Chương 6: Đề tài Tứ Hợp Viện trên Phi Lư

Chương 6: Đề tài Tứ Hợp Viện trên Phi Lư

Năm nay tôi đã viết qua các đề tài đô thị, hồng hoang, Tứ Hợp Viện; thành tích tốt nhất và cũng khiến tôi bất ngờ nhất chính là Tứ Hợp Viện. Làm đề tài này khoảng nửa năm, từng có bộ đạt vạn lượt đặt mua, nhiều bộ lên Thiên Bảng, nên tôi cũng có chút tâm đắc về nó. Tiếp theo, tôi sẽ bàn về đề tài này từ ba phương diện: cốt lõi của Tứ Hợp Viện, yếu lĩnh mở đầu, và tình tiết.

Cốt lõi của Tứ Hợp Viện

Đối với một đề tài, câu hỏi mà người mới và cả những "tay mơ" lâu năm hỏi nhiều nhất luôn là: Cốt lõi của nó là gì?

Cốt lõi của Tứ Hợp Viện chỉ tóm gọn trong hai chữ: Cảm xúc!

Tại sao lại là cảm xúc?

Trước khi trả lời, phải nhận xét một chút về bộ phim truyền hình này đã.

Hồi tháng Ba, sau khi bộ truyện về nhân viên chiếu phim leo lên Thiên Bảng, tôi đã cày bộ phim này. Tôi xem trọn vẹn một lần, rồi lại lên các nền tảng video ngắn tìm mấy UP chủ chuyên phân tích "Tình Mãn Tứ Hợp Viện" để xem thêm.

Tôi đã tổng kết lại, điểm kinh điển và thành công nhất của bộ phim này nằm ở hai điểm:

1. Mâu thuẫn xung đột
2. Xây dựng nhân vật

Về mâu thuẫn xung đột:

Một bộ phim truyền hình hay, điểm cốt lõi và then chốt nhất chính là mâu thuẫn xung đột. Sự xuất hiện của mâu thuẫn sẽ kích thích adrenaline của khán giả, tạo ra sự hứng thú, gây dao động cảm xúc, từ đó thu hút họ đến mức không thể dừng lại.

Bộ phim Tứ Hợp Viện sở dĩ làm được điều đó là nhờ sự hòa quyện và đan xen của những mâu thuẫn xung đột tự nhiên về thời đại, xung đột tính cách nhân vật, xung đột quan niệm, xung đột giá trị quan và xung đột tình cảm.

Về xây dựng nhân vật:

Mâu thuẫn xung đột chắc chắn không thể tách rời khỏi nhân vật, hai yếu tố này có mối quan hệ mật thiết với nhau.

Việc xây dựng nhân vật trong phim Tứ Hợp Viện cực kỳ thành công, đặc biệt là tạo ra cả một mớ nhân vật bị coi là kẻ xấu theo nghĩa hẹp. Hứa Đại Mậu, Tần Hoài Như, Tần Kinh Như, những ông già không đứng đắn, những đứa con bất hiếu, hay Lung lão thái thái (Bà lão điếc)... việc phác họa những nhân vật không hẳn là người tốt này đã để lại ấn tượng vô cùng sâu sắc.

Có những nhân vật này thì mới nảy sinh ra vô vàn mâu thuẫn xung đột. Bọn họ càng xấu xa, càng tác oai tác quái, khán giả xem càng thấy cuốn; để rồi cuối cùng kẻ ác bị trừng trị nghiêm khắc, thế là thỏa mãn (sảng khoái).

Bộ phim này chính là dựa vào hai điểm trên để điều động cảm xúc của người xem.

Sáng tác truyện đồng nhân Tứ Hợp Viện đương nhiên cũng phải bám sát phong cách của nguyên tác.

Tận dụng tốt thiết lập nhân vật để triển khai các loại mâu thuẫn, điều động cảm xúc của độc giả, sau đó thỏa mãn và giải phóng cảm xúc đó - đây chính là cốt lõi của đề tài này.

Yếu lĩnh mở đầu

Phần mở đầu của đề tài này có thể bắt tay vào từ những khía cạnh sau:

1. Cảm giác nhập vai (Đại nhập cảm)

Khi viết Tứ Hợp Viện, điều tôi thích dùng nhất chính là tạo ra cảm giác nhập vai ngay từ phần mở đầu. Tiểu thuyết mạng có rất nhiều phương pháp và kỹ xảo để tạo cảm giác này, nhưng với đề tài Tứ Hợp Viện, cá nhân tôi khuyên các bạn nên cải thiện cảm giác nhập vai từ những điểm sau.

Đầu tiên là phải làm cho độc giả chấp nhận, đồng tình và sinh ra sự đồng cảm.

Lấy một ví dụ, rất nhiều truyện Tứ Hợp Viện ở phần giới thiệu và chương một đều thích dùng góc nhìn của thượng đế để điểm mặt gọi tên các nhân vật trong khu tứ hợp viện này, đồng thời chụp cho họ cái mũ "cầm thú".

Đây chính là sự đồng thuận về mặt quan điểm. Tác giả đưa ra góc nhìn của mình, ví dụ cho rằng Sỏa Trụ (Trụ ngốc) cũng chẳng phải người tốt lành gì, rồi thông qua góc nhìn thượng đế liệt kê một sự việc ra để chứng minh.

Nếu không có lỗ hổng logic nào, xét về tình về lý đều xuôi tai, quan điểm này của bạn được độc giả chấp nhận, thì họ sẽ nảy sinh sự đồng cảm và có hứng thú đọc tiếp.

Phương thức tạo sự đồng thuận này rất đa dạng, cần phải linh hoạt biến thông. Ví dụ tôi vừa nêu về việc điểm mặt các nhân vật trong Tứ Hợp Viện và chốt lại họ đều là một đám cầm thú rất được độc giả Phi Lư tán đồng; thế nhưng, motif này đã quá nhan nhản rồi. Nếu bạn muốn dùng sự đồng thuận để làm phần mở đầu, bạn cần phải có sự thay đổi.

Ví dụ, chỉ đơn độc nhận xét về một người, chẳng hạn như Tần Hoài Như. Ai cũng bảo cô ta là ma cà rồng hút máu, vậy tôi xây dựng cô ta thành người tốt có được không? Đương nhiên là được, chỉ cần logic của bạn hợp lý, thấu tình đạt lý, không có tì vết gì, thì độc giả cũng sẽ chấp nhận.

2. Cảm giác mong đợi (Kỳ đãi cảm)

Cách này thường là vừa mở đầu đã đi thẳng vào một câu chuyện làm điểm nhấn câu khách; thông thường tên truyện sẽ viết luôn về sự kiện đầu tiên này.

Ví dụ: Mở đầu Bổng Ngạnh ăn trộm tiền của tôi, tôi đánh gãy hai tay nó.

Đây là lối viết nhịp độ nhanh, bùng nổ mạnh rất thường thấy trên Phi Lư. Nó khiến độc giả hứng thú ngay từ cái tên truyện, chưa đọc đã thấy sảng khoái, phủ đầu áp đảo. Loại mở đầu này trong đề tài Tứ Hợp Viện thường mang lại số liệu ngày đầu tiên tốt nhất.

Chủ yếu của nó là chơi đùa với cảm giác mong đợi, nhưng cốt lõi vẫn nằm ở cảm xúc.

3. Cảm giác thời đại

Dùng cảm giác thời đại để làm phần mở đầu cho truyện Tứ Hợp Viện.

Trục thời gian của đề tài Tứ Hợp Viện thường rơi vào khoảng từ những năm 50 đến những năm 90; trải qua các thời kỳ đặc thù như sơ kỳ lập quốc, Cách mạng Văn hóa, kinh tế kế hoạch hóa, và cải cách mở cửa.

Hãy nắm bắt những đặc điểm xã hội và hơi thở cuộc sống của thời kỳ này để tạo dựng nên bầu không khí đặc trưng của con người thời đại đó.

Thực ra cá nhân tôi thấy cái này cũng được tính là cảm giác nhập vai.

Bởi vì khi tạo ra cảm giác thời đại, viết ra được cái hơi thở, cái hương vị đặc thù của những năm tháng đó, độc giả sau khi đọc xong một đoạn văn sẽ từ từ chìm đắm vào thời đại ấy. Cảm giác đó rất ấm áp, thoải mái, mượt mà, giống như đang nhâm nhi một tách cà phê nghỉ ngơi vào buổi chiều tà vậy.

Nó không đòi hỏi bạn phải tạo xung đột, điều động cảm xúc hay kéo cảm giác mong đợi ngay từ phần mở đầu.

Tuy nhiên, việc dùng cảm giác thời đại để xây dựng phần mở đầu tương đối khó, đòi hỏi tác giả phải thực sự am hiểu về thời kỳ đó, đồng thời cũng rất thử thách bút lực.

Tình tiết

Cốt lõi của đề tài Tứ Hợp Viện chính là cảm xúc.

Thế nên, gần như mọi tình tiết đều phải được thiết kế xoay quanh cảm xúc.

Trong đề tài này, để thao túng tốt cảm xúc, bạn chỉ cần nắm vững hai điểm mà tôi đã nói trước đó:

1. Mâu thuẫn xung đột.
2. Thiết lập nhân vật (Nhân thiết).

Thiết lập nhân vật là thứ không thể thay đổi.

Bất kỳ tình tiết nào bạn thiết kế ra cũng đều phải dựa vào những thiết lập nhân vật cố định đó để thúc đẩy và phát triển. Bạn chỉ cần trình bày rõ ràng thiết lập của những nhân vật này theo cách hiểu của bạn vào trong truyện, phần còn lại chính là đi thiết kế mâu thuẫn.

Vì trong nguyên tác phim vốn đã có rất nhiều mâu thuẫn, nên bạn chỉ cần liên tục khơi mào mâu thuẫn, tăng cường xung đột, càng gay gắt càng tốt.

Tại sao trên Phi Lư lại có nhiều cảnh đánh gãy chân Sỏa Trụ, bẻ tay Bổng Ngạnh, tát Tần Hoài Như, đạp Lung lão thái thái đến thế?

Đó là bởi vì những nhân vật này trong nguyên tác vốn đã hay tác oai tác quái; khi viết, bạn thiết kế thêm những tình tiết mới, làm mâu thuẫn xung đột thêm trầm trọng, khiến bọn họ càng ác độc, càng trơ trẽn hơn, phóng đại những khuyết điểm nhân tính trên người họ, thậm chí là cực đoan hóa chúng. Tự nhiên, đến lúc bạn ra tay đập bọn họ, độc giả sẽ càng thấy sảng khoái.

Hãy nhớ kỹ, thiết lập nhân vật tuyệt đối không được thay đổi, để những tình tiết Tứ Hợp Viện bạn viết ra có thể hòa nhập một cách hoàn hảo vào nguyên tác.

Ngoài ra, ngàn vạn lần phải chú ý một điểm: những nhân vật trong Tứ Hợp Viện đều thuộc tuyến nhân vật dài hạn, đừng có một gậy đập chết họ ngay. Ít nhất cũng phải hành hạ họ đôi ba bận, đợi số chữ lên đến tầm 50 vạn chữ rồi hẵng cân nhắc đến chuyện đánh tàn phế hay đánh chết.

Lý thuyết, kinh nghiệm, kỹ xảo hay mẹo mực gì đi nữa, nói ngả nói nghiêng thì cuối cùng vẫn phải quy về tình tiết.

Số liệu ngày đầu cao hay thấp có thể phụ thuộc vào tên truyện và phần giới thiệu; nhưng sau khi lên kệ VIP, tỷ lệ đặt mua và lượng độc giả theo dõi truyện (truy đính) lại hoàn toàn dựa vào chất lượng của tình tiết.

Năng lực viết tình tiết vĩnh viễn phải dựa vào nền tảng cơ bản.

Về việc viết tình tiết cho Tứ Hợp Viện, cá nhân tôi có chút tâm đắc, rất phù hợp với những người mới chỉ có vài trăm lượt đặt mua.

Đó là khi bạn thiết kế một đoạn tình tiết, bút lực và tư duy logic của bạn chưa chắc đã diễn đạt nó ra một cách hoàn hảo; lúc này, bạn có thể tham khảo tình tiết trong phim gốc, thay thế nó và tiến hành cường hóa.

Thay thế ở đây là thay thế cái vỏ bọc. Ví dụ, trong nguyên tác là Bổng Ngạnh ăn trộm gà, vậy bạn có thể đổi thành Bổng Ngạnh ăn trộm tiền. Bạn hãy xem xét sự kiện Bổng Ngạnh trộm gà trong phim, đạo diễn đã chọn góc nhìn từ đâu, bắt đầu từ những chi tiết nào, bắt cận cảnh phản ứng và biểu cảm của những ai, toàn bộ cốt truyện phát triển ra sao?

Bạn hãy dùng bút ghi chép lại những điều đó, sau đó áp dụng một cách linh hoạt vào tình tiết của mình.

Vậy cường hóa là gì?

Cường hóa chính là bạn đẩy mâu thuẫn xung đột của sự việc lên cao. Bổng Ngạnh trộm gà chỉ là chuyện nhỏ, vậy bạn hãy viết nó trộm tiền, trộm xe đạp, thậm chí là vi phạm pháp luật hình sự, nhằm làm cho mâu thuẫn thêm gay gắt, mở rộng sức ảnh hưởng của sự việc.

Nói đến tình tiết thì tự nhiên không thể tách rời nhịp độ.

Để nắm vững nhịp độ của truyện Tứ Hợp Viện, mọi người nhất định phải chú ý đến mức độ chi tiết và khái quát của cốt truyện, phân rõ mức độ quan trọng và khẩn cấp; chỗ nào cần lướt qua thì chỉ viết một bút là xong, chỗ nào cần chi tiết thì phải tập trung khắc họa và miêu tả nhiều hơn.

Vì Tứ Hợp Viện lấy cảm xúc làm chủ đạo, nên không thể thiếu miêu tả tâm lý, hành động và thần thái.

Thế nhưng, ngàn vạn lần đừng lạm dụng miêu tả tâm lý quá nhiều. Hãy nhớ, cảm xúc của ai dao động mạnh nhất thì hãy đặt góc nhìn vào người đó, và dành phần miêu tả tâm lý cho người đó.

Những mâu thuẫn xung đột được thiết kế phải có quá trình leo thang dần dần. Không thể vừa mở đầu đã tống Bổng Ngạnh vào tù, rồi những tình tiết sau đó lại chỉ là mấy trò cãi vã vặt vãnh; làm như vậy sẽ khiến tâm lý và kỳ vọng của độc giả bị hụt hẫng rất lớn.

Được rồi, về cơ bản những gì cần nói về đề tài Tứ Hợp Viện trên Phi Lư đều đã nói hết. Hiện tại, đề tài Tứ Hợp Viện vẫn đang rất bùng nổ, chỉ là cần phải biến tấu để tìm kiếm những yếu tố mới mẻ, mở ra một lối đi riêng.

Đương nhiên, nếu bạn không mơ tới vạn lượt đặt mua mà chỉ nhắm đến mốc khoảng một ngàn lượt, vậy thì cứ đánh chắc tiến chắc, nắm vững tất cả những yếu điểm mà tôi đã phân tích.

Ngày đầu tiên mở màn bằng sự bùng nổ mạnh mẽ thu về khoảng 1000V (lượt VIP), hoặc dùng cách tạo cảm giác thời đại và nhập vai thu về chừng vài trăm V; đến lúc lên kệ đạt khoảng 5000 đến 1 vạn V. Tỷ lệ đặt mua tầm 1/20 là mức vô cùng bình thường cho đề tài này. Mỗi ngày viết một vạn chữ, thu nhập từ 1 đến 3 vạn tệ một tháng thực sự không hề khó.

Đề tài này muốn viết được dài hơi, thì thiết lập nhân vật tuyệt đối không được sụp đổ. Tình tiết được thiết kế phải phù hợp với bối cảnh thời đại, logic và tình lý không có vấn đề gì, kết hợp thêm việc mang lại cho người đọc cảm giác mong đợi về việc nhân vật chính thu hoạch, thăng cấp hoặc trở nên mạnh mẽ hơn. Chỉ cần có một bộ khung rõ ràng như vậy, là đã đủ sức giữ vững lượng người đặt mua trong ít nhất 50 vạn chữ.

Nguồn: TIÊN HIỀN THƯ VIỆN