Trương Khởi Linh và Ngô Tà có phải là tình yêu không?

Trương Khởi Linh và Ngô Tà có phải là tình yêu không?

Tôi cho rằng, điều này phụ thuộc vào việc bạn định nghĩa tình yêu như thế nào.

Trong phần Điền Viên của Vũ Thôn có một chi tiết, đại khái thế này:

Ngô Tà hỏi Trương Khởi Linh về trải nghiệm làm ruộng trước đây, Tiểu Ca kể một câu chuyện: nơi anh từng ở xảy ra nạn đói, quan dân xung đột, chết mất một nửa số người, máu chảy thành sông, chảy cả vào ruộng. Người ít đi, lương thực dư ra, năm đó được mùa lớn. Những người sống sót làm gạo thành bánh gạo, chấm đường trắng ăn.

Ngô Tà hỏi: ngon không?

Tiểu Ca nói không nhớ.

Ngô Tà nhìn anh nói: được.

Đến đoạn kết, thửa ruộng Ngô Tà mua cuối cùng cũng có thu hoạch, họ đem gạo tự trồng giã thành bánh gạo, ba người bàn nhau ăn thế nào, Ngô Tà nói hấp lên ăn, chấm đường trắng.

Cậu muốn phủ lên đoạn ký ức mơ hồ, đau thương của Muộn Du Bình, dù Tiểu Ca không hề vì thế mà đau khổ. Cậu muốn đổi nó thành ký ức vất vả nửa năm cuối cùng được đền đáp, hạnh phúc ăn bánh gạo ngọt, như vậy dù nhớ không rõ vẫn cảm nhận được sự ấm áp.

Còn một chi tiết nữa. Trong Thử Phương Bỉ Phương, Tiểu Ca trong cánh cửa nhớ lại hồi còn ở Trương gia, có người cho mình một viên kẹo, anh nghĩ, giá mà bây giờ có một viên kẹo thì tốt. Đến phần Lữ Hành, anh dùng súng cao su bắn kẹo sữa Đại Bạch Thố vào khỉ, anh cũng thấy loại kẹo này ngon, để dành bỏ trong xe. Lúc sau xảy ra, Ngô Tà đứng bên cửa sổ nhìn thấy, mỉm cười, nên cậu biết Tiểu Ca chắc là thích đồ ngọt.

Điều này hô ứng với tình tiết cũng trong phần Điền Viên, mọi người gấp máy bay giấy ước nguyện. Trương Khởi Linh không tham gia, Ngô Tà viết thay anh.

Nói thêm một tình tiết nữa. Ở phần trên và dưới của Vũ Thôn Bút Ký, Ngô Tà nói Tiểu Ca quá trầm tĩnh xuất thế, đến mức cậu cho rằng Muộn Du Bình có hơi thở khói lửa xuất hiện trong văn của mình là không phù hợp với không khí thực tế của anh. Còn đến phần Điền Viên, cậu lại nói khi thấy vô số côn trùng bay tránh Tiểu Ca ở bên ruộng lúa, khiến quanh người anh như có một vòng khí trường, cậu mới chợt nhớ ra người này vốn không phải người thường.

Hãy suy nghĩ về sự tương phản trước sau này.

Tình tiết cuối cùng, là Ngô Tà mời tất cả bạn bè đến Vũ Thôn dự tiệc, bị không khí cuốn đi, gần như không biết mình đang ở đâu. Ở đây trích thẳng nguyên văn:

Vương Minh và Khản Kiên làm nhiệm vụ khuấy động không khí, chuyền thức ăn đến trước mặt mọi người, Lưu Tang bị ồn đến mức mặt nhăn lại thành chữ Xuyên, Xa tổng lại không uống được rượu, uống nhiều rồi còn đang thử dạy chó uống rượu, Tuần Dương Tiện hoảng sợ như biểu cảm của chú Husky trong meme.

Những người khác đều đang nói chuyện, nói chuyện quá khứ, chuyện tương lai, miệng tôi cũng đang nói, hoàn toàn hòa vào không khí này, nhưng tôi lại không biết mình đang nói gì.

Cho đến khi Muộn Du Bình mời rượu tôi.

Anh bưng ly rượu đưa đến trước mặt tôi.

Tôi giật mình một cái, mọi âm thanh đột nhiên xuất hiện bên tai tôi.

Cảm nhận được chưa? Ảnh hưởng của Tiểu Ca với Ngô Tà, thậm chí có tính chi phối. Tiểu Ca bước vào tầm mắt cậu, sự chú ý của cậu liền đổ về đó. Tôi thậm chí không dùng từ "thu hút", bạn không cảm nhận được quá trình thu hút, cả con người anh ấy cứ thế tức khắc ở đó.

Thật ra tôi không thích dùng những tình tiết có yếu tố khác tác động để luận chứng, ví dụ như câu "sao rơi xuống rồi" sau khi Ngô Tà trúng độc, ví dụ các giấc mơ của cậu, tôi cho rằng việc giải đọc giấc mơ nên khái quát hơn một chút, thể hiện một trạng thái cảm xúc, một sự ám chỉ, chứ không phải dục vọng trực tiếp hay tư duy tỉnh táo của người mơ.

Tôi cũng không thích dùng những tình tiết nửa vời, ví dụ bản đầu của Trùng Khởi, do vấn đề cốt truyện của tác giả không liền mạch, chương sau khi Tiểu Ca tỏ ra cảnh giác với Bạch Hạo Thiên, Bạch Hạo Thiên liền biến mất luôn. Trong tình huống này, tôi không biết vì sao anh cảnh giác Bạch Hạo Thiên, nên cũng không thể dùng để phân tích tình cảm của anh dành cho Ngô Tà. Càng đừng nói đến kết luận "ghen".

(Ví dụ ngược lại như, anh rạch máu cho Ngô Tà, máu "dội thẳng lên mặt tôi", thậm chí dùng động từ "dội" như vậy, nếu không có gì bất ngờ là đã cắt cổ tay, phải biết đây không phải mạch đập; ví dụ Ngô Tà là bị dội, Lưu Tang chỉ dùng loại lấy lại, điểm mấu chốt là Lưu Tang dùng loại lấy lại cũng không sao, chứng tỏ căn bản không cần thiết phải nhanh và nhiều như vậy, Tiểu Ca chỉ là vô cùng sốt ruột; ví dụ cuối cùng anh không muốn nghe di ngôn của Ngô Tà, không thể chấp nhận việc Ngô Tà từ bỏ cầu sinh. Những điều này, tôi cho rằng đều là minh chứng rất đầy đủ cho tình cảm của anh dành cho Ngô Tà.)

Nhưng dù vậy, dùng một thái độ mà với bất kỳ cặp đôi nào khác cũng có thể gọi là bới lông tìm vết để sàng lọc nội dung, giữa hai người vẫn còn rất nhiều. Nhiều đến mức không viết hết được. Ví dụ các đoạn trích từ phần Điền Viên của Vũ Thôn Bút Ký ở trên, hoàn toàn là trạng thái bình thường của Ngô Tà, không có bất kỳ yếu tố bất khả kháng nào tác động.

Nói những điều này không phải để luận chứng gì, mà là đưa ra điểm đến cuối cùng của tình cảm giữa hai người, để mọi người có số liệu trong đầu, rồi tôi sẽ kể từ bản truyện chính, từ ban đầu.

Quan hệ giữa Ngô Tà và Trương Khởi Linh, hay nói đúng hơn là quan hệ của Thiết Tam Giác, bước đầu tiên là ở mộ dưới đáy biển Tây Sa. Họ tuy quen nhau ở Thất Tinh Lỗ Vương Cung, nhưng khi đó chưa có cảm xúc gì với nhau, thậm chí Béo suýt bị Tiểu Ca chém. Chỉ đến mộ đáy biển, ba người ở vào cảnh sinh tử có nhau, rất dễ nảy sinh thiện cảm với nhau, mới có hình hài ban đầu của Thiết Tam Giác.

Vì thế sau này ở Vân Đỉnh Thiên Cung, trước khi vào cửa Tiểu Ca cười với Ngô Tà, nói "tạm biệt", chính là vì lý do này. Có lẽ lúc đó biểu cảm của Ngô Tà quá kinh ngạc, anh còn có chút tâm lý trêu chọc (ở Vũ Thôn cũng có, Ngô Tà làm động tác Phi Khôn Ba Lỗ cho anh xem, anh không nhịn được cười).

Sau đó là Xà Trạch, nhờ có sự lót đường của hai phần trước, lại thêm việc Ngô Tà truy hỏi đến cùng, mới có cuộc đối thoại trước đống lửa. Với việc này, Tiểu Ca trước tiên theo bản năng lạnh nhạt "chuyện của tôi vì sao phải nói với cậu", thấy bộ dạng của Ngô Tà lại mềm lòng, nói với cậu "có lúc không nói sự thật cho một người là một sự bảo vệ".

Anh nói vậy, vừa vì bản thân anh không tán thành việc Ngô Tà mạo hiểm, vừa vì Ngô Tà là người của Cửu Môn, lớn như vậy rồi vẫn còn tính cách này, có thể thấy được rất nhiều điều. Hẳn là có rất nhiều người đã nỗ lực rất nhiều để bảo vệ cậu. Hơn nữa còn có một sự đồng cảnh ngộ, chính là câu anh nói "tôi cũng như cậu không có được đáp án, nhưng tôi không có ai để kéo mình lại mà hỏi". Đến đây, tự nhiên dẫn ra nguyện vọng muốn tìm lại mối liên hệ giữa bản thân với thế giới của anh.

Sau đó, Ngô Tà đã đáp lại nguyện vọng này. Cậu nói "nếu anh biến mất, ít nhất tôi cũng sẽ phát hiện ra." Khi ấy cậu chưa hoàn toàn hiểu đây là câu nói quan trọng đến mức nào, Trương Khởi Linh cũng biết cậu không thể hiểu, nên chỉ lắc đầu, nhưng rõ ràng vẫn bị lay động. Tâm trạng cũng tốt lên. Anh liền nói với Ngô Tà rằng mình nhìn ra tâm tư nhỏ "cảm thấy bị phản bội" của cậu từ trước đó (thấy Muộn Du Bình hợp tác với công ty của A Ninh), nói với cậu "tôi đứng về phía cậu".

Sau Xà Trạch thì dễ hiểu hơn, Tiểu Ca mất trí nhớ, người khác đều đi hết, chỉ có Ngô Tà và Béo kiên trì chờ đợi, Béo lý trí hơn Ngô Tà nên sự chờ đợi này do Ngô Tà dẫn dắt. Đương nhiên, trong thời gian này Trương Khởi Linh không có mặt, không thể tiếp nhận sự nôn nóng lo âu của Ngô Tà, nhưng điều đó ít nhất cho thấy trong quá trình anh hồi phục ý thức, luôn là Ngô Tà và Béo chăm sóc anh. Anh sẽ có thiện cảm rất tự nhiên với hai người này, sẽ cảm thấy là người nhà.

Điểm rất quan trọng là Ngô Tà có ham muốn bảo vệ rất mạnh với Tiểu Ca mất trí nhớ, cảm thấy một người vốn rất có chủ kiến lại biến thành như vậy thật sự rất thảm, khiến cậu không nỡ. (So sánh lại, Béo cho rằng có thể đăng ký cho Tiểu Ca một tour du lịch, để anh tự đi dạo, nhưng Ngô Tà không cho, cậu không yên tâm.) Vì vậy khi Tiểu Ca nói còn phải tìm quá khứ của mình, Ngô Tà lập tức mặc định cậu phải đi theo, và trên đường đến Ba Nãi đều là cậu quyết định. Trải nghiệm này rất quan trọng đối với việc về sau Tiểu Ca nảy sinh cảm giác dựa dẫm vào cậu, cũng khiến câu "may mà tôi không hại chết cậu" trong hang động trở nên thuận lý thành chương.

Trương Khởi Linh ở Ba Nãi vẫn chưa thể gọi là nhẹ nhõm, nhưng đó là trạng thái đơn thuần hơn, cởi mở hơn so với khi anh tìm lại ký ức, gần với bản tâm của anh hơn. Anh có thể bị cảnh sắc dọc đường lay động, có thể bị một câu của Bàn Mã làm cho sốt ruột, có thể vì dù mình và Béo sắp chết nhưng ít nhất Ngô Tà bình an mà thật lòng vui mừng.

Nhưng tiếp theo thì không còn đơn giản như vậy nữa.

Từ Ba Nãi trở về, trong khoảng thời gian gặp nhà họ Hoắc, Trương Khởi Linh bắt đầu khôi phục ký ức. Anh có một giai đoạn chuyển tiếp. Về mặt cảm tính, anh không muốn rời đi, nhưng biết càng nhiều, càng có dự cảm có lẽ buộc phải làm vậy. Vì thế, khi đối mặt với bà cụ Hoắc mà anh không tin tưởng, đối mặt với nhiều kẻ tinh ranh can dự vào sự kiện Cửu Môn như vậy, khi những trải nghiệm quá khứ dần hiện lên, anh theo bản năng tìm kiếm sự an toàn và ổn định từ Ngô Tà, thốt ra câu thoại nổi tiếng "đưa tôi về nhà".

Tôi từng thấy có độc giả nói câu này đột ngột. Đúng vậy, câu này chính là đột ngột, Ngô Tà và Béo cũng thấy vậy, họ đều sững người. Nhưng đây không phải là OOC, mà là để chúng ta nhìn thấy trạng thái tư duy của Tiểu Ca lúc đó, cảm nhận sự hỗn loạn và mâu thuẫn hiếm có của anh. Đồng thời cũng là thời kỳ này, anh và Ngô Tà nảy sinh xung đột về quyền chủ đạo, mục đích của anh bắt đầu có sự chênh lệch với mục đích của Ngô Tà. Tôi đoán Trương Khởi Linh bắt đầu từ lúc đó quyết tâm, tính toán khi nào thì đi, làm thế nào để đẩy Ngô Tà ra khỏi sự kiện.

Chính là đoạn bà cụ Hoắc nói muốn đến Trương gia cổ lâu. Ngô Tà thấy Trương Khởi Linh không bàn bạc với mình đã nhận lời, khiến cậu rất khó chịu, nhưng cậu vẫn nghiến răng theo, ở đây tính chủ động của cậu đã phát huy tác dụng quan trọng. Ngô Tà muốn biết sự thật, cũng không muốn Trương Khởi Linh một mình đi theo những người này.

Sau đó kế hoạch gặp vấn đề, bà cụ Hoắc và Muộn Du Bình bị nhốt trong lầu, cậu và Béo đi cứu, lúc này cậu có một lời đáp lại "đưa tôi về nhà" của Trương Khởi Linh, là câu nói trong trạng thái cảm xúc cực đoan, "tỉnh lại đi, về nhà thôi." Câu này nói thế nào nhỉ, đây là sự cụ thể hóa toàn bộ sự quan tâm của cậu dành cho Trương Khởi Linh. (Tiện nói luôn, vì Muộn Du Bình có võ lực mạnh hơn, nhiều người trả lời đều tập trung vào việc Ngô Tà được Trương Khởi Linh bảo vệ. Nhưng thực ra, Ngô Tà cũng muốn Trương Khởi Linh dựa dẫm vào mình, cũng muốn bảo vệ Trương Khởi Linh, cậu sẽ rất tự nhiên đặt mình vào vị trí "nên bảo vệ Trương Khởi Linh", ý tượng về "nhà" bắt nguồn từ đó.)

Bạn có thể thấy những điều này đều móc nối với nhau. Nếu không có sự truy hỏi của Ngô Tà trong sa mạc, sẽ không có lời bộc bạch của Trương Khởi Linh. Nếu không có sự chờ đợi của Ngô Tà dưới Vẫn Ngọc, sẽ không có sự quấn quýt ở Ba Nãi sau này. Nếu không có sự quấn quýt ở Ba Nãi, sẽ không có "may mà tôi không hại chết cậu" và "đưa tôi về nhà". Thậm chí cuối cùng, nếu không có sự nhạy bén của Ngô Tà đối với Trương Khởi Linh, sẽ không có cuộc tiễn biệt trên tuyết sơn.

Cuối cùng của cuối cùng, nếu không có việc Trương Khởi Linh nhảy xuống vách núi, sẽ không có sự lột xác tình cảm cuối cùng của Ngô Tà.

(Sự thay đổi này là gì, sao lại thay đổi, phần sau sẽ nói chi tiết.)

Thấy có một người trả lời nói, bước đầu tiên của mối quan hệ là do Trương Khởi Linh bắt đầu, sau đó cũng đều do Trương Khởi Linh thúc đẩy, Ngô Tà ở mỗi nút thắt đều chỉ phản ứng lại. Tôi cho rằng cách nói này không chính xác.

Chính xác hơn là, vốn dĩ hai người đang thúc đẩy mối quan hệ lẫn nhau, đẩy đến nửa chừng Trương Khởi Linh phát hiện, chết tiệt, định mệnh chắn giữa hai chúng ta, không thể tiếp tục nữa, thế là anh rút lui bản thân, đồng thời ngăn Ngô Tà tiếp tục đi sâu. Với điều này Ngô Tà tuy bất mãn, nhưng lòng tự trọng và ý thức ranh giới của người trưởng thành nhắc nhở cậu, không thể mặt nóng dán mông lạnh, cậu cũng không có lý do chính đáng để can thiệp vào cuộc sống của người khác. (Hơn nữa Tiểu Ca còn thông đồng với Béo giúp đỡ, xem đoạn đối thoại của ba người trong bệnh viện sau khi cứu anh từ cổ lâu, có thể thấy Tiểu Ca và Béo có chút ăn ý. Trong Tàng Hải Hoa cũng có xuất hiện.) Chỉ đến đại kết cục, khi Ngô Tà cuối cùng nhạy bén nhận ra điều bất thường, quyền chủ động mới lại trở về tay cậu.

Trước khi quyết định rời xa, Tiểu Ca cùng Ngô Tà và Béo vào sinh ra tử, cùng ăn cùng ở. Lúc này, quan hệ tiến triển, cả hai đều bắt đầu hiểu "người này tốt với mình, người này đối xử tốt với mình". Còn sau khi Tiểu Ca quyết định rời xa, lại có một lần từ biệt, một lần cứu người, giống như cái móc câu dành cho Ngô Tà, cậu cũng có thể không đi theo cái móc, nhưng một phần trong lòng cậu lại khao khát một lý do để tùy hứng.

Hành động của Tiểu Ca không phải để Ngô Tà hiểu cái tốt của anh, mà là để Ngô Tà nhớ lại cái tốt của anh, hay nói cách khác, để Ngô Tà nhớ lại tất cả những gì cậu biết về anh, đến mức trong khoảnh khắc đã phá vỡ mọi ý thức ranh giới, hạ quyết tâm nhất định phải cùng người này đi đến cùng. Dù thái độ của Trương Khởi Linh vẫn là cố gắng rút lui, cậu cũng không còn bị ảnh hưởng.

Vì vậy, hãy xem kỹ hai lần chia tay trên tuyết sơn. Vì sao lần từ biệt đầu tiên, Ngô Tà còn có thể khuyên mình chấp nhận cái chết của Muộn Du Bình, mỗi năm đến cúng bái; lần từ biệt thứ hai cậu lại sụp đổ trước vết nứt đó, tuyệt vọng tìm suốt ba ngày? Sự chuyển biến tâm lý này chính là nguyên nhân.

Về thủ pháp viết, "ý thức ranh giới" của Ngô Tà được ẩn dụ bằng khoảng cách giữa cậu khi đó với "đường ranh giới chia tay". Tình huống lần từ biệt đầu tiên như sau:

Buổi tối ngày thứ ba, chúng tôi dựng lều nghỉ qua đêm, nơi này cách đường ranh giới tôi định ra trước đó để chia tay đã rất gần, ước chừng chỉ còn một ngày đường.

……

Dù sao cũng chỉ còn một ngày đường, thay vì đến lúc tới đường ranh giới do chính mình định ra, tôi tiếp tục dằn vặt bất lực, cho đến khi sụp đổ, cuối cùng bị anh đánh ngất, chi bằng từ bỏ ngay tại đây, tôi vẫn có thể ở lại đây, tiễn anh biến mất vào trong tuyết nguyên.

Lúc này tôi đã quyết định rồi, sáng mai trời vừa sáng, tôi sẽ quay về. Tôi sẽ để lại một dấu hiệu ở đây, sau này mỗi năm đến đây bái một bái, quét mộ.

Từ hoạt động tâm lý của Ngô Tà có thể thấy, thực ra cậu lờ mờ, rất rõ ràng dự đoán được phản ứng của chính mình. Hai lần "tôi đã quyết định rồi" trong cuộc tiễn biệt trên tuyết sơn, lần đầu là quyết định rời đi, lần hai là quyết định đi theo, lần lượt đại diện cho nỗi sợ hãi và khát vọng, do dự và xung động của cậu; hai loại dục vọng này đều là phản ứng bình thường của con người khi đối mặt với sự vật to lớn, đồng thời tồn tại trong lòng Ngô Tà, quyết định của cậu chỉ có thể biến một trong hai thành hiện thực.

Lần trước, cậu quyết định không kiên trì nữa, là để giữ thể diện, "chia tay hòa bình" với Tiểu Ca. Bạn có thể nói đó là sợ hãi, cũng có thể nói là lý trí, đây là một cơ chế tự bảo vệ về mặt cảm xúc. Nhưng sự tự bảo vệ này có điều kiện tiên quyết.

Bạn nghĩ xem, nếu đối với cậu, sáng hôm sau tiễn Trương Khởi Linh biến mất là có thể chấp nhận được, thì đến đường ranh giới mình định ra rồi bình thản dừng bước, tiễn Trương Khởi Linh biến mất ở đó, vì sao lại không thể chấp nhận? Vì sao đến đó, lại sẽ "tiếp tục dằn vặt bất lực, cho đến khi sụp đổ"?

Nếu cậu thực sự như cậu nói, đến nơi tuyệt đối không bước thêm một bước, sao sau khi đến nơi còn bị Tiểu Ca đánh ngất?

Đáp án này Ngô Tà hiểu. Ngô Tà rất rõ một khi đến đường ranh giới đó, đến "giới hạn cuối" trong lòng cậu, cậu tuyệt đối không thể kìm nén được xung động vượt qua nó.

Hành vi và tinh thần của cậu đồng bộ, chỉ khi dừng lại trước khi đến đó, cậu mới có năng lực đảm bảo mình vẫn có thể buông bỏ, vẫn có thể trở về thế giới của mình, chấp nhận kết cục của Muộn Du Bình. Điều này thực sự rất tinh tế. Bởi vì điều này có nghĩa là việc "vượt ranh" của cậu, vừa là ý hướng cốt truyện tượng trưng cho việc cậu hoàn toàn bị cuốn vào mê cục, vừa ám chỉ ranh giới trong lòng cậu đối với Tiểu Ca bị phá vỡ, tình cảm mất đi sự kiềm chế. Thậm chí, cái trước là kết quả do cái sau mang lại.

Trên thực tế, việc vượt ranh này cũng lập tức gây ảnh hưởng về mặt cảm xúc cho cậu. Ví dụ, hai người từ trong bão tuyết đi vào khe nứt, đến suối nước nóng, Ngô Tà rõ ràng đã tiêu hao rất nhiều thể lực, nhưng lại tự thuật rằng mình không có khẩu vị; ví dụ, tối hôm đó nghỉ ngơi cậu mơ thấy Tiểu Ca vào cửa, bỏ cậu lại bên ngoài, tỉnh dậy liền thấy Tiểu Ca thật sự đang thu dọn đồ đạc, sự lo âu chồng chất hai lớp này cũng truyền sang cả tôi, chẳng trách sau này Ngô Tà bị PTSD.

(Nói ngắn gọn, logic tương tự như bạn chia tay bạn gái, bạn phải quyết định là chia tay êm đẹp, hay khóc lóc làm ầm lên để níu kéo. Nếu bạn chọn cái trước, bạn tuyệt đối không được đến trước cửa nhà cô ấy, vì đến đó bạn sẽ sụp đổ, bạn sẽ không nhịn được mà vào tìm cô ấy. Ngô Tà chính là vậy, vốn dĩ cậu không muốn đến cửa nhà người ta, cậu về nhà, nhưng nhà cậu bốc cháy, bạn gái xông đến cứu cậu, vậy cậu còn biết làm sao, chỉ có thể ôm người ta khóc.)

Tất cả là vì lần từ biệt đầu tiên, cậu và Trương Khởi Linh vẫn giữ một khoảng cách tâm lý, nhưng khi cậu quyết định đi theo, khoảng cách an toàn này đã bị cậu phá vỡ. Cậu liều mình, dồn lượng lớn tình cảm vào một người mà cậu biết rõ sẽ rời đi, đến mức hoàn toàn không còn chỗ để tự bảo vệ. Vì vậy cuối cùng Trương Khởi Linh cho cậu một lời giải thích, một lời hẹn ước, Ngô Tà vẫn như phát điên đi tìm anh.

Ba ngày chờ đợi trước khe nứt đó, toàn bộ con người cậu bị cảm xúc điên cuồng trào dâng nhấn chìm. Đường ranh giới này, một khi đã bước qua, thì không thể quay đầu. Đây chính là nguyên nhân sâu xa nhất khiến cậu có phản ứng lớn đến vậy với mọi chuyện liên quan đến Tiểu Ca trong câu chuyện về sau.

Ví dụ, trong mấy chương cuối của Tàng Hải Hoa 2, có một ví dụ hoàn hảo để chứng thực điều này.

Tàng Hải Hoa xảy ra năm 2010, cách cuộc tiễn biệt trên tuyết sơn đã 5 năm. Khi đó, Ngô Tà và Béo theo một đội người Trương gia hải ngoại đến vùng núi Mặc Thoát, thấy một cánh cửa đồng xanh rất giống cánh cửa trong Trường Bạch Sơn. Sau đó Trương Hải Hạnh trong đội phản bội, "Diêm Vương" bò ra từ trong cửa, Ngô Tà bị trật khớp tay trong lúc đánh nhau, Béo giúp cậu nắn xương.

Để Ngô Tà phân tán sự chú ý khỏi cơn đau, Béo nói: trước khi Tiểu Ca đi tìm cậu cũng từng đến tìm tôi. Cậu ấy nói với tôi vài chuyện, tôi chưa nói với cậu.

Ngô Tà cảm thấy không thể tin nổi và tức giận, nhưng sau đó vẫn bình tĩnh lại, mềm mỏng cứng rắn để Béo mở miệng, và điểm mấu chốt là lúc này cậu miêu tả cảm xúc của bản thân.

Trước hết là thế này:

"Cậu ấy từng nói với tôi, cậu có thể sẽ đến Tây Tạng. Cậu ấy nói, nếu cậu ở Tây Tạng gặp ba chuyện, thì tôi phải giao một thứ cho cậu."

"Ba chuyện gì?" Trong lòng tôi bình tĩnh một cách bất ngờ, Béo nói rất ôn hòa, không hề kéo dài giọng, ông ấy tuyệt đối không phải đang nói dối. Còn tôi, từ lâu đã tự nói với bản thân, tuyệt đối sẽ không để bất kỳ thông tin nào làm rối loạn suy nghĩ của mình nữa.

Trước hết là bình tĩnh. Ngô Tà cho rằng, mấy năm nay quản lý địa bàn, điều tra thân thế của Trương Khởi Linh đã khiến cậu trưởng thành rất nhiều, không còn là chàng trai lỗ mãng dễ dàng mất bình tĩnh nữa. Dù đối mặt với lời nhắn của Tiểu Ca sau nhiều năm, cậu cũng có thể giữ được tâm thái ổn định.

Nhưng, tiếp theo:

"Chuyện thứ nhất, cậu tìm thấy tượng của cậu ấy." Béo nói: "Điều này chứng tỏ cậu đã tìm thấy nơi cậu ấy bắt đầu mất liên kết với thế giới này. Bức tượng này do người thợ giỏi nhất của ngôi chùa lúc đó giúp cậu ấy hoàn thành. Là cái bóng duy nhất của cậu ấy trên thế giới này."

Lòng bàn tay tôi hơi ẩm ướt, chắc chắn không phải vì căng thẳng, mà là vì mồ hôi lạnh do cơn đau vẫn tiếp tục toát ra.

Rõ ràng, không được, vẫn không được. Cậu nói cứng là mình không căng thẳng, nhưng độc giả nhìn ra được, đây ngược lại là tác giả đang viết trạng thái miệng nói một đằng lòng nghĩ một nẻo của cậu. Hơn nữa, khi Béo tiếp tục truyền lời, những dao động cảm xúc này cũng ngày càng dữ dội, không thể kìm nén.

"Vậy thứ cậu ấy bảo anh giao cho tôi, ở trên người anh à?" Tôi định ăn trộm, cướp giật, dùng đủ mọi thủ đoạn, dù sao Béo cũng sẽ không giết tôi.

Đến đây, đã đang cân nhắc dùng mọi thủ đoạn.

"Thứ đó ở nơi cuối cùng cậu sẽ đến." Béo nói: "Ở đó có rất nhiều đồ, cậu không biết là cái nào. Tôi sẽ nói cho cậu biết cái nào là thứ cậu ấy muốn cậu xem."

Tôi hít một hơi lạnh, cảm giác trong lòng rất lạ, tôi cố gắng đè nén mọi cảm xúc khác, nhưng vẫn có vài cảm giác khác nhau dâng lên những gợn sóng khó hiểu, tôi phải lập tức đè nén, nếu không tim tôi sẽ đập nhanh ngay. Lo âu sẽ khiến tôi phát điên.

Cuối cùng, có thể thấy, Ngô Tà không thể không thành thật với bản thân về sự dao động dữ dội trong tâm cảnh. Dù cậu đè nén thế nào, vẫn có thứ gì đó khiến người ta bối rối dâng lên, chiếm lấy suy nghĩ của cậu, khiến cậu gần như không chịu nổi. Và "thứ gì đó" liên tục khiến cậu phản ứng ở đây, mà cả tác giả lẫn Ngô Tà đều không thể miêu tả, chính là hậu quả của việc 5 năm trước trên Trường Bạch Sơn, cậu đã vượt qua giới hạn cuối.

Vì sao lại lo âu như phát điên?

Vì dù khuyên nhủ bản thân thế nào, cũng không buông được. Nhưng dù không buông được thế nào, người cũng không trở về.

Có thể làm chỉ là tiến lên, tìm kiếm thêm manh mối, đặt tất cả vào kế hoạch.

Về động cơ của Ngô Tà trong Sa Hải, tôi cũng đã thấy một số phân tích.

Có người trả lời sẽ nói, Ngô Tà hạ bệ nhà Uông là ván cờ của Cửu Môn cũ, chẳng liên quan gì đến Trương Khởi Linh, nên việc Ngô Tà can dự là do số mệnh, cũng không liên quan đến Trương Khởi Linh.

Đa số người không cực đoan như vậy, cho rằng cứu Muộn Du Bình là một trong những nguyên nhân Ngô Tà làm việc này, ngoài ra, cứu Cửu Môn, kế thừa mối hận từ con rắn, ngăn người vô tội tiếp tục hy sinh, đó là những nguyên nhân khác. Giữa các nguyên nhân này chỉ là có sự khác biệt về tỷ trọng.

Nhận thức của tôi gần với cách sau hơn, nhưng tôi còn cho rằng cho dù là cách sau, cũng đã đơn giản hóa quá mức tình hình thực tế. Nếu chỉ coi Tiểu Ca là "một trong các nguyên nhân", thì đã bỏ qua vị trí đặc biệt của anh trong tất cả những chuyện này, thực ra anh là động cơ ban đầu nhất khiến Ngô Tà bị cuốn vào những chuyện này.

Còn những mối hận thù, sự cứu rỗi và hy sinh, định mệnh bất đắc dĩ, đều là những lý do không thể thoát thân mà Ngô Tà cảm nhận được sau khi can dự vào. Đối với cậu, Tiểu Ca và những thứ này là quan hệ trước sau, cũng là sự khác biệt giữa chủ động theo đuổi và bị động gánh chịu.

Vẫn là đường ranh giới trên Trường Bạch Sơn năm xưa. Đó là ranh giới trong sâu thẳm lòng Ngô Tà, giữa cậu và Trương Khởi Linh, nói rộng ra, cũng là ranh giới giữa thế giới của Ngô Tà và thế giới của Trương Khởi Linh, mà "thế giới của Trương Khởi Linh" đại diện cho mê cục. Ngô Tà vượt qua đường ranh, đuổi theo anh, bước vào thế giới của anh, rồi lại trong thế giới này can dự vào ân oán giữa Trương gia và Uông gia, vào ván cờ của Cửu Môn.

Khi đi đến giữa sơn cốc này, Muộn Du Bình nói: "Trận bão tuyết đầu tiên sẽ đến trong vòng ba ngày. Nếu chúng ta không thể đến suối nước nóng trước đó, cả hai sẽ chết ở đây. Còn từ đây quay về, cậu sẽ rất nhanh trở lại thế giới của các cậu."

……

Tôi nói: "Vậy tôi cũng sẽ đi. Đây là ý của riêng tôi."

Vì vậy, nếu cho rằng hành vi của Ngô Tà do lý trí thúc đẩy, cho rằng ngay từ đầu cậu đã liệt kê hết mọi "nguyên nhân", bao gồm cả việc đón Tiểu Ca ra cửa, cân nhắc kỹ rồi mới hành động, thì ngược lại không phù hợp với logic xây dựng này.

Cái cách nói "không liên quan đến Tiểu Ca" lại càng không cần nghĩ tới.

Ngô Tà là xung động can dự, sau đó hoảng hốt phát hiện không thể dừng lại, không thể rời đi; và trong cơn hoảng hốt đó, lại một lần nữa xác nhận niềm tin trong lòng, được niềm tin này chống đỡ mà đi tiếp.

(Niềm tin này là gì, phía sau cũng sẽ phân tích kỹ.)

Đến đây tôi muốn chen vào một câu. Tôi muốn chỉ ra rằng, khi phân tích tác phẩm, không phải cách giải đọc "loại bỏ cảm tính" nào cũng chính xác hơn, còn những cách giải đọc có tính đến cảm tính thì là bộ lọc và định kiến. Rất nhiều khi, cảm tính là tồn tại khách quan, bỏ qua nó ngược lại là đi ngược thực tế.

Chỉ khi hiểu được điểm này mới hiểu vì sao Ngô Tà gọi những chuyện cũ luôn là "mười năm ấy". Không phải năm năm sau khi tìm thấy bức tượng ở Mặc Thoát, xem bích họa, tính cách thay đổi hoàn toàn; không phải năm năm cực đoan và đau khổ sau khi kế thừa mối hận thù từ độc rắn; không phải ba, bốn năm kế hoạch Sa Hải từ lúc thành hình đến thực thi, kéo mười tám người vô tội vào cuộc, trả giá đắt để hạ bệ nhà Uông.

Mãi mãi là "mười năm ấy". Bởi vì với cậu, mọi thứ đều bắt đầu từ Trường Bạch Sơn năm đó, và kết thúc trên Trường Bạch Sơn.

Vì vậy hoàn toàn là lẽ đương nhiên, những cảm xúc của Ngô Tà dành cho Tiểu Ca kéo dài đến Sa Hải, chỉ vì thời gian mà càng lắng đọng, vì tính cách thay đổi mà càng sắc bén. Đến mức Lê Thốc kế thừa mảnh vỡ tình cảm của Ngô Tà, nhìn thấy ảnh Trương Khởi Linh cũng phải giật mình trong lòng. Trạng thái của Ngô Tà trong giai đoạn này có tính công kích rất mạnh, đối tượng công kích là nhà Uông, còn Trương Khởi Linh lại là củ cà rốt do chính cậu treo trước mắt mình. Và Ngô Tà đã gửi gắm quá nhiều thứ lên củ cà rốt này, khiến người ta có ảo giác rằng nếu Tiểu Ca sau khi ra cửa mà còn định chạy, có thể không cẩn thận sẽ bị giam cầm trái phép.

Trích từ "Sa Hải 2":

"Cậu thật sự sẵn lòng gánh chịu sao?"

"Tôi không có lựa chọn."

"Cậu có lựa chọn, chỉ là cậu không nhìn thấy thôi."

"Vậy tức là không có lựa chọn."

Thở dài.

"Cậu sẽ nói tất cả những điều này với anh ấy chứ?"

"Không."

"Vậy cậu sẽ nói gì với anh ấy?"

"Tôi sẽ nói với anh ấy, anh ấy chỉ là một bệnh nhân, từ giờ trở đi, anh ấy có thể nghỉ ngơi rồi."

"Bọn họ sẽ không để cậu nói những lời này."

"Tôi không cho phép bọn họ không cho."

Ngô Tà mở mắt, xe vẫn đang chạy trên đường cao tốc, cậu lắc đầu, vừa rồi ngủ quá nông, đầu hơi đau.

Trương Hải Khách trong đầu vẫn nói không ngừng, phiền chết đi được.

Có thể thấy một phần qua đó. Đoạn này, nếu không có gì bất ngờ, hẳn là đoạn đối thoại giữa Ngô Tà và Trương Hải Khách trong cốt truyện chưa xuất bản của Tàng Hải Hoa hoặc Sa Hải Khích Khích. Hai người thảo luận lựa chọn của Ngô Tà, rồi rẽ sang Tiểu Ca, cho thấy đó hẳn là giai đoạn đầu của kế hoạch Ngô Tà. Điều này cũng gián tiếp cho thấy Trương Hải Khách hiểu rằng tộc trưởng của mình có ảnh hưởng quan trọng đến việc Ngô Tà làm chuyện này.

Đáng chú ý là, tuy đoạn này nói rất bá đạo, như thể nếu Tiểu Ca không muốn "nghỉ ngơi" thì Ngô Tà sẽ làm chuyện gì đó hắc hóa, nhưng đây thực sự là ảo giác. Không thể phủ nhận, Ngô Tà muốn Trương Khởi Linh ở lại bên mình, thậm chí là khao khát, về điểm này tôi sẽ đưa chứng cứ sau, nhưng cuối cùng đó chỉ là tư tâm. Điều cậu mong muốn hơn là trao cho Trương Khởi Linh tự do lựa chọn, điều này thể hiện trong lời cậu trong "Thập Niên":

Béo giơ ngón tay cái lên: "Không phải nói tính khí cậu không tốt, nhưng con người trải qua nhiều rồi thì phải biết lúc nào nên dừng lại. Vậy chúng ta cứ chờ đi, Tiểu Ca ra rồi, cậu định làm gì? Cậu có nghĩ qua chưa?"

Tôi nhìn cánh cửa đồng xanh trước mặt: "Có lần tôi tìm đến một ngôi làng trong núi phía nam Phúc Kiến... Tôi định đến đó ở một thời gian, còn Tiểu Ca, anh ấy ra rồi là tự do, anh ấy sẽ đi đâu, tôi không biết."

Bảo vệ là cho đối phương tự do lựa chọn. Về điểm này, Ngô Tà và Trương Khởi Linh thực ra có sự đồng điệu. Về điều này có thể xem câu trả lời này, nội dung viết sau phần "2025.12.4 biên tập lần hai" là tổng kết sơ lược của tôi về tư duy hành động của Trương Khởi Linh. (Phần trước biên tập lần hai đừng xem... lúc đó còn ở giai đoạn đầu, mạch lạc chưa rõ, có thể làm rối mạch kể của bài này.)

Vì Tiểu Ca muốn bảo vệ Ngô Tà, nên vừa hy vọng cậu nhớ mình, vừa hy vọng cậu quên mình.

Còn Ngô Tà vừa hy vọng anh tự do, vừa hy vọng anh ở lại bên mình.

Nhưng nói thế là lan man rồi. Chúng ta quay lại Sa Hải, quay lại thế giới tinh thần của Ngô Tà trong mấy năm đó.

Như vậy, có thể trả lời chi tiết hơn một câu hỏi: Ngô Tà rốt cuộc đã gửi gắm điều gì vào Tiểu Ca?

Trước đó đã nói, sau khi Ngô Tà xông vào thế giới của Trương Khởi Linh, can dự vào mê cục, cậu bị rất nhiều yếu tố khác tác động. Những yếu tố này mang lại cho cậu sự sụp đổ, thay đổi, khiến cậu thân bất do kỷ trong quán tính mạnh mẽ. Động cơ vốn đơn thuần trở nên phức tạp, ranh giới giữa bị động và chủ động mờ nhạt không rõ. Vô số người bị tổn thương, vô số người đã nỗ lực, vô số người mất mạng, dù là để không phụ họ, mục tiêu cũng phải hoàn thành. Tất cả những điều này phải có một kết quả, nên đến cuối cùng, ngay cả bản thân Ngô Tà cũng không thể dừng kế hoạch của mình.

Vậy, khi những biến cố hỗn loạn này xảy ra, vị trí của Trương Khởi Linh nằm ở đâu? Đối với Ngô Tà, những cảm xúc của cậu dành cho anh, rốt cuộc khiến anh trở thành gì?

Đuổi theo anh là sơ tâm của Ngô Tà, điều này không cần nghi ngờ. Mà đã Trương Khởi Linh là khởi điểm của tất cả, tự nhiên có tư cách làm điểm kết của tất cả, làm biểu tượng của một "sự kết thúc". Trên thực tế, Ngô Tà cũng thật sự gửi gắm ý hướng này vào lời hẹn ước với anh.

Chỉ nhìn bề ngoài, dường như đó là toàn bộ. Vì Trương Khởi Linh vắng mặt về mặt vật lý, các yếu tố liên quan đến anh dường như không thể can dự vào quá trình sự kiện theo cách khác. Nếu vậy, sự chấp nhất của Ngô Tà đối với Trương Khởi Linh gần như có thể đánh đồng với sự chấp nhất đối với "kết cục".

Nhưng, không chỉ vậy, cũng không hoàn toàn thế. Vì sự chuyển biến tâm lý của Ngô Tà không chỉ có vậy.

Tôi cho rằng, sau khi chịu những ảnh hưởng nặng nề phức tạp này, Ngô Tà còn từng có một lần, thậm chí nhiều lần, bước "xác nhận niềm tin trong lòng". Để chống lại áp lực tinh thần, nỗi đau thân tâm đồng bộ, cậu nhất định phải đối mặt với giới hạn của mình, nghĩ cho rõ nếu lùi bước là không thể tha thứ, thì rốt cuộc làm thế nào mới có thể kiên trì. Và trong quá trình phá rồi lập này, sự tồn tại của Trương Khởi Linh là cực kỳ quan trọng.

Về niềm tin này của Ngô Tà, có thể tìm thấy tường thuật tương ứng trong "Thập Niên":

Tôi đứng dậy, cảm nhận sự xoay chuyển của chìa khóa trong đầu ngón tay, lại bắt đầu bước về phía trước.

Một mảnh tối đen, nếu niềm tin giúp tôi kiên trì suốt mười năm, thì niềm tin này bây giờ chính là sự dẫn dắt mong manh nơi đầu ngón tay, so với mười năm không thể chạm vào bất cứ thứ gì, chút dẫn dắt này đã thực tế hơn nhiều.

Chúng ta hãy phân tích đoạn văn này. Đoạn này đến từ dòng ý thức ngôi thứ nhất của Ngô Tà, mang đặc điểm mơ hồ không rõ truyền thống của Đạo Mộ Bút Ký, dường như có thể giải đọc theo nhiều hướng. Tuy nhiên, chúng ta vẫn có thể thu được một số thông tin cố định.

Ngô Tà cho rằng trong những sự kiện nhiều năm qua, luôn có niềm tin chống đỡ cậu, giúp cậu dù trái với bản tính cũng kiên trì đến cùng. Trên đường đi hẹn năm 2015, niềm tin này là chỉ dẫn Tiểu Ca để lại, là chiếc chìa khóa dẫn cậu đến cánh cửa đồng xanh; còn trong mười năm qua, niềm tin này luôn là thứ "không thể chạm vào".

Vậy thứ này là gì? Vì sao Ngô Tà cảm thấy suốt mười năm cậu không chạm được vào gì, thứ cậu không chạm được rốt cuộc là gì? Khi đọc đến đây, tôi theo thói quen suy nghĩ nhiều khả năng, một trong số đó là đặc điểm "hư vô mờ mịt" của nhà Uông với tư cách kẻ thù. Theo miêu tả trong Sa Hải, điều đáng sợ của họ là không thể nhận ra, giống như ví dụ Ngô Tà từng đưa ra cho Lê Thốc, chiếc lọ thuốc nhỏ vừa vặn đựng 23 viên.

Vì vậy, nếu Ngô Tà coi nhà Uông là kẻ địch, lấy kế hoạch nhắm vào họ, cuộc tấn công vào họ làm niềm tin chống đỡ tầng sâu nhất, dường như thật sự sẽ nảy sinh cảm giác không nhìn thấy không chạm được. Trước Tàng Hải Hoa, nhà Uông đã xâm nhập Cửu Môn, mà cậu thậm chí không biết sự tồn tại của họ. Trong tình huống này, Ngô Tà cảm thấy cậu của mười năm đó rơi vào khốn cảnh thiếu chỉ dẫn, nhà Uông không ngoan ngoãn biết chỉ đường như Tiểu Ca, điều này cũng có thể hiểu được.

Nhưng, thú vị là ở đây.

Cách giải đọc nghe có vẻ hợp lý này lại mâu thuẫn với phần trước.

Sau đây là cuộc đối thoại giữa Ngô Tà và người của Vương Minh giả làm Tiểu Ca sau khi bị cậu nhìn thấu:

"Có những cuộc hẹn không thể cho leo cây," tôi nói. Muộn Du Bình có lẽ sẽ không xuất hiện, tôi có lẽ sẽ chết trên đường, nhưng sau khi trải qua nhiều chuyện như vậy, tôi cần một sự giải thoát. Tôi cần một dấu chấm hết. Sự giải thoát này không phải là đốn ngộ bất chợt có thể giải quyết được, trong mười năm qua thậm chí cả cuộc đời trước đó, mọi thứ đều chân thực có thể tự tay chạm vào, những ký ức này cần một kết cục.

"Mười năm không thể chạm vào bất cứ thứ gì", và "mọi thứ đều chân thực có thể tự tay chạm vào", hai câu này có mâu thuẫn hiển nhiên.

Xuất hiện điểm mâu thuẫn tưởng như gây rắc rối, nhưng thực ra chỉ cần nắm được logic phía sau, mọi thứ sẽ rõ ràng. Thứ không thể chạm vào và thứ có thể chạm vào là hai thứ khác nhau.

Ngô Tà có cảm thấy quá trình hạ bệ nhà Uông của mình không thể chạm vào, như xảy ra trong mơ không? Cậu có cảm thấy bất kỳ trải nghiệm quá khứ nào có đặc tính này không?

Không. Cậu cảm thấy những chuyện đã qua đều rõ ràng trước mắt. Nghĩ cũng phải, nếu cậu có quá nhiều thứ không rõ, đến mức nảy sinh cảm khái "không chạm được gì cả", e rằng đã chết từ lâu.

Vậy thì, thứ cậu cảm thấy không thể chạm vào căn bản không phải nhà Uông, không phải các biện pháp và kế hoạch cậu nhắm vào họ, cũng không phải bất kỳ trải nghiệm nào trong mười năm qua. Thứ cậu cho là không thể chạm vào, là một thứ khác tồn tại hoàn toàn ở một chiều không gian khác.

Trong mười năm qua, thứ này luôn hư vô mờ mịt; vào ngày đến Trường Bạch Sơn hẹn ước, nó lại cùng với chiếc chìa khóa hóa thành một chút dẫn dắt nơi đầu ngón tay.

Thật ra rất đơn giản. Đó chính là Trương Khởi Linh, chính là mọi điều liên quan đến anh. Vì Trương Khởi Linh không có ở đó, nên mọi thứ về anh đều không thể chạm vào; nhưng dù không thể chạm vào, anh cũng chính là niềm tin giúp Ngô Tà nghiến răng kiên trì.

Ngoài việc là sơ tâm, ngoài việc là kết cục, điểm neo tinh thần của Ngô Tà trong biển cát năm đó dường như vẫn là Tiểu Ca.

Ở mức độ lớn, điều này gần như là uống thuốc độc giải khát. Nếu niềm tin dùng để trao cho bản thân khả năng kiên trì, thì lý tưởng nhất nó thậm chí nên là một sự an ủi. Nếu gửi gắm niềm tin này vào một người sống chết không rõ như vậy, Ngô Tà ắt phải gánh chịu gánh nặng tinh thần khổng lồ, mỗi khi cần niềm tin này chống đỡ, cậu đều nghĩ đến Trương Khởi Linh, nhưng mỗi lần nghĩ lại nhắc nhở cậu người này đã sa vào vòng xoáy định mệnh thế nào, không thể chạm tới ra sao.

Theo mạch này nghĩ tiếp, nhìn lại một ví dụ trong Sa Hải, lập tức có thể có nhận thức sâu sắc hơn.

Ánh mắt của anh xuyên qua bức ảnh, lần đầu tiên chạm mắt với Lê Thốc, Lê Thốc lần đầu thấy một người như vậy, tim anh thắt lại một chút, một cảm giác chưa từng có như dòng điện chạy khắp toàn thân.

Đó là thông tin mơ hồ mà Ngô Tà truyền qua con rắn độc, vô số mảnh ký ức không thể chạm vào, hòa với ánh mắt không liên quan đến thế gian ấy, hòa thành hương vị tuyệt vọng thuần khiết nhất thế gian.

Trên đây. Nhìn thoáng qua đã thấy, từ khóa "chạm vào" lại xuất hiện. Lần này "không thể chạm vào" là gì?

Lại có hai cách giải đọc. Cách thứ nhất, đây là chỉ ký ức của Ngô Tà mà Lê Thốc nhìn thấy, vì thông tin mơ hồ nên có cảm giác không thể chạm vào, cảm giác này là của Lê Thốc. Cách thứ hai, đó là tất cả ký ức về Trương Khởi Linh mà Ngô Tà từng trải qua trong truyện chính, ở Mặc Thoát, trong ảo cảnh, và vì những ký ức này hoặc đã quá lâu, hoặc được tái cấu trúc qua cuốn sổ của Tiểu Ca, hoặc được nhìn thấy qua độc rắn, Ngô Tà không thể ảnh hưởng hay tham gia nữa, nên những ký ức này cậu đều "không thể chạm vào".

Nếu chỉ xem đoạn này trong Sa Hải, tôi thấy cả hai đều hợp lý. Nhưng khi đặt ba đoạn lại với nhau, tôi cho rằng, hoặc là cả hai cùng tồn tại để thể hiện sự đồng bộ giữa Lê Thốc và Ngô Tà, hoặc khả năng của cách sau cao hơn.

Điều này cũng dễ tìm thấy sự hô ứng trong suy nghĩ của Ngô Tà. Cái gọi là không thể chạm vào, chính là "Tôi không nhìn rõ mặt anh, như trong giấc mơ vậy, khoảnh khắc này, tôi lại có cảm giác xa lạ với người này. Là vì đã quá lâu không gặp sao?" trong Ảo Cảnh; là "Đợi đến khi mặt trời hút tan sương mù, sương đen mới hoàn toàn tan hết, tôi quay đầu nhìn Muộn Du Bình ở đâu, lại thấy ánh hoàng hôn chiếu vào từ cửa sổ bên cạnh"; là trong Vũ Thôn Bút Ký Lữ Hành Thiên, sau khi tìm lại được người đã mất và thăm lại chốn cũ, "trước mắt tôi toàn là ảo ảnh, tôi không biết cái nào mới là anh thật". Có thể thấy, trong những miêu tả này, đều nhấn mạnh sự tồn tại của Trương Khởi Linh như gần như xa, như có như không.

Điều này cũng giải thích trôi chảy vì sao "hương vị tuyệt vọng thuần khiết nhất" này, điểm kích hoạt lại là "ánh mắt không liên quan đến thế gian" của Trương Khởi Linh. Bởi vì Ngô Tà có nỗi tuyệt vọng này, nguyên nhân nằm ở "tôi không giữ được, tôi không chạm tới", mà ánh mắt của Trương Khởi Linh chính là biểu hiện bên ngoài lớn nhất của đặc chất này.

Ngô Tà từng nói trong truyện chính rằng tuyệt vọng là một loại tình cảm lớn nhất, có thể che phủ tất cả. Lần trước cậu cảm nhận được tình cảm như vậy là sau khi chuyện ở Ba Nãi kết thúc, đối mặt với cái chết của Phan Tử và Vân Thải, cậu ngồi liệt trên ghế nằm ở Ngô Sơn Cư, trong đầu lặp đi lặp lại những sự kiện mà cậu không thể nghĩ ra nguồn gốc. Khi đó tuyệt vọng là đối mặt với mê đoàn, với cái chết, còn lần này là hồi tưởng về Trương Khởi Linh. Tác giả quanh co ẩn ý, viết tuyệt vọng, thực chất muốn viết là nhớ nhung.

Vì vậy chương Ngô Tà giả chết ở Mặc Thoát trong Sa Hải 4 mới trích dẫn câu thơ "Linh lung cốt tử an hồng đậu", cách biểu đạt này nhất quán với phần trước. Câu thơ chỉ dùng trong tiêu đề, không xuất hiện trong chính văn, không phá hỏng vẻ đẹp mờ ảo ấy. (Lưu ý: điều này không có nghĩa là nỗi nhớ mà câu thơ biểu đạt không được thể hiện trong chính văn, nhưng nó không phải là tự sự trực tiếp của văn bản, mà là thông qua sự hô ứng cấu trúc trước sau và hệ thống tượng trưng cùng biểu đạt. Phần giải đọc về việc này sẽ đặt ở phần gần cuối bài.)

Và nỗi nhớ thấu xương này là không bình thường, vì tiền đề nảy sinh của nó vốn không bình thường, áp lực tinh thần cực độ đó, người bình thường không thể trải nghiệm.

Đến đây, phần phân tích Sa Hải cuối cùng cũng kết thúc.

Cốt truyện chính thức chuyển sang "Thập Niên", Ngô Tà sau bao lâu ấy lại một lần nữa thực sự có tương tác với Trương Khởi Linh. Nhưng tôi muốn chỉ ra rằng, tương tác này không chỉ là "đón được người nên rất vui", mối quan hệ của hai người cũng không phải đại hoan hỉ, vì lúc này Ngô Tà đã trải qua Sa Hải, xuất hiện vấn đề uốn cong quá mức nghiêm trọng, đè nén bản thân quá mức. Trong vấn đề này, Trương Khởi Linh có một thời gian đóng vai trò người dẫn đường, người khai sáng, thậm chí trước khi ra khỏi cửa đồng xanh đã đóng vai trò này từ xa.

(Ở đây "có một thời gian" là chỉ từ "Thập Niên" đến "Điếu Vương".)

Phần lớn độc giả có thể cảm nhận rõ ràng, "Thập Niên" cố ý xây dựng cảm giác đối lập giữa "đến Vũ Thôn về hưu" và "biết được bí mật cuối cùng". Từ ngoài truyện mà nói, đó là tác giả thực sự không thể chốt được "chung cực" là gì, nên Ngô Tà dù thế nào cũng không thể biết; từ trong truyện mà nói, đó là Béo và Tiểu Hoa liên thủ, đặt "cạm bẫy" cho Ngô Tà, nói với cậu nếu cậu vẫn bị tính tò mò điều khiển thì "vận mệnh vẫn sẽ không thay đổi", cách duy nhất để công thành thân thoái là từ bỏ sự chấp niệm với chân tướng.

Kết quả là Ngô Tà đã vượt qua bài kiểm tra của họ, quay người phớt lờ cửa đồng xanh, chọn ôm lấy Béo và Tiểu Ca cả ba người. (Bản đăng nhiều kỳ ý nghĩa cũng gần như vậy, chỉ là không có đoạn kết, đoạn này nằm trong sách in.)

Nhưng, thực ra, tuy Béo và Tiểu Hoa lấy danh nghĩa "Tiểu Ca chỉ đường nhầm" để kiểm tra Ngô Tà, nhưng trong "Thập Niên", người có phong cách khác nhất với bài kiểm tra này chính là Trương Khởi Linh. Tiểu Ca có thể dẫn Ngô Tà lấy được chìa khóa trong người Trần Bì A Tứ, chính là vì anh viết lên tường những dòng chữ "nếu hậu nhân đến đây, thấy di thể ta, lấy nửa phần xương mũi của ta, bên trong có càn khôn, có thể biết mọi nhân quả" - dùng cách này khơi dậy tính tò mò của Ngô Tà.

Ngô Tà cũng cảm nhận rõ ràng, khi nhìn thấy câu này, tính tò mò bị phong ấn lâu ngày trong lòng cậu lại trỗi dậy. (Trong "Điếu Vương" cậu cũng có biểu đạt tương tự, nói tính tò mò của mình "đã chết nhiều năm"; tôi suy đoán hợp lý rằng, điểm chết đó hẳn là Sa Hải.)

Đã vậy, trước cửa đồng xanh, vì sao cậu lại tỏ ra không hề có hứng thú với chân tướng?

Vì Tiểu Ca. Vì Muộn Du Bình dù là biểu tượng của một kết cục, hay là cố nhân nhớ nhung đã lâu, đều đã ở ngay trước mắt, lúc này Ngô Tà đâu còn tâm trí tạo thêm rắc rối, cậu chỉ muốn tập trung ngồi chờ bên ngoài cửa đồng xanh, đón được người là rút.

Chính vì vậy, mới phải đặt trước một phục bút về việc hành vi của Trương Khởi Linh khơi dậy tính tò mò của Ngô Tà, điều này giống với vị trí của Trương Khởi Linh trong "Điếu Vương".

"Điếu Vương" xảy ra năm 2016, cách lúc đón Tiểu Ca ra cửa khoảng nửa năm. Câu chuyện kể về Thiết Tam Giác đi ngang một ngôi làng ở Phúc Kiến, giúp ông lão Lôi Bản Xương sắp xuống mồ tìm "Long Vương Miếu" dưới lòng đất, câu lên con lươn khổng lồ "Tử Thủy Long Vương" đã giết con trai ông - dù cuối cùng không thành công. Lúc đó cả ba đã đến Vũ Thôn ở được một thời gian, và vì giữa chừng còn đón một cái Tết, chúng ta có thể xác định chính xác, khi đó là giữa tháng 2.

Chi tiết cốt truyện không cần nói nhiều, tóm lại, đây là câu chuyện Ngô Tà phát hiện do trải nghiệm quá khứ, thực ra mình ở Vũ Thôn với tâm lý trốn tránh chán đời, và để không can dự vào bất cứ chuyện gì từng can dự, cậu đè nén mọi ý niệm của mình. Thái độ này có tính tiếp nối khá cao với trước cửa đồng xanh trong "Thập Niên". Còn việc Trương Khởi Linh nhận lời ủy thác của Lôi Bản Xương đã giải được nút thắt trong lòng Ngô Tà, khiến cậu hiểu rằng tính tò mò, tính hiếu thắng của cậu, mọi đặc chất của cậu với tư cách là con người ngây thơ năm xưa, thực ra có thể dần dần quay trở lại với cậu. Cậu không cần phải là cỗ máy trong Sa Hải nữa, cũng không còn là ông chủ tiệm đồ cổ nhỏ chẳng biết gì năm nào, cậu đã có đủ kinh nghiệm xử thế, có thể vừa tùy tâm mà hành động vừa tự bảo vệ mình.

(Tóm tắt hai điểm, thứ nhất, Trương Khởi Linh làm được việc này, nguyên nhân là anh dùng cảm giác an toàn mình mang lại để xoa dịu nỗi bất an "lại can dự vào sự kiện nào đó" của Ngô Tà. Sau khi tiếng chuông cảnh báo "mình đang làm gì thế, mình không nên làm vậy" vang điên cuồng trong lòng Ngô Tà ở chương 17, cậu lập tức lại nghĩ đây là quyết định của Trương Khởi Linh, mà quyết định của Tiểu Ca sẽ không có vấn đề, thế là bỏ thói quen tự làm chủ, thận trọng quyết định, đi theo sự dẫn dắt của anh.

Điểm thứ hai là, đến cuối cùng Ngô Tà cũng không cho rằng mình hiểu vì sao Trương Khởi Linh để cậu xem Long Vương Miếu, vậy loại trừ những suy nghĩ Ngô Tà có được do hành động của Trương Khởi Linh, bản thân Tiểu Ca muốn biểu đạt điều gì? Có ba khả năng. Thứ nhất, Ngô Tà thực ra đã hiểu, nhưng đánh giá thấp vị trí của mình trong lòng Trương Khởi Linh, không cho rằng anh sẽ coi việc cải thiện trạng thái tâm lý của cậu là mục đích. Thứ hai, có lẽ Tiểu Ca không nghĩ nhiều đến vậy, đơn thuần cảm thấy cậu sẽ thích, muốn cậu thưởng thức một chút, giống như ở Vũ Thôn anh cũng thích chia sẻ cảnh đẹp cho Ngô Tà. Thứ ba, muốn khơi dậy trong cậu một chút khao khát phiêu lưu, vì theo tình hình của Trùng Khởi, sau khi Tam thúc nhắn tin cho Ngô Tà, nếu Ngô Tà không mắc câu thì kế hoạch không thể thực hiện. Tiểu Ca có liên lạc với Tam thúc, ở đây đã hỗ trợ một tay.)

Vậy thì, sự bình tĩnh máy móc như mấy năm gần đây không phải đáp án, nửa năm qua né tránh việc bước vào bất kỳ mê đoàn nào không phải đáp án, qua đó trốn tránh nỗi đau của những trải nghiệm quá khứ không phải đáp án. Ngô Tà không chỉ có thể ở Vũ Thôn, cũng không chỉ muốn ở Vũ Thôn, mà có thể tự do lựa chọn, nắm giữ tiến lùi của mình. Không còn canh cánh với những thứ không nhìn rõ, nhưng cũng không còn cố ý đè nén bản tính.

Lấy lại sơ tâm, trở về cội nguồn, đây là chủ đề của "Điếu Vương", cho nên ở cuối truyện ngắn này, Ngô Tà như có điều ngộ ra mở tin nhắn Tam thúc gửi, thực chất đã mở ra cuộc phiêu lưu Cực Hải Thính Lôi.

Câu chuyện của "Trùng Khởi" xảy ra trong cùng năm từ tháng 4 đến tháng 8, nói về mạch chính lớn thực ra rất đơn giản, đó là cơ thể Ngô Tà xuất hiện vấn đề, được đưa đến Lôi Thành chữa bệnh. Và trong quá trình này, mọi trắc trở cậu trải qua, thực ra đều bắt nguồn từ việc người thân bạn bè xung quanh vì "một lý do nào đó", vừa không thể nói thẳng với cậu "cậu phải đi chữa bệnh", lại không thể đánh ngất trói cậu xuống dưới lòng đất, buộc phải dùng cách vô cùng vòng vo để dẫn dắt cậu đi. Còn lý do này rốt cuộc là gì, tác giả chưa nghĩ ra, nên khi viết đến "vị trí của mỗi người trong ván cờ của Nhị thúc", cốt truyện đứt phựt một cái.

(Nhân tiện, tôi đoán đây cũng là lý do Vương Mẫu Quỷ Yến đứt ở đó, tình hình của hai cuốn sách gần như giống nhau.)

Nó đứt khiến người ta suy sụp, may là nếu chỉ phân tích nhân vật thì nguyên nhân này không quan trọng. Quan trọng là tác giả cần Ngô Tà trải qua những thương tổn đó, mới có thể tiếp tục xây dựng cậu, hợp lý dẫn ra những vấn đề tâm lý dồn nén của cậu. Trên đường tìm lại bản thân, điều nhất định phải trải qua là đối diện với bản thân, đây cũng là chủ đề và trung tâm của "Trùng Khởi".

Trong thời kỳ này, do chấn thương từ Sa Hải, bản thân Ngô Tà chằng chịt vết thương, rất dễ rơi vào vòng xoáy tự ghét bỏ, tự hủy hoại.

Vì vậy, trước khi phân tích trọng điểm tính quan hệ giữa Ngô Tà và Trương Khởi Linh trong "Trùng Khởi", tôi muốn nói kỹ về xây dựng nhân vật Trương Khởi Linh trước. Tôi cảm thấy chỉ khi hiểu chính xác Tiểu Ca là người như thế nào, Tiểu Ca đang nghĩ gì, cách hiểu của Ngô Tà về anh lệch ở đâu, độc giả mới có thể giữ được chút cảm giác an toàn. Nếu không, nếu xem suy nghĩ của Ngô Tà về anh trước, thì những thứ chứa đựng trong đó nặng nề đến nghẹt thở.

Vậy chúng ta bắt đầu:

Trước hết phải nói rằng, trong phân tích về Trương Khởi Linh, các cách giải đọc tôi thường thấy có thể phân thô thành hai loại - thứ nhất là anh "mạnh mẽ phong kiến, dục vọng kiểm soát cực mạnh", thứ hai là anh "thuần khiết lương thiện như bông hoa trắng nhỏ". Những người thảo luận lấy hai cách hiểu này làm tiền đề thường đối lập nhau, có xung đột lớn trong cách hiểu nhân vật, nhưng theo tôi, logic nền tảng của cả hai thực ra rất nhất quán. Cả hai đều mặc định hành vi của Trương Khởi Linh gắn liền khít khao với dục vọng của anh, hành vi của anh phản ánh dục vọng theo cách hoàn toàn bình thường, mức độ hành vi phản ánh cường độ dục vọng. Chính theo logic này mới đưa ra kết luận rằng khả năng kiểm soát môi trường xung quanh của Tiểu Ca mạnh, ắt đại diện cho nội tâm tràn đầy dục vọng kiểm soát; tương tự, vì anh ra tay giúp đỡ tất cả những người có thể cứu, nên anh ắt hẳn luôn có xung động làm việc thiện mãnh liệt, thuần thiện là nền tảng tính cách quan trọng nhất của anh.

Nhưng thực tế, theo nhiều miêu tả trong nguyên văn, đặc điểm lớn nhất của Trương Khởi Linh là sự thiếu vắng dục vọng, khiến cả hai cách giải đọc trên đều có cảm giác chênh lệch lớn, dường như hoàn toàn bỏ qua tính đặc thù của nhân vật.

Ví dụ với cách thứ nhất, phải biết rằng, tộc trưởng Trương gia thường niên đối mặt với thiên thụ ngay cả tinh thần của mình cũng không thể kiểm soát, ngay cả nhân cách của mình cũng không thể thực sự sở hữu, thứ còn lại trong tay mãi mãi chỉ có chút ít; một người có dục vọng kiểm soát cực mạnh trong điều kiện này sẽ phát điên, nhưng biểu hiện của Tiểu Ca lại cực kỳ đạm nhiên. Tôi cho rằng cơ chế của thiên thụ đã làm suy yếu mạnh nhu cầu này của anh, cắt đứt anh với dục vọng của mình, làm mờ nhạt cảm nhận về khổ nạn của anh. Rất có thể đó là lý do vì sao Ngô Tà nói anh là một bệnh nhân. Sự thiếu thốn dục vọng của anh là một dạng bệnh lý.

Vậy cách giải đọc hợp lý hơn là, so với xung động trong lòng, hành động của Trương Khởi Linh dựa nhiều hơn vào nhu cầu thực tế hiện tại, cùng chuẩn mực hành vi mở rộng từ nhu cầu thực tế trong quá khứ. Thứ anh có là kinh nghiệm nhanh chóng hiểu tình hình hiện tại, mục đích rõ ràng, năng lực hành động mạnh mẽ, cùng hiệu suất cực cao do điều kiện thân thể mang lại, đây mới là nguồn gốc bản chất của sự mạnh mẽ và khả năng kiểm soát của anh.

(Cũng vì vậy, Trương Khởi Linh không quan tâm mình có ở vị trí lãnh đạo trong đội hay không. Anh nghĩ về mặt thao tác phải có người lãnh đạo, nếu không trong tình huống nguy cấp sẽ hỏng việc, nên chúng ta phải quyết định ai làm. Điều này rất phù hợp với tường thuật của Ngô Tà trong Trùng Khởi: trong thời gian Muộn Du Bình được Tam thúc thuê, mọi việc nghe theo Tam thúc, còn trong ngôi mộ Thính Lôi, vì người khác không biểu hiện ý muốn lãnh đạo, nên anh mặc định dẫn đầu. Phần sau cũng có thể thấy, khi Ngô Tà bộc lộ ham muốn lãnh đạo, Trương Khởi Linh để cậu lên, còn nếu cậu không đủ tư cách, Trương Khởi Linh sẽ đứng ra gánh vác. Tư duy của anh rất đơn giản, là giải quyết vấn đề khách quan, nếu không có vấn đề khách quan, thì ngẩn người chờ máy.)

"Tôi đi làm vì tôi muốn làm", điều hiển nhiên đối với đa số người, nhưng với Trương Khởi Linh thì không. Trong nhiều trường hợp, quá trình suy nghĩ của anh là "tôi có mục đích B, tôi làm A có thể đạt được B, vì vậy tôi làm A". Đó là chủ nghĩa thực dụng cực độ, mọi thứ khác đều không nằm trong phạm vi cân nhắc, thực dụng đến mức hơi thiếu hụt tính xã hội.

Mặt khác, thể hiện ở thiện hành của anh, đây chính là tính nguyên tắc mà anh thể hiện. "Người không muốn chết đều cứu", "người có nắm chắc thì đều cứu", chuẩn mực hành sự như vậy khiến Trương Khởi Linh dẫn đến kết quả "cứu người" bằng một logic lý trí tương tự: không phải khi "muốn cứu người" mới làm việc này, mà là khi "nên cứu người" mới làm. Nói vậy không phải phủ nhận lòng tốt của anh. Việc anh có những nguyên tắc như vậy, đương nhiên chứng tỏ bản tính lương thiện của anh, chỉ là sự lạnh lùng và khoảng cách cũng là thành phần quan trọng của hành vi này, đồng thời không thể bỏ qua. Chính theo nguyên tắc này, anh sẽ vì "không nắm chắc" - nơi anh phải đến nguy hiểm hơn tình trạng hiện tại của người cầu cứu - mà trực tiếp phớt lờ lời cầu cứu của Mạc Vân Cao (Nam Bộ Đương Án) và cô gái tế phẩm (Tàng Hải Hoa).

Nói cách khác, tư duy xây dựng của tác giả là để anh dùng công cụ lý trí làm vật bù, tránh việc thiếu vắng dục vọng ảnh hưởng đến năng lực hành động. Đây cũng là khung sườn đại thể của tôi khi hiểu Trương Khởi Linh. Tuy nhiên, nếu chỉ có phần trên thì vẫn cực kỳ phiến diện, không đủ để khái quát Tiểu Ca sau khi truyện chính bắt đầu.

Cách tư duy, hành xử nêu trên là ảnh hưởng sâu sắc của thiên thụ và sứ mệnh đối với anh, nhưng như lão Lạt Ma trong "Tam Nhật Tịch Tĩnh" nói, "ngươi phải học cách nghĩ, học cách nhớ" - ngươi không thể chỉ có mục đích, ngươi phải có dục vọng. Có dục vọng mới là người, không phải đá, không phải công cụ. Và Trương Khởi Linh đã gặp mẹ, anh là một con người, anh có trái tim.

Nhưng việc có được dục vọng này, hiện thực hóa thế nào, đối với nhân vật này cụ thể đại diện cho điều gì? Rõ ràng, anh đã có "khái niệm về nhớ" thì không thể hiểu bằng logic hoàn toàn công cụ hóa nữa; nhưng nếu cho rằng anh trực tiếp biến thành người bình thường, cũng chỉ là rơi vào một cực đoan khác không thực tế. Về việc này, tôi cho rằng lấy một chuyển biến nhân vật quan trọng trong truyện chính làm điểm vào, có thể giúp chúng ta hiểu rõ hơn lời nói việc làm và nội tâm của anh, đồng thời trực tiếp hiểu ý nghĩa của Ngô Tà đối với anh.

Trong phần lớn thời kỳ của truyện chính, Tiểu Ca thực ra luôn có một dục vọng rất rõ ràng, đó là sự khao khát hiểu biết về quá khứ của bản thân, sự chấp nhất tìm kiếm dấu vết của mình trên thế gian, nhu cầu cảm nhận "bản thân tồn tại trên thế giới này". Vì vậy, anh mới trước đống lửa kể với Ngô Tà nỗi cô độc "dường như không liên quan đến thế giới"; vì vậy, phản ứng đầu tiên của anh sau khi mất trí nhớ ở Xà Trạch là tiếp tục đến những nơi từng đi để thăm dò, nếu không nội tâm anh không thể hoàn toàn bình lặng. Nhưng khi cuối cùng anh đến tìm Ngô Tà từ biệt, trạng thái của anh đã có sự thay đổi mắt thường có thể thấy.

Tôi châm điếu thuốc, hỏi anh: "Chuyện của anh, xong rồi à?"

"Ừ." Anh gật đầu. Tôi ý thức được đó là thật, trong ánh mắt anh, khí thế chấp nhất trước kia đã biến mất, thay vào đó là sự đạm nhiên sâu hơn. Khác với lúc anh mất trí nhớ, sự đạm nhiên sâu hơn này là một sự yên bình tột cùng của tâm hồn.

"Mọi thứ đều xong rồi sao?" Tôi hỏi anh.

Anh quay đầu nhìn tôi: "Kết thúc rồi."

Sự tan biến của chấp nhất đại diện cho sự tan biến của dục vọng, sự tan biến của dục vọng là vì anh đã tìm được đáp án. Kết hợp với cốt truyện, rất dễ suy đoán chuyện gì đã xảy ra, đó là trong khoảng thời gian chia tay Béo và Ngô Tà, Trương Khởi Linh đã đến Mặc Thoát, thông qua kho lưu trữ phía tây còn sót lại của Trương gia mà biết được toàn bộ sự thật. Trong sự thật này, bao gồm quá khứ của anh, bao gồm cách bảo vệ chung cực, cũng bao gồm thiên thụ, bao gồm sự thật rằng mọi ký ức, mọi dục vọng, mọi nhân cách của anh đều có thể bị xóa sạch bất cứ lúc nào.

Trước một ngoại lực khổng lồ như thế, con người nhỏ bé không thể diễn tả, như hạt cát trong biển cả, không đáng nhắc đến. Nếu Trương Khởi Linh là người bình thường, hoặc lần đầu biết điều này, rất có thể điều này sẽ mang lại nỗi sợ hãi cực độ. Nhưng thực ra anh đã trải qua nhiều lần, dù ký ức mơ hồ, cảm giác lại quen thuộc, nên khi anh một lần nữa tìm ra sự thật, ngược lại cảm thấy bình yên. Một Sisyphus không cần hạnh phúc. Vì mọi thứ của anh đều không quan trọng, nên đương nhiên anh không cần chấp nhất, anh có thể buông tay, buông bỏ tất cả.

Sự yên bình mà đáp án này mang lại dường như là một tiếng vọng, lại dường như là một tiếng gọi, gọi anh trở về trạng thái trước khi gặp mẹ. Không cần có thứ muốn, không cần có người nhớ, dù sao dục vọng không quan trọng, có thể bị xóa bất cứ lúc nào, bị ban cho bất cứ lúc nào; không cần để ý bất cứ chuyện gì, chỉ cần hoàn thành mục đích, thuận theo định mệnh, không cần "bản ngã", không cần "tồn tại". Ở một chiều không gian người thường không thể đồng cảm, trạng thái như vậy mang tính Phật, siêu nhiên, nhưng thực ra anh không thể quay về, vì ngay lúc anh cảm nhận tiếng gọi này, anh phát hiện mình vẫn còn thứ không buông được.

Trong lòng Trương Khởi Linh, giữa sự yên bình tột cùng, trong thế giới trống rỗng, vẫn còn lại một việc muốn làm. Anh muốn gặp lại Ngô Tà một lần nữa.

Không chỉ vậy, anh còn lo lắng cho cậu, nghĩ xem cậu hiện giờ sống ra sao, có tiếp tục chui vào ngõ cụt không, có bị cuốn vào tranh chấp của gia tộc mình không. Anh nghĩ, may mà việc hợp tác với Cửu Môn thất bại, người đi canh cửa là anh chứ không phải Ngô Tà. Anh nghĩ, Ngô Tà không hợp với cuộc sống như thế này. Anh nghĩ, nếu mình lót thêm đường, liệu rủi ro của cậu có giảm bớt phần nào không? Vì vậy anh đi tìm Béo, đi chuẩn bị phương án dự phòng, rồi đến từ biệt Ngô Tà.

- Trương Khởi Linh không buông được Ngô Tà, điều này đại diện cho điều gì? "Mối liên hệ giữa tôi và thế giới, hiện giờ có thể tìm thấy chỉ còn mỗi cậu", câu này rốt cuộc có nghĩa là gì? Để hiểu điều này, phải quay lại văn bản của "Tam Nhật Tịch Tĩnh", suy ngẫm cái gọi là "mối liên hệ với thế giới" rốt cuộc là gì, cái gọi là "không có liên hệ" lại chỉ điều gì.

Chúng ta thấy, Tiểu Ca ở phần đầu truyện ngắn này thực ra không theo đuổi, cũng không cảm nhận được "mối liên hệ với thế giới". Ban đầu, cụm từ này chỉ là "người khác từng nói", bản thân anh không có suy nghĩ gì về nó; tức là lần đầu thấy mẹ, anh không cảm nhận được tầm quan trọng của mẹ đối với mình, không hiểu ý nghĩa của bà đối với anh trong lời người khác. Nhưng trong ba ngày im lặng đó, anh cảm nhận được tình yêu, cảm giác được yêu dẫn dắt ra "nhớ" của anh, anh muốn giữ lại tình yêu này, và khi anh muốn có nó, anh dần cảm thấy "mình đang nắm giữ dấu vết cuối cùng của bản thân trên thế gian, thứ cuối cùng mình sẵn lòng nghĩ đến". Trong giai đoạn ngắn ngủi này, mối liên hệ duy nhất giữa anh và thế giới là mẹ. Và khi ba ngày trôi qua, anh lại mất đi tình yêu đầu tiên mình có được, mất đi mọi khả năng yêu và được yêu của mình.

Lần có được đầu tiên lập tức mang đến lần mất đi đầu tiên, nên mang đến nỗi đau dữ dội đầu tiên. Khi Trương Khởi Linh co mình khóc trước tượng của chính mình, lần đầu tiên thực sự cảm nhận nỗi khổ và cô độc khi một mình trơ trọi trên thế giới, từ đó về sau anh luôn có cảm nhận. Đây chính là điều anh nói, "cảm giác mất liên hệ với thế giới".

Đây chính là ý nghĩa của việc có trái tim, khi một người có trái tim, mọi thứ trên thế giới đều có thể làm tổn thương anh. Đây chính là cái gọi là - "chúng ta cho một người có trái tim, có lẽ là để tốt hơn mà làm tổn thương anh ta."

Vậy, theo cách giải đọc này, mối liên hệ giữa Trương Khởi Linh và thế giới mà anh cảm nhận là gì?

Chưa bao giờ là dấu vết tồn tại khách quan, mà là dục vọng của chính anh, là khả năng yêu và được yêu mà anh muốn có. Logic ở đây chưa bao giờ là, "vì Ngô Tà là mối liên hệ giữa Trương Khởi Linh và thế giới, nên Trương Khởi Linh không buông được Ngô Tà"; mà là, "vì Trương Khởi Linh không buông được Ngô Tà, nên Ngô Tà là mối liên hệ giữa anh và thế giới."

Chỉ có vậy mới giải thích được vì sao Trương Khởi Linh chỉ đến tìm Ngô Tà từ biệt, hay nói đúng hơn, chỉ xác định hành vi của mình với Ngô Tà là từ biệt. Dù trước đó không lâu anh còn gặp Béo, dù ngoài Ngô Tà và Béo, anh với Hạt Tử, thậm chí một số người Trương gia từng cùng hành động cũng đều là đồng bạn lâu dài, những người này đều là bằng chứng vật lý cho sự tồn tại của anh trên đời. Đây cũng không phải vấn đề tình cảm đủ sâu hay không, mà là tính đặc biệt thuần túy hơn của Ngô Tà đối với anh, anh không buông được mối quan hệ với Ngô Tà, anh muốn có, dù anh hiểu mình không thể.

Vì vậy khi Trương Khởi Linh từ biệt Ngô Tà, thứ anh từ biệt chính là bản thân dục vọng của mình. Hoàn thành nghi thức từ biệt, anh sẽ vứt bỏ những thứ này, với tư cách một công cụ thuần túy đến Trường Bạch Sơn, gánh vác định mệnh bị nhốt sau cánh cửa không biết bao lâu - thậm chí là thời gian vạn cổ hồng hoang. Và theo mạch này, chúng ta cũng hiểu được câu anh nói: ý nghĩa là từ không có ý nghĩa.

"Ý nghĩa" là gì? Nói đơn giản nhất, "ý nghĩa" là sự kiến tạo của con người. Đó là con người ban tầm quan trọng cho những thứ vốn không đặc biệt, nó đại diện cho dục vọng và tình cảm của con người, thậm chí là bản thân nhân cách. Thứ liên hệ trực tiếp nhất với ý nghĩa là dục vọng của con người, qua điểm này nó gắn chặt với thiên thụ, và đây là diễn giải mà Ngô Tà cuối cùng đưa ra sau khi tận mắt trải qua thiên thụ ở Vạn Sơn Cực Dạ:

Tôi có thể chống cự không? Tôi phải chống lại thiên thụ, tôi có thể chống lại nó sao?

Tôi cười càng dữ hơn, con người, về mặt dục vọng yếu đuối đến khó tưởng tượng, khi bạn trào dâng vô số ý niệm bạn hận, bạn muốn, bạn yêu, bạn hoàn toàn sẽ không suy nghĩ, những ý niệm này từ đâu mà đến.

……

Còn thiên thụ ở đây mang tính hủy diệt, nếu chúng ta bất cứ lúc nào cũng có thể bị thiên thụ, thì Ngô Tà hiện tại này, mọi kế hoạch, mọi trí tuệ, đều vô nghĩa. Giây tiếp theo, tôi có thể không còn là tôi.

Lúc này tôi mới thực sự hiểu, vì sao ngay cả từ ý nghĩa cũng không có ý nghĩa.

(Nhân tiện cũng có thể thấy, so với phản ứng của Trương Khởi Linh, cảm xúc của Ngô Tà ở đây bình thường hơn nhiều.)

Từ đó có thể thấy, khi Trương Khởi Linh nói với Ngô Tà trên tuyết sơn "ý nghĩa không có ý nghĩa", điều anh nói vẫn là "dục vọng của tôi không quan trọng". Không chỉ dục vọng của tôi không quan trọng, ký ức, tư tưởng, bản thân nhân cách của tôi cũng đều không quan trọng, chúng đều vô nghĩa, thứ tôi làm chỉ là chấp hành, hoàn thành mục đích đến cửa đồng xanh canh giữ chung cực. Vì vậy, dù Ngô Tà cũng không thể dùng "ý nghĩa" để lay chuyển mục đích của anh, dùng vô số lý do "anh không muốn" để khuyên anh quay về.

Nhưng, Ngô Tà không thể lay chuyển việc anh hoàn thành mục đích, có phải nói rằng trong suốt quá trình tiễn biệt trên tuyết sơn, hành vi của Ngô Tà không gây ảnh hưởng gì đến Trương Khởi Linh không? Đương nhiên không. Điểm rõ ràng nhất là: nếu Trương Khởi Linh đến tìm Ngô Tà từ biệt tượng trưng cho việc anh từ biệt dục vọng của mình, thì khi Ngô Tà bất chấp tất cả đuổi theo anh, điều đó tượng trưng cho việc lời từ biệt của anh đã thất bại.

Cũng như Ngô Tà có hai lần hạ quyết tâm trong lúc tiễn biệt, sự chuyển biến tâm lý vượt qua ranh giới, mỗi lần Trương Khởi Linh sắp chia tay Ngô Tà, hành vi của anh cũng có sự chuyển biến về bản chất. Lần thứ nhất, sau khi ăn xong ở Lâu Ngoại Lâu, anh bỏ đi thẳng không ngoảnh đầu lại; lần thứ hai, vào đêm anh nói với Ngô Tà không thể đi theo nữa, để ghi nhớ Ngô Tà, anh nhìn cậu rất lâu rất lâu, cho đến khi Ngô Tà nghi hoặc bắt đầu hỏi nguyên do, anh vẫn đang nhìn; lần thứ ba, ngay trước khe nứt dẫn đến cửa đồng xanh, anh định ra với Ngô Tà lời hẹn ước mười năm, lúc này, tuy anh vẫn không muốn Ngô Tà can dự sâu, nhưng thực chất đã thừa nhận khả năng giữ lại mối quan hệ này. Vì vậy chúng ta nhận ra, cảm giác "khoảng cách tâm lý đang rút ngắn" trong góc nhìn của Ngô Tà lúc đó chưa bao giờ là tưởng tượng một phía; từ góc nhìn của Tiểu Ca, anh cũng đồng thời cảm nhận rõ ràng trong lòng mình bị "áp sát", điều này khiến anh có phản ứng đáp lại. Quyết tâm cuối cùng của anh được miêu tả trực tiếp trong Thử Phương Bỉ Phương, "thời gian hẹn ước sắp đến, những thứ đó không thể quên, anh phải nhớ, dù chỉ là một khoảnh khắc".

Anh "phải", anh "muốn", nên anh đã liều mạng làm được. Rõ ràng, tuy ý nghĩa không có ý nghĩa, nhưng anh vẫn phải làm, giống như khi anh từng quỳ trước tuyết sơn, cũng từng để ghi nhớ nỗi đau mất mẹ mà khắc tượng của chính mình, anh cũng như khi làm những hành động này, ban "tầm quan trọng" cho những thứ vốn không đặc biệt. Anh không muốn quên, muốn có, và đã thành công, đây là một đột phá về chất, cũng là lý do vì sao sau khi mười năm kết thúc, anh không cần nghĩ đã theo Ngô Tà đến Vũ Thôn. Anh đương nhiên phải đi, và anh sẽ ở đó cả đời, đi đâu không quan trọng, quan trọng là ở cùng Ngô Tà.

Đây cũng là lý do vì sao xuyên suốt cả bộ sách, khi Ngô Tà có thể bị tổn thương, Trương Khởi Linh có sự lo lắng gần như mang tính ứng kích (đối với anh). Từ Ba Nãi bắt đầu, đến kết thúc truyện chính, rồi đến Trùng Khởi, Dâm Tự, anh đều cực kỳ đề phòng mọi tình huống có thể làm Ngô Tà bị thương (những ví dụ này quá nhiều, tôi cũng không thể kể từng cái). Dường như đối với Trương Khởi Linh, điều đáng sợ nhất là Ngô Tà sẽ chết.

Thật ra, trong tập cuối của truyện chính, Ngô Tà từng miêu tả đặc điểm này của Tiểu Ca:

Nếu một người thân bên cạnh bạn qua đời, còn những người khác đều khỏe mạnh, bạn sẽ cảm thấy cái chết lần này là một đại hạo kiếp. Còn nếu những người thân bên cạnh bạn, trong vòng một năm lần lượt ra đi, bạn sẽ dần dần tê dại. Còn ánh mắt của Tiểu Ca khi rời đi, dường như là loại sau. Trong năm tháng dài đằng đẵng, nhìn những người bên cạnh mình lần lượt chết đi bằng đủ cách, bạn phát hiện không ai có thể ở lại bên mình, lúc này, đối với cái chết, bạn sẽ có một cách nhìn khác.

Sâu hơn tê dại một tầng, chính là đạm nhiên, sự đạm nhiên đối với cái chết.

Nếu đây là thái độ của Trương Khởi Linh đối với cái chết nói chung, thì tính đặc biệt của Ngô Tà càng thấy rõ. Có lẽ, nếu không vì Ngô Tà, anh có thể tiếp tục không gợn sóng, đứng ngoài cuộc, nhưng giờ anh không muốn nữa. Anh muốn mối quan hệ này tiếp tục, dù cuối cùng chắc chắn mang lại cho anh nỗi đau nghẹt thở, anh cũng muốn có được thời gian lâu nhất có thể. Trong mỗi lần phiêu lưu bảo vệ Ngô Tà, thúc đẩy kế hoạch Lôi Thành, hằng ngày quản Ngô Tà hút thuốc, đối với Tiểu Ca, những hành vi này đều là sự mở rộng của dục vọng này.

Đến đây, phần về Trương Khởi Linh kết thúc.

Bây giờ, trên cơ sở này, chúng ta quay lại góc nhìn của Ngô Tà. Sẽ phát hiện một vấn đề, đó là ít nhất trong khoảng thời gian Trùng Khởi, Manh Trủng, cậu hoàn toàn không bắt được sóng của Trương Khởi Linh.

(Chèn vào một chút. Do Trùng Khởi thô và không ổn định về nhiều mặt, nên xin khai báo trước: bài này tham chiếu và chỉ tham chiếu sách in 1 và bản gốc đăng nhiều kỳ trên mạng, nên chỉ có hiệu lực với hình tượng nhân vật trong hai văn bản này. Vì bản đăng nhiều kỳ chỉ là bản nháp, nếu tác giả tiếp tục xuất bản làm logic tình tiết thay đổi, thì... tôi cũng không thể tiên tri, cũng không quản được.)

Ở một mức độ nào đó, xét đến tính cách, trạng thái tâm lý của Ngô Tà, và di sản lịch sử giữa hai người, diễn biến này khá hợp lý. Ngô Tà trong truyện chính trong quá trình ở cạnh Trương Khởi Linh, luôn lờ mờ cảm nhận được một cảm giác khoảng cách, tuy nhiên, Ngô Tà thời kỳ đầu chưa có nhiều kinh nghiệm luôn bị nguy hiểm xung quanh chiếm phần lớn tinh lực, và "nhìn gì cũng thấy mới lạ", chỉ coi đó là khí chất cá nhân của Tiểu Ca, không quá để ý. Cho đến phần bảy, khoảnh khắc nhìn thấy bà cụ Hoắc quỳ trước Trương Khởi Linh, Ngô Tà bỗng có cảm nhận rõ ràng: "Tôi và Muộn Du Bình có thể khác nhau, thế giới của anh ấy có lẽ tôi mãi mãi không thể hiểu."

Ý nghĩ này có thể xem là một mồi dẫn, khoảnh khắc đó cảm giác ngăn cách to lớn cậu cảm nhận cuối cùng trở thành khởi đầu của một con dốc trượt. Trong chương 21 Tàng Hải Hoa 1, Ngô Tà thậm chí bắt đầu nghi ngờ cậu và Trương Khởi Linh có tính là bạn bè không; trong Ảo Cảnh, cậu lại nhắc lại "[Muộn Du Bình] sống trong thế giới tôi không thể hiểu", rồi tiến thêm một bước "cả đời tôi cũng không thể cùng anh ấy làm bất cứ việc gì". Chương 20 Điếu Vương, điểm sáng đèn pin của Tiểu Ca di chuyển, Ngô Tà liền nghĩ lung tung "chẳng lẽ điều này có nghĩa sinh mệnh của anh ấy mãi mãi tuôn chảy, còn chúng ta sẽ dần dần chậm lại và dừng lại?" Đến Trùng Khởi, Lưu Tang nói với cậu, "cậu chỉ là phàm nhân, vĩnh viễn không thể trở thành người như anh ấy" (độc quá, độc quá), phản ứng của Ngô Tà là cười khổ, thầm chửi thằng ngốc coi chừng tao chôn mày vào rừng cây nhỏ.

Sự tự xét lại không ngừng này rất dằn vặt, sự tự ti và tự coi thường lờ mờ kéo dài từ đó, cũng hoàn toàn không phải suy nghĩ Ngô Tà có trong trạng thái bình thường. Khác với nhiều người trong Đạo Mộ Bút Ký, Ngô Tà lớn lên trong môi trường tốt, gia đình hạnh phúc, là con một được người thân bảo vệ từ nhỏ, nội tâm không thiếu tình yêu. Vì vậy Ngô Tà không thích, cũng không giỏi dành tình cảm mà không được đáp lại, cậu có ý thức ranh giới và lòng tự trọng rất bình thường, khi đối phương kiên quyết đẩy cậu ra, "buông bỏ mặc kệ" là cách trực tiếp nhất, cũng là lành mạnh nhất đối với cậu. Ví dụ sau khi ra khỏi Trương gia cổ lâu, khi Trương Khởi Linh từ chối cậu tiếp tục đồng hành, cậu có phản ứng thể hiện rất rõ điều này:

Đây chính là kết quả?

Tôi sững người, một cơn giận vô danh nổi lên, đột nhiên mọi kỳ vọng và lo lắng trong lòng đều biến mất. Tôi quay người, lắc đầu, thầm nghĩ mẹ kiếp, thích sao thì sao.

Có thể thấy, Ngô Tà trong quá trình giao tiếp với người khác, rõ ràng cần một sự phản hồi. Đây không phải phản hồi về vật chất, cũng không phải sĩ diện, mà là cậu cần cảm nhận được mình không phải đơn phương tình nguyện. Đây là một yêu cầu hiển nhiên.

Nhưng cũng vì kết cục của truyện chính, mô thức này đã thay đổi. Trên tuyết sơn, Ngô Tà vượt qua đường ranh giới bảo vệ mình, chọn dồn tinh lực vào một người định sẵn sẽ vắng mặt rất lâu, sau khi cậu đưa ra lựa chọn này, định sẵn không thể như thường lệ tìm được sự cân bằng tâm lý giữa cho đi và nhận lại. Vì vậy trong thời gian Trương Khởi Linh "không thể đáp lại", Ngô Tà một mình không ngừng suy nghĩ, không ngừng xem xét lại những trải nghiệm quá khứ, nghi ngờ tính vững chắc của mối quan hệ này. Thời gian càng lâu, ký ức truyện chính càng xa, nghi ngờ của cậu càng sâu.

Sau đó, khi kế hoạch Sa Hải được thực hiện, tình hình xấu đi áp đảo. Mối hận từ độc rắn và ký ức ngàn năm khiến Ngô Tà u ám và cực đoan hơn, việc kéo người vô tội vào cuộc khiến tay cậu nhuốm máu, cậu thay đổi quá nhiều trong thời gian quá ngắn, nhìn bản thân như nhìn một kẻ lạ tàn nhẫn, trong khi đè nén mọi cảm xúc, nội tâm có khuynh hướng tự ghét bỏ và tự hủy hoại nghiêm trọng. Cậu phớt lờ cơ thể mình, hút thuốc như không cần mạng, rạch 17 vết trên mặt trong cánh tay, và bắt đầu từ tận đáy lòng cho rằng mình không xứng đáng để bất kỳ ai bỏ công sức. Lại vì trong giai đoạn này, "nghĩ đến Trương Khởi Linh" là mấu chốt giúp Ngô Tà chịu đựng cuộc sống này, tình cảm cậu đầu tư vào đó không thể tránh khỏi tăng lên; đầu tư nhiều hơn, không tránh khỏi có thêm kỳ vọng, nhưng đồng thời cậu cũng hiểu, những việc này không phải Trương Khởi Linh bảo cậu làm, tức là Tiểu Ca không có nghĩa vụ đáp lại kỳ vọng. (Cậu cảm thấy Tiểu Ca tốt nhất đừng biết gì cả, kẻo ra cửa rồi có gánh nặng.) Vì vậy, kỳ vọng này là đơn phương, không chính đáng. Lâu dần, trong tiềm thức Ngô Tà, không còn tin Trương Khởi Linh "sẽ đáp lại cậu", cũng không còn tin mình xứng đáng nhận sự đáp lại của anh.

Điều này dẫn đến sau khi đón Tiểu Ca ở "Thập Niên", Ngô Tà có biểu hiện rất mâu thuẫn. Theo lẽ thường, việc đến hẹn lẽ ra phải củng cố thêm mối quan hệ của hai người (Tiểu Ca nghĩ như vậy), nhưng Ngô Tà do tâm thái nêu trên, lại tỏ ra khách sáo hơn cả hơn mười năm trước. Cậu đang cố gắng xây dựng lại ý thức ranh giới giữa hai người, hay từ góc nhìn của cậu, cậu đang duy trì ranh giới lẽ ra phải tồn tại quanh Trương Khởi Linh. Hành vi này Béo hoàn toàn không đồng tình, ngay từ đầu Trùng Khởi ông đã phàn nàn Ngô Tà gặp chuyện không chịu gọi Tiểu Ca đặc biệt kiểu cách, diễn kịch cũng phải kéo đối phương đến trước.

Thực tế, trong toàn bộ Trùng Khởi, Ngô Tà luôn giữ một ý nghĩ cực kỳ ngoan cố: Muộn Du Bình nhất định sẽ đi. Chương 107, khi Nhị thúc và những người khác trao đổi với Trương Khởi Linh về nội dung liên quan đến Manh Trủng, Ngô Tà rất để ý đến sự kỳ vọng bị gạt ra ngoài trong tương lai, và ngay cả đến chương cuối, trong "những vấn đề cậu không muốn nghĩ đến" vẫn gồm mục "sự ly biệt tất yếu của Muộn Du Bình". Xét mạch chính của Trùng Khởi là gì, thoạt nhìn đây gần như đảo lộn trời đất. Vì rõ ràng là Ngô Tà sắp chết, là Ngô Tà có thể từ biệt tất cả những người khác trước, hơn nữa dù cậu và Béo sống khỏe đến già cũng chỉ là họ rời xa Tiểu Ca trước, nhưng tất cả đều bị đảo 180 độ trong đầu Ngô Tà, biến thành "Trương Khởi Linh sẽ rời bỏ tôi" như dấu ấn tư tưởng. Vì sao lại như vậy? Đáp án ở chương một trăm bốn mươi mốt.

Tôi có gì quan trọng, tôi là một người mà Muộn Du Bình sớm muộn cũng phải từ biệt, là người làm lỡ Béo phát tài và kết hôn, tôi khiến Tiểu Hoa khuynh gia bại sản, khiến Tú Tú cốt nhục chia lìa, khiến cha mẹ tôi ngày ngày sống trong nỗi sợ tôi đi vào vết xe đổ của Tam thúc, tôi xa mới xứng với hai chữ Vô Tà ông nội cho tôi, nhưng trong nửa đời trước hồ đồ của tôi, tôi đã sống vô cùng rực rỡ, tôi đã thấy vô số kỳ cảnh nhân gian, tôi có những người bạn kỳ diệu nhất thế giới, có nhiều chuyện nhất, chúng tôi hát vang trên vách đá, tụng kinh trên tuyết sơn, uống rượu giữa sa mạc, ngắm trăng trên biển.

Đời này của tôi, đủ rồi.

Vì Ngô Tà luôn nghĩ, cậu không quan trọng, cậu cũng không nên quan trọng, cậu có quá nhiều việc chưa làm tốt, có lỗi với quá nhiều người, không xứng với kỳ vọng tốt đẹp trong cái tên của mình, cũng không đáng để người thân bạn bè liều mạng cứu. Đối với Trương Khởi Linh, Ngô Tà cho rằng tuổi thọ của anh quá dài, cậu chỉ là một trang sẽ lật qua trong cuộc đời dài đằng đẵng đó, và xét từ trải nghiệm quá khứ của Tiểu Ca, anh và Hạt Tử, những người như họ không thể ngồi yên, ít nhiều đều có quán tính liên tục hướng về nguy hiểm. Vì vậy kỳ vọng của cậu đối với Trương Khởi Linh là, người này chỉ coi Vũ Thôn là nơi nghỉ chân tạm thời, sau khi chỉnh đốn một chút sẽ lại rời đi, và khi đó cậu đã mất khả năng theo kịp anh. Cậu luôn nghĩ như vậy, mới đi đến kết luận Tiểu Ca nhất định sẽ bỏ cậu mà đi.

(Chú thích: phần Ngô Tà cho rằng họ có "quán tính hướng về nguy hiểm" nằm ở đoạn phía trên đoạn trích một chút, ngoài ở đây, từ cảm khái của cậu ở chương 119 về Trần Văn Cẩm "chỉ có trời đất bao la mới chứa nổi cô ấy" cũng có thể thấy - vì Văn Cẩm tương ứng với Tiểu Ca, điều này sẽ nói kỹ sau. Hơn nữa, Ngô Tà có lẽ chỉ đánh giá sai mức độ quan trọng của mình với Trương Khởi Linh, bản thân việc cậu có khuynh hướng này thì không đánh giá sai. Ít nhất Hạt Tử cũng nghĩ vậy, nên mới nói với Ngô Tà trong phần Điền Viên của Vũ Thôn rằng ông rất ngạc nhiên khi người câm có thể ở lại đây lâu như vậy.)

Ngoài ra, trong đoạn trích này còn có một điểm đáng suy ngẫm khác, rất then chốt để hiểu logic của mấy chương cuối sách, đó là thái độ đối mặt với cái chết mà Ngô Tà thể hiện ở đây. Nói ngắn gọn: cậu sống đủ vốn rồi.

Vì vậy, giống như tác giả viết lời kết cho cuốn sách trong lời bạt, Ngô Tà đang cảm ơn tất cả những người tham gia cuộc đời mình, nhìn lại mọi câu chuyện đã xảy ra, rồi đưa ra tổng kết, bày tỏ đánh giá và cảm khái cuối cùng về những thứ như đèn kéo quân này. Đọc đến đây có phải có cảm giác quen thuộc không, thể hiện đặc chất như vậy thường là gì, đoạn này giống như là gì?

Giống như đây chính là di ngôn của Ngô Tà.

Nhưng, sao lại có chỗ không khớp. Dường như cách giải đọc này không giống cốt truyện phía sau, vì sau khi đến tầng đáy cùng của Lôi Thành ở chương 208, trước khi gặp lại người nhà Uông, Ngô Tà đã nói di ngôn của mình, nhưng cậu nói không phải nội dung thông thường như trên, mà là những lời khó hiểu hơn. Vì sao cậu làm vậy? Lời của cậu có nghĩa gì? Để giải thích rõ vấn đề này, chúng ta vẫn phải quay lại văn bản, xem kỹ quá trình diễn biến cụ thể của tình tiết này.

Nguyên văn như sau:

Thấy mọi người đều không nói gì, tôi nói: "Bây giờ tôi nói được vài câu rồi chứ."

"Trước đây không thấy cậu lắm lời vậy." Hạt Tử khẽ nói.

"Tôi chỉ muốn biết, sau cánh cửa đồng xanh là gì, nếu tôi sắp chết, anh có thể nói vào tai tôi một câu không?" Tôi nói về phía Muộn Du Bình.

Bên đó không có tiếng đáp, tôi nói: "Nếu tôi sắp chết, anh cứ nói vào tai tôi một câu, rồi tôi sẽ yên tâm mà đi. Nếu không, ba nén nhang thanh cũng không tiễn nổi tôi đâu."

Bên đó vẫn không có tiếng đáp, tôi thấy lạ trong lòng... soi đèn qua đó, liền thấy chỗ Muộn Du Bình vừa đứng, không có ai.

Đoạn này rất quan trọng, nên trước khi phân tích, để loại bỏ nhiễu ở mức độ lớn nhất, trước hết chúng ta phải thảo luận hai khả năng. Khả năng thứ nhất là: "Phân tích sâu cái gì? Cậu chỉ nghĩ nhiều thôi, lời này chỉ là nghĩa đen."

Vậy thì cứ hiểu theo hướng này trước, xem có trôi chảy không. Nếu không liên hệ bất kỳ ngữ cảnh nào, cũng không xét đến vấn đề giọng điệu tinh tế nào, chỉ xem riêng đoạn lời này, độc giả sẽ cảm thấy Ngô Tà là kiểu nhân vật thế nào, lúc sắp chết điều cậu canh cánh nhất là gì? - Là cửa đồng xanh. Nếu xét theo nghĩa đen, Ngô Tà dùng hai câu thể hiện cậu cực kỳ để tâm đến thứ gọi là cửa đồng xanh, nhất định phải biết bên trong là gì, nếu người khác không nói cho cậu, cậu có làm quỷ cũng không tha cho người ta.

Đây là sự chấp nhất cực độ, mà sự chấp nhất này mâu thuẫn trực tiếp với lựa chọn trong "Thập Niên" khi cậu buông bỏ tính tò mò, từ bỏ việc biết sự thật, cũng có xung đột về khí chất với việc cậu nói có thể tự do kiểm soát tiến lùi của mình trong "Điếu Vương", nếu hai điều này vẫn chưa đủ, thì sau khi tình tiết này xảy ra chưa đầy vài nghìn chữ, cậu lại từ bỏ cơ hội biết sự thật một lần nữa trong quan tài dịch ở Thính Lôi. Đối với Ngô Tà lúc này, cửa đồng xanh đã bị hạ cấp xuống vị trí tuy vẫn có thể khơi dậy tò mò, nhưng không còn là thứ cậu rất canh cánh. Từ đó đủ để chứng minh, đoạn này không thể giải thích suôn sẻ theo nghĩa đen. Điều Ngô Tà muốn biểu đạt khi nói đoạn này không phải là những gì cậu nói ra ngoài miệng.

Khả năng thứ hai là: "Có lẽ ý nghĩa của đoạn này không nằm ở nội dung cụ thể, chỉ là lời trêu đùa giả vờ thoải mái, nhằm phá vỡ bầu không khí quá nghiêm trọng nặng nề thì sao? Giọng điệu Ngô Tà lơ lửng, liệu có khả năng này không?"

Sau khi cân nhắc kỹ, tôi cho rằng không phải. Có thể thấy rõ, Ngô Tà dù trong quá trình nói hay sau khi nói xong, đều đặc biệt chú ý phản ứng của người nghe - Trương Khởi Linh. Điều này có nghĩa trong lời cậu có thông tin cần truyền đạt, có điều mong đối phương đáp lại, cậu có chuyện muốn nói với Tiểu Ca, vì vậy, nội dung cụ thể của lời nói có ý nghĩa.

Được rồi. Bây giờ, sau khi thảo luận xong hai làn khói mù này, chúng ta có thể không trở ngại chuyển ánh mắt sang trọng điểm, tức nửa câu cuối của Ngô Tà - "Nếu không, ba nén nhang thanh cũng không tiễn nổi tôi đâu." Câu này cần liên hệ với phần trước để hiểu.

Nhang dùng để cúng thần quỷ, về hàm ý này, có một cụm từ cực kỳ tương tự vừa mới xuất hiện không lâu. Chương 204, khi Ngô Tà, Béo, Tiểu Ca và Hạt Tử bốn người chuẩn bị tiến vào tầng dưới cùng của Lôi Thành, Ngô Tà lần đầu tiên gọi mọi người dừng lại, bảo mọi người "để lại lời trước khi xuống". Sau đó, Béo nói nội dung sau:

Tôi không ngờ Béo kích động như vậy, vừa định hùa theo, Béo lập tức ngắt lời tiếp tục nói: "Để tôi nói hết, hơn nữa, trên đường đời nếu cậu gặp một người, cậu thấy thích, cậu cũng biết cô ấy muốn gì, cậu có, cậu cho hay không? Ồ cậu không cho, giữ lại cho mình, vậy cậu mẹ nó thích là chính cậu rồi, cậu phải hiểu thế nào là thích, thích là một con ma, nó đến cậu không thấy, đi thì lặng lẽ không tiếng, dù ở cũng lúc đông lúc tây, thứ này không nói lý lẽ, đó là mẹ nó gặp ma, cậu thấy rồi vỗ mông bỏ đi, cậu hỏi nó có chịu không, nó không đi thì cậu phải hầu ba nén khói xanh, nếu nó đi rồi, cậu đốt nhà cũng không tìm lại được……"

Hai đoạn văn này chỉ cách nhau 4 chương, tình tiết trong thời gian đó tiến triển không nhiều, có thể nói xảy ra trong cùng một bối cảnh. Đồng thời, hai đoạn trùng nhau ở hai yếu tố "ma" và "ba nén khói/nhang", đoạn sau lại ý nghĩa không rõ cần giải mã, nên nói giữa chúng không có quan hệ, xác suất là rất nhỏ. Và lời này của Béo cũng không khó hiểu, không có ý nghĩa hoa mỹ: "thích là một con ma, không nói lý lẽ, nó không đi thì cậu phải hầu ba nén khói xanh", "thích" ở đây cụ thể chỉ "sự yêu thích trong lòng người", là tình cảm của lòng người đối với người khác.

Chúng ta thay đoạn trên vào đoạn dưới theo chiều dọc. Như vậy, câu nói của Ngô Tà trực tiếp biến thành: "Tôi là sự yêu thích trong lòng anh."

- Nói thật, lần đầu tôi rút ra kết luận này, phản ứng đầu tiên là nghi hoặc và hoài nghi, nghĩ xem có phải phân tích sai ở đâu không. Cảm giác không khớp trong câu này, đến từ việc nó rất tự tin, mà nếu Ngô Tà có thể chắc chắn "tình cảm của anh dành cho tôi" như vậy, thì không còn phù hợp với toàn bộ cách xây dựng cậu trong Trùng Khởi. Dường như hoặc là câu này giải đọc sai, hoặc là tôi hiểu sai hoàn toàn tâm thái nhân vật, nhưng bằng chứng của vế sau là rõ ràng trên giấy trắng mực đen, không thể sai.

Vậy, giải thích mâu thuẫn này thế nào, sự thật rốt cuộc là gì? Để hiểu điểm này, phải quay lại góc nhìn của chính Ngô Tà, sắp xếp quỹ đạo tư duy của cậu, nhìn lại chuyện đã xảy ra hoàn toàn từ góc độ của cậu. Và khi tôi làm vậy, tôi nhận thấy, di ngôn của cậu đã được sửa đổi.

Vốn dĩ, trước khi xuống tầng đáy, sau khi Béo phát biểu xong một tràng thảo luận "thích là gì" và thuyết phá sản tình cảm, Ngô Tà cũng muốn để lại lời của mình đúng lúc đó. Vì vậy Béo vừa dứt lời, Ngô Tà liền kéo ông lại, mở miệng nói "tôi còn chưa nói, tôi có lời muốn nói với các anh, siêu cảm động đấy", và từ đây có thể thấy, di ngôn cậu muốn nói lúc này là công khai, trực tiếp. Người nghe của cậu là ba người đứng trước mặt - Hạt Tử, Béo và Tiểu Ca.

Nhưng bốn chương sau, khi Ngô Tà thực sự có cơ hội nói ra những lời đó, đối tượng giao tiếp của cậu đã thay đổi. Khi đó Hạt Tử vẫn ở ngay bên cạnh, Ngô Tà lại rõ ràng chọn "về phía Muộn Du Bình", chỉ nói với một mình Tiểu Ca, nội dung cũng hoàn toàn không thể nói thẳng. Vậy rõ ràng, lời cần nói hai lần là không giống nhau, vậy, vì sao cậu đổi lời?

Vì phản ứng của Trương Khởi Linh dành cho cậu.

Lần trước, Ngô Tà không nói được di ngôn thành công, là vì Trương Khởi Linh ra tay sau lưng cậu, cực nhanh bóp ngất cậu. Và khi Ngô Tà tỉnh lại, chất vấn vì sao anh làm vậy, Tiểu Ca nói với cậu: "Những lời như thế này tôi nghe nhiều quá rồi."

Điều này khiến Ngô Tà trực tiếp sững người, cậu có cách giải đọc riêng về việc vì sao Trương Khởi Linh nói vậy, nói không ngoa, quả thực khiến người ta thán phục. Hơi dài, trích như sau:

Tôi nhìn Muộn Du Bình, nói với anh: "Anh có ý gì vậy? Tôi nói một câu thì sao?"

Tôi thực sự có chút tức giận, Muộn Du Bình lặng lẽ nói: "Những lời như thế này tôi nghe nhiều quá rồi."

Tôi bỗng run lên, bỗng nhận ra, di ngôn là thứ, đối với một người không bao giờ chết, hoàn toàn vô nghĩa, trong sinh mệnh của anh, chắc chắn đã nghe vô số lần di ngôn, đối với những người như chúng tôi, lời để lại cuối cùng thực ra là tổng kết cuộc đời chúng tôi, chắc chắn vô cùng quan trọng và thiêng liêng, nhưng đối với anh, di ngôn chỉ là câu nói cuối cùng của những người anh từng trải qua, những cuộc đời đó đều quá ngắn ngủi.

Thực ra con người không hề đa dạng... nếu sống đủ lâu, bạn sẽ thấy những người cùng phẩm tính xuất hiện hết lần này đến lần khác trong đời bạn. Bạn không muốn sống nhàm chán thì chỉ có thể không ngừng thay đổi bản thân.

Vậy chẳng lẽ di ngôn cũng có thể phân loại, di ngôn của tôi dù có ý nghĩa thế nào với tôi, cũng chỉ là một loại di ngôn cố định, có lẽ còn là loại phổ biến như Kha Cơ? Vì vậy Muộn Du Bình chọn không quay ghế lại.

Thật là một bi kịch.

(……"Kha Cơ" ở đây có nghĩa là gì, là cách viết tắt mang màu sắc thời đại, hay tác giả đánh sai chữ? Không phải Corgi đấy chứ, Corgi phổ biến lắm à.)

Tóm lại. Ngô Tà nghĩ nhiều như vậy, dù dùng giọng điệu nhẹ nhàng thoải mái để viết, cũng chỉ thể hiện điều cậu luôn nghĩ trong đầu - tôi không quan trọng với anh ấy. Tôi không đặc biệt với anh ấy, anh ấy có thể đã gặp rất nhiều người giống tôi, tôi chỉ là khách qua đường, là một chương ngắn ngủi trong cuộc đời anh. Mọi thứ của tôi đối với người như vậy đều vô nghĩa. Tổng kết cuộc đời tôi, lời quan trọng nhất với tôi, không thể khiến anh ấy gợn sóng chút nào. Không có cách nào.

……Rồi sao nữa?

Không có cách nào trở nên quan trọng với Trương Khởi Linh, rồi sao nữa?

Vì sao sau khi nghĩ đến những điều này, lại sửa lời cuối cùng thành chỉ nói với một mình Tiểu Ca. Vì sao giọng điệu lơ lửng, nhưng lại đặc biệt để tâm đến phản ứng của anh. Vì sao lại mượn ví dụ Béo tùy tiện nói ra, rồi dùng cửa đồng xanh làm khói che chắn trước mặt.

"Tôi là sự yêu thích trong lòng anh." Câu này nghĩa là "tôi muốn là vậy."

Tôi không muốn là khách qua đường trong cuộc đời anh. Tôi không muốn là người không đặc biệt với anh. Tôi không muốn anh xếp tôi vào một loại trong "loài người không hề đa dạng", cũng không muốn theo lẽ thường nói ra "loại di ngôn cố định" nhàm chán đối với anh.

Tôi muốn mình quan trọng với anh, tôi muốn mình đặc biệt với anh, tôi muốn tình cảm anh dành cho tôi vương vấn mãi trong lòng anh, sau khi tôi chết, như bị ma ám, ba nén khói xanh cũng không xua tan nổi. Tôi biết dục vọng của mình hèn hạ đến mức nào, biết nó ích kỷ đến mức nào, tôi phải giấu nó thật kỹ lớp lớp, khiến anh phần lớn không nhận ra mới được. Nhưng, tôi có thể sắp chết rồi, ít nhất trước khi chết, hãy để tôi nói ra những điều này, tôi muốn nói tôi không cam lòng.

Đây là bí mật của tôi, Trương Khởi Linh, anh có thể biết bí mật của tôi không? Anh nói những lời như vậy anh nghe nhiều quá rồi - vậy, những lời tôi nói bây giờ thì sao, những lời thế này anh đã từng nghe ai nói chưa?

Anh không nhận ra cũng không sao. Nếu anh trả lời, anh không thể nói cho tôi sau cánh cửa đồng xanh là gì, tôi sẽ coi như anh đồng ý.

……

Trên đây là trạng thái của Ngô Tà trong "Trùng Khởi", toàn bộ hàm ý của "ba nén khói xanh".

Đồng thời cũng có thể thấy, điều này vừa khéo khớp với cách giải đọc chương một trăm bốn mươi mốt ở phần đầu. Đoạn đó thực sự là di ngôn của Ngô Tà; hay nói chính xác hơn, khi Ngô Tà lần đầu muốn để lại di ngôn, suy nghĩ của cậu hẳn tương đồng với miêu tả tâm lý đó, chỉ là đó là phiên bản thông thường mà sau này cậu bỏ đi.

Phiên bản thông thường của cậu là muốn nói với ba người trước mặt rằng cậu sống đủ rồi, không còn thứ gì chấp niệm. Tuy cuộc đời có nhiều tiếc nuối, tuy đối mặt cái chết vẫn có bản năng sợ hãi, nhưng nếu lần này thực sự không ra được, cũng không có gì để nói, chỉ muốn để người trước mặt biết ngay bây giờ, cảm ơn họ đã xuất hiện trong đời mình, cho cậu nhiều như vậy, để cậu từng sống rực rỡ như thế. Sau này, khi cậu ra đi, họ đều phải sống thật tốt.

Có phải cũng hiểu vì sao Trương Khởi Linh hoàn toàn không muốn nghe những điều này. Phiên bản được sửa vẫn tốt hơn, đại diện cho sự lặp lại của một thái độ, "Trùng Khởi" thực sự khắc họa sự lặp lại có vẻ mâu thuẫn này vô cùng sâu sắc. Đây không chỉ là sự lặp lại của ham muốn sinh tồn, không chỉ là sự thay đổi thái độ với cái chết. Từ khái niệm căn bản nhất, ý nghĩ cuối cùng của Ngô Tà thể hiện một dục vọng chiếm hữu mãnh liệt - cậu muốn chiếm một vị trí trong lòng đối phương, mãi mãi, sự chiếm hữu này tham lam hơn trăm lần việc "giữ Trương Khởi Linh ở bên mình" về mặt vật chất.

Điều này không nghi ngờ gì mâu thuẫn với việc sau khi đến hẹn cậu luôn kiềm chế duy trì ranh giới quanh Trương Khởi Linh, nghĩ kỹ thậm chí còn mâu thuẫn với việc cậu nói trong "Thập Niên" "Tiểu Ca ra rồi là tự do", càng mâu thuẫn với kết luận ở chương một trăm mười chín khi cậu so sánh tình cảm của Tam thúc và Dương Đại Quảng dành cho Trần Văn Cẩm, rút ra "thích đúng đắn không phải là trói người lại". Chỉ là "mâu thuẫn" này không phải thực sự mâu thuẫn - có dục vọng mới cần kiềm chế, đây là một sự đối lập thống nhất. Vì vậy đến cuối cùng, Ngô Tà vẫn muốn, cậu không làm gì khác, chỉ là muốn, chỉ là để chúng ta hiểu rằng cậu muốn.

Tôi cho rằng đây chính là một phần lớn của chủ đề "đối mặt" xuyên suốt cả bài. Trong cuốn sách này, thông qua trực diện cái chết, Ngô Tà đã đối mặt toàn bộ quá khứ, toàn bộ hiện tại của mình, đối mặt điều mình muốn nhất, rồi đối mặt tương lai.

- Tóm lại, vì "ba nén khói xanh" gắn bó chặt với chủ đề bài viết, tính quan trọng cao, so ra mọi thứ khác dường như đều kém nổi bật. Tuy nhiên, từ lập trường phân tích quan hệ nhân vật, trong sách còn một tuyến ngầm khác liên quan đến điều này, đáng chú ý.

Vừa rồi ở phần trước đã nhắc sơ qua, đó là trong cuốn sách này, quan hệ giữa Ngô Tà và Trương Khởi Linh hô ứng ám chỉ với quan hệ giữa Tam thúc và Trần Văn Cẩm.

Phán đoán sự tương ứng này tồn tại không phải vô căn cứ, mà do Ngô Tà trực tiếp tường thuật ở chương hai trăm hai mươi mốt:

Tôi miêu tả rất nhanh, rất đơn giản, vì tôi không muốn ở đây tô vẽ những thứ không liên quan đến thông tin, nhưng đối với Tam thúc, cuộc gặp lại của ông và Trần Văn Cẩm, còn dài đằng đẵng và khó hiểu hơn lời hẹn ước của chúng tôi với Muộn Du Bình, Tam thúc cố chấp hơn tôi, Trần Văn Cẩm cũng luôn ở yên tại chỗ chờ đợi, họ cố chấp không giống phàm nhân, nhưng kết quả cuối cùng vẫn như thế này.

Có thể thấy, đây là một mối quan hệ so sánh vô cùng rõ ràng. Và một khi văn bản chỉ rõ mối quan hệ này, độc giả có thể rất dễ tìm thấy hai điểm tương ứng rõ ràng trong phần trước. Lật từ sau ra trước, điểm đầu tiên gặp là lời thoái thác Ngô Tà dùng khi tìm người ở khách sạn trong chương một trăm ba mươi chín. Chúng ta cũng có thể hiểu vì sao cậu kể một câu chuyện như vậy:

Trò chuyện vài câu, tôi nói với anh ta, tôi đến đây là để tìm một cô gái, tôi tìm cô ấy đã mấy năm, mọi tin tức, mọi đồ vật liên quan đến cô ấy tôi đều đặc biệt để tâm. Trước đây cô ấy từng ở khách sạn này, muốn ở lại căn phòng cô ấy từng ở. Trước đây cô ấy ở tầng bốn.

Quá trình dùng lời lẽ sáo mòn dễ gây hiểu lầm (có phải hiểu lầm không) này vừa có thể lấy chất liệu từ cậu và Tiểu Ca, vừa có thể lấy từ Tam thúc và Trần Văn Cẩm, nhưng giờ chúng ta biết rồi, ở một mức độ nào đó, hai thứ này vốn là một. Trong đầu Ngô Tà chúng không thể tách rời, là một cặp đối chiếu. Hoặc là tiềm thức của Ngô Tà phát lực, hoặc là cậu đang tự trêu mình một cách ẩn ý.

Điểm thứ hai là đoạn tâm lý cuối chương một trăm mười chín đã nhắc trước đó, Ngô Tà cho rằng tình cảm Tam thúc dành cho Trần Văn Cẩm không kìm hãm bản tính của bà, còn Dương Đại Quảng chỉ muốn người mình thích thuộc về mình - như đã tổng kết ở "ba nén khói xanh", điều này thể hiện thái độ của cậu về dục vọng chiếm hữu trong tình cảm. Ngô Tà hiểu suy nghĩ của Dương Đại Quảng, cũng hiểu suy nghĩ của Tam thúc, nhưng cậu cho rằng Tam thúc mới đúng, đó mới là điều Trần Văn Cẩm thực sự cần. Nghĩ thông điểm này, đầu chương một trăm hai mươi, khi cậu nhìn Muộn Du Bình theo Nhị thúc rời đi, tâm thái trở nên rất tốt.

Nhưng, ở đây còn có thể đọc ra một vấn đề. Những phán đoán của Ngô Tà về các mối quan hệ này, có thật sự hoàn toàn dựa trên thực tế không? Phán đoán này, có thật chỉ là một sự "hiểu" không?

Tôi cảm thấy không phải. Thực ra, nếu để tôi nói, việc Dương Đại Quảng có thật sự thích Trần Văn Cẩm hay không còn cần bàn lại. Dù sao tất cả chỉ là những thứ Ngô Tà nhìn ra từ một tấm ảnh, một tư thế, một ánh mắt, ảo giác trong khoảnh khắc, sự mê đắm ngắn ngủi, thậm chí sự trùng hợp trong nhiếp ảnh cũng có thể tạo ra hiệu ứng như vậy. Hơn nữa lùi một bước, dù ông ta thích, làm sao có thể trực tiếp xác nhận trong sự thích của ông ta chắc chắn dục vọng chiếm hữu lấn át tất cả? Tư liệu khan hiếm như vậy, mà miêu tả trong văn bản lại tỉ mỉ và xác thực. Vậy, rốt cuộc là Ngô Tà nhạy bén khác thường, nhìn thấu hoàn toàn Dương Đại Quảng, hay khi Ngô Tà nhìn chằm chằm tấm ảnh lưu trong điện thoại, đã thấy hình ảnh phản chiếu của chính mình trong tấm gương đó?

Không chỉ Dương Đại Quảng. Theo mạch này nghĩ tiếp, dường như Tam thúc cũng vậy.

Điều này đương nhiên không có nghĩa Ngô Tà hoàn toàn không hiểu Tam thúc, hoàn toàn không biểu đạt quan hệ thực sự của ông và Văn Cẩm, mọi nội dung miêu tả phần này đều là suy diễn không khách quan. Nhưng Ngô Tà quả thực từ sau tuổi 27 chưa từng gặp Tam thúc, càng chưa từng giao tiếp trực tiếp, trong quá trình "hỏi đáp" ở cuối chương 119, cũng đúng là đều là suy đoán chủ quan của cậu về tâm thái của Tam thúc. Suy đoán này, khi Ngô Tà gặp lại ông trong quan tài dịch ở Thính Lôi còn có sự kéo dài. Khi Tam thúc và Văn Cẩm chia tay, Ngô Tà thấy trên mặt ông "không phải nụ cười khổ", cho rằng tâm thái của ông lúc này là: "Tuy em không còn yêu anh, không còn thuộc về anh, nhưng em không sao thì thật tốt quá." Từ đó, cậu suy đoán Tam thúc yêu Văn Cẩm.

Thế là tôi lại nhận thấy - về bản chất, câu này truyền tải ý nghĩa "tuy tôi không quan trọng với em, nhưng không sao". Điều này hoàn toàn trái ngược với điều ẩn trong di ngôn của Ngô Tà, "tôi không quan trọng với anh, tôi không cam lòng".

Tam thúc trong lòng Ngô Tà, biết để đối phương tự do, biết buông tay, trưởng thành và phóng khoáng trong tình cảm; Dương Đại Quảng trong lòng Ngô Tà, tình yêu nồng cháy, nhưng luôn muốn bỏ người vào túi, thật sự thích, nhưng cũng thật sự ích kỷ.

Đến đây hẳn đã rất rõ, cách hiểu của Ngô Tà về hai người này, đều có một phần là sự phóng chiếu của "một mặt nào đó" trong lòng cậu. Cậu muốn theo cái trước, nhưng lại không thể hoàn toàn dập tắt ý niệm sau; nhưng muốn theo cái sau, cậu lại không thể đồng tình, cậu cho rằng tình yêu như vậy chỉ là xiềng xích của đối phương.

Cậu đang giằng xé, vì vậy mới có câu di ngôn mơ hồ và rối rắm ấy.

Chưa viết xong, nhưng sắp rồi, phía sau sẽ nói kỹ Bỉ Ngạn, nhắc sơ Dâm Tự, liên hệ Vũ Thôn.

Đây là một quỹ đạo quan hệ nhân vật hoàn chỉnh, xong rồi còn muốn điểm lại sự chuyển biến thái độ về quan hệ nam nữ của Ngô Tà xuyên suốt cả bộ, cùng sự tương ứng giữa các cặp CP. Quá nhiều thứ, quyển nào cũng có để viết……

Có thời gian sẽ cập nhật. (PS: hơn 2 vạn chữ rồi, viết xong chắc ít nhất 3 vạn chữ trở lên. Dài quá, đã thành quái vật rồi, cảm ơn tất cả mọi người đã đọc đến đây!)

Nguồn: TIÊN HIỀN THƯ VIỆN