nhưng người đọc lâu năm biết rằng mưu lược và tàn nhẫn là hai chuyện khác nhau.
Phép thử: người ta đối xử thế nào với "quân cờ" của mình?
Cách kiểm chứng đơn giản nhất cho câu hỏi "có coi người khác là công cụ không" là xem hắn đối xử với những người từng giúp hắn ra sao. Một người coi người khác là quân cờ sẽ chỉ nhìn họ ở giá trị sử dụng: còn hữu ích thì giữ, hết hữu ích thì bỏ, chết thì thôi. Lý Thất Dạ lại nhớ rất lâu những món nợ hy sinh. Người đọc nào còn nhớ cảnh hắn tưởng niệm Hắc Long Vương và những người đã đánh đổi mọi thứ để đưa thân thể hắn thoát khỏi Tiên Ma Động đều thấy: đó không phải thái độ của kẻ coi người khác là vật tiêu hao. Một quân cờ không có tư cách khiến người đánh cờ trầm mặc suốt nhiều thời đại.
Nhìn sang Hồng Thiên Nữ Đế càng rõ. Nếu chỉ coi nàng là công cụ, hắn đã gài khống chế để nàng tuyệt đối phục tùng. Nhưng hắn dạy nàng thành một con người có kiêu hãnh, có chính kiến, đủ sức phản đối cả thầy mình. Thái độ của hắn trước sự bướng bỉnh ấy không phải thịnh nộ mà là trân trọng, vì hắn muốn người bên cạnh là một đối tượng độc lập, không phải cái bóng của mình. Một kẻ độc tài thao túng sẽ không trao cho quân cờ quyền được nói "không". Người đọc kỹ sẽ thấy đây là điểm phân biệt rõ nhất giữa kẻ bày cờ vì tư lợi và người bày cờ vì một mục đích lớn hơn bản thân.
Lằn ranh với những kẻ "nhân danh cứu thế"
Đỉnh điểm của ý này nằm ở những lần hắn đối thoại với các Cổ Tổ, Đạo Quân hay Cự Đầu từng sống qua nhiều kỷ nguyên. Những kẻ ấy hay có chung một lối biện hộ: vì đại kiếp, vì cứu lấy kỷ nguyên, nên phải hy sinh vô số sinh linh, và đó là cái giá cần thiết. Lý Thất Dạ không cãi bằng lý thuyết mà chỉ ra một sự thật dễ làm người ta khó chịu: trong mọi kế hoạch "vì chúng sinh" ấy, người chết luôn là những kẻ yếu không có quyền tự vệ, còn người lập kế hoạch luôn là người sống sót cuối cùng để hưởng thành quả.
Đó là lằn ranh đạo đức của hắn. Cần nói thẳng rằng hắn không phải thánh nhân: hắn bày trận, tính nhân quả, và trong những cuộc diệt trừ hắc ám do hắn dẫn dắt vẫn có người đổ máu. Hắn cũng sát phạt kẻ địch rất tàn khốc, và danh hiệu hung nhân không phải do người ta bịa ra. Nhưng giữa việc "để kẻ địch và những người tự nguyện bước vào cuộc chơi chịu rủi ro" với việc "lấy dân vô tội làm vật hiến tế để đổi mạng, đổi tu vi cho mình" là hai thái độ đối lập. Trong bàn cờ của hắn, người đứng ở mũi nhọn nguy hiểm nhất, chịu phản phệ và cô độc nhiều nhất, lại chính là người cầm cờ. Một kẻ ký sinh thì không bao giờ tự đặt mình ở vị trí ấy.
Kẻ bày cờ dám đập vỡ bàn cờ
Mảnh ghép làm rõ nhất nhân cách của hắn nằm ở đoạn kết ván cờ. Theo logic thông thường của quyền lực, một người đã bỏ hàng triệu năm dệt lưới, tiêu diệt mọi đối thủ và đạt tới sức mạnh vô địch sẽ ngồi lại vị trí người đánh cờ, dựng một trật tự để nắm vạn vật trong tay. Nhưng điều hắn làm ngược lại: từ chối trở thành một "Ông Trời" mới, trả thế gian cho chính thế gian quyết định.
Khoảnh khắc buông quyền ấy trả lời cho nghi ngờ suốt bao năm. Hắn không bày cờ vì thích thao túng, mà vì cả thế giới ngay từ đầu đã bị Tặc Lão Thiên và các Cự Đầu Hắc Ám biến thành một bàn cờ để thu hoạch. Muốn cứu chúng sinh thoát kiếp quân cờ, không thể chỉ đứng dưới gào thét, mà phải ngồi vào vị trí người đánh cờ, dùng nước cờ cao hơn để thắng kẻ cầm cờ phía bên kia, rồi lật tung cả bàn. Đó là một dạng cô độc rất lớn: chấp nhận mang tiếng ác để đổi lấy một bầu trời không còn bàn tay thao túng nào, kể cả của chính mình.
Nguồn: TIÊN HIỀN THƯ VIỆN
Thư hữu cần đăng nhập để bình luận!
Bằng hữu tới nói 2 câu đi...
Tiên hiền thư viện tổng hợp review truyện, sưu tầm kinh điển trích lời, viết xuống tiêu điểm nhân vật, cầm tay chỉ đạo sáng tác, tóm tắt truyện chữ, đóng góp truyện ngôn tình, review truyện ngôn tình.