Chương 2: Đôi điều ngắn gọn về cốt truyện chính (Chủ tuyến) trên Phi Lư

Chương 2: Đôi điều ngắn gọn về cốt truyện chính (Chủ tuyến) trên Phi Lư

Lần này tôi sẽ nói ngắn gọn về cốt truyện chính (chủ tuyến) và diễn biến câu chuyện (kịch tình).

Trước đây, tôi có đọc bài của một đàn anh chia sẻ rằng mấy tay viết thuê (thương thủ) thường không biết bám sát vào chủ tuyến mà viết, toàn viết lan man chệch hướng.

Thực ra đây cũng là căn bệnh chung của cả giới viết thuê lẫn nhiều tác giả khác.

Bản thân tôi cũng từng viết qua vài cuốn và cũng vấp phải những vấn đề tương tự.

Để giải quyết vấn đề, trước tiên chúng ta phải làm rõ: Chủ tuyến là gì? Nó từ đâu mà ra? Và vai trò của nó là gì?

Chủ tuyến là gì?

Hiểu đơn giản nhất, đó chính là mạch truyện chính của cuốn sách.

Truyện trọng sinh kiếm tiền, chủ tuyến là kiếm tiền.

Truyện tán gái, chủ tuyến là tán gái.

Truyện thăng cấp, chủ tuyến là thăng cấp.

Đó chính là chủ tuyến.

Nếu chủ tuyến của bạn là kiếm tiền, mà bạn lại dành phần lớn thời lượng để miêu tả chuyện tán gái, thì tức là bạn đã viết lệch hướng rồi.

Nhưng cũng có cách để bẻ lái, đó là biến cô gái ấy thành một người có giá trị thương mại cực cao, tán đổ được cô ta đồng nghĩa với việc gia tăng tài sản.

Ví dụ: Công ty của bạn đang có một điểm yếu chí mạng, nhưng nếu mua lại được công ty của nữ chính thì sẽ khắc phục được điểm yếu đó. Như vậy, việc tán gái lúc này cũng chính là kịch tình kiếm tiền phục vụ cho chủ tuyến, không hề xung đột.

Vai trò của chủ tuyến

Chủ tuyến sinh ra là để cuốn sách bám sát vào cái cốt lõi, không bị lệch pha.

Sách trên Phi Lư, từ tên sách cho đến phần tóm tắt, cơ bản đã trình bày rõ mồn một về chủ tuyến, mục tiêu và sự kỳ vọng của cuốn sách đó rồi.

Cho nên, nếu bạn không bám sát vào cốt lõi đó mà viết, dẫn đến tình tiết bạn tạo ra chẳng ăn nhập gì với sự kỳ vọng mà độc giả có được sau khi đọc tựa và tóm tắt, thì chắc chắn sách của bạn sẽ "nằm đường" (flop).

Chủ tuyến từ đâu mà ra?

Chủ tuyến xuất phát từ việc bạn hình thành một mạch truyện lớn trong đầu, sau đó dựa vào các thiết lập cụ thể (nhân vật, bối cảnh...) để sinh ra các chủ tuyến nhỏ hơn.

Lấy Đấu Phá làm ví dụ. Chủ tuyến toàn văn của Đấu Phá kể về hành trình quật khởi của một thiên tài từng bị phế bỏ để trở thành Đấu Đế.

Đã có chủ tuyến lớn này rồi, việc tiếp theo là dựa vào hệ thống thiết lập để tạo ra các chủ tuyến giai đoạn (chủ tuyến cho từng phần).

Chủ tuyến giai đoạn đầu tiên của Đấu Phá chính là "Hẹn ước ba năm".

Vai trò của chủ tuyến toàn văn là định hình âm điệu, phong cách... của toàn bộ cuốn sách.

Còn chủ tuyến giai đoạn thì định hình hướng phát triển của câu chuyện, và bắt buộc phải chứa đựng sự mong đợi (kỳ vọng).

Bạn nghĩ câu chuyện "từ phế vật thành Đấu Đế" của chủ tuyến toàn văn có mang lại cảm giác mong đợi mạnh mẽ không?

Hay chủ tuyến báo thù có gây tò mò không? Thành tiên có hấp dẫn không?

Không hề!

Nhưng cái chủ tuyến giai đoạn đầu tiên của Đấu Phá – "Hẹn ước ba năm, vả mặt Nạp Lan Yên Nhiên" – thì có mang lại cảm giác mong đợi hừng hực không? Chắc chắn là có!

Khi biên tập viên nói chủ tuyến của bạn thiếu đi sự kỳ vọng, họ không ám chỉ những chủ tuyến phổ thông như báo thù, thăng cấp, kiếm tiền, tán gái... mà họ đang chê cái chủ tuyến giai đoạn cụ thể đầu tiên của bạn thiếu đi sức hút.

Để tạo ra sự kỳ vọng cho chủ tuyến cụ thể, có rất nhiều cách. Trên Phi Lư, những chiêu bài phổ biến nhất không ngoài việc gia tăng "Tài - Sắc - Thế" (Tiền tài - Mỹ nữ - Quyền thế) cộng thêm việc giải tỏa cảm xúc. Giải tỏa cảm xúc hiểu nôm na chính là "trang bức vả mặt", còn gia tăng "Tài - Sắc - Thế" chính là phải thu được lợi lộc sau những màn vả mặt đó.

Lấy cuốn Sính lễ tăng gấp đôi mà tôi đã phân tích ở chương trước làm ví dụ. Chủ tuyến của nó cực kỳ đơn giản: Bị mẹ vợ ép giá ngay lúc kết hôn, nhân vật chính phẫn nộ cưới luôn cô phù dâu, từ đó bắt đầu cuộc sống thần hào nhàn nhã, rải cẩu lương ngập mặt.

Đây chính là chủ tuyến toàn văn của cuốn sách.

Từ chủ tuyến này, độc giả sẽ cảm nhận được điều gì?

Thứ nhất, bị mẹ vợ ép giá, kiểu gì cũng phải có màn báo thù lật mặt, đúng không? Đây chính là câu chuyện mà độc giả cực kỳ mong chờ một cách trực tiếp.

Thứ hai, cuộc sống thần hào nhàn nhã, chuyên đi rải cẩu lương.

Tác giả đã khéo léo dung hợp hai tuyến này lại với nhau: Giai đoạn đầu vừa giẫm đạp vả mặt nhà mẹ vợ và bạn gái cũ, vừa thong dong rải cẩu lương; thỉnh thoảng bật hệ thống lên kiếm chút tiền. Kiếm được tiền thì vợ ngưỡng mộ, bố vợ kinh ngạc, còn nhà cô người yêu cũ thì tiếc đứt ruột.

Nói chung là cứ đan xen hai tuyến, tuyến thứ nhất cố tình không viết cái kết để câu kéo độc giả, rồi cứ thế mà đắp thêm tình tiết vào.

Chủ tuyến thứ nhất (kéo cừu hận, tạo cảm xúc) tôi sẽ không đi sâu phân tích nữa. Điều tôi đặc biệt muốn nhấn mạnh là cách kéo cảm xúc của Phi Lư hoàn toàn khác biệt so với mảng Tân truyền thông (như truyện ở rể, truyện chiến thần).

Cốt lõi của Phi Lư là "Đơn giản, Trực tiếp, Sảng (Thỏa mãn)". Ngay cả việc kéo cảm xúc cũng vậy, bạn chỉ cần kể sự việc ra là đủ, không cần phải thêm thắt hay tô vẽ (huyên nhiễm) quá đà.

Trong giới viết lách có câu: "Đừng tô vẽ quá nhiều, việc tô vẽ chỉ làm cho bài viết trở nên nặng nề, u ám". Chính là đạo lý này.

Ví dụ chuyện mẹ vợ đòi tăng tiền sính lễ, bạn không cần dùng những từ ngữ hoa mỹ hay sắc bén để lột tả bà mẹ vợ này vô sỉ đê tiện ra sao, hay thằng em vợ thiểu năng đến mức nào. Bạn chỉ cần kể lại hành động của họ là xong.

Độc giả Phi Lư đọc truyện là để tìm kiếm sự thư giãn. Nếu bạn viết một cách nặng nề, thâm thù đại hận, thì đúng là kéo được cừu hận đấy, nhưng đọc sẽ không thấy thoải mái nữa.

Tôi từng nghe một đại thần của Phi Lư giảng bài trong group. Anh ta nói rằng sách Phi Lư bây giờ, tình tiết sảng cũng đừng viết sảng đến mức cực đoan, điểm đến là dừng; vả mặt cũng đừng vả bôm bốp quá lố, biết chừng mực là được.

Nghĩa là sao? Bạn vả mặt người ta, người ta bị vả xong thì hừ một tiếng: "Coi như mày giỏi, chúng ta đi!"

Vậy là đủ rồi.

Đừng bắt ép đối phương phải quỳ lạy van xin tha mạng các kiểu. Cứ đơn giản, nhẹ nhàng, cảm xúc không cần biến động quá mãnh liệt.

Như vậy truyện mới mượt mà, trôi chảy.

Thế nên, cái chiêu thức kéo cừu hận, kích thích cảm xúc cực đoan của Vô Tuyến đem áp dụng vào Phi Lư thực chất chẳng có tác dụng mấy.

Không tin, bạn cứ tìm thử vài cuốn truyện trang bức vả mặt trên Thiên Bảng xem có mấy cuốn viết nặng nề thù hận mà thành công?

Chủ tuyến thứ hai, chính là những yếu tố cốt lõi của thể loại Đô thị trên Phi Lư.

Nhàn nhã: Nhàn nhã mang lại sự thư thái, không có những tình tiết thâm thù đại hận, đọc sẽ thấy rất nhẹ nhàng, vui vẻ.

Thần hào: Mười bộ Đô thị trên Phi Lư thì có đến chín bộ mang cốt tủy của Thần hào, tức là vô địch về mặt tiền bạc.

Rải cẩu lương: Trào lưu này bắt đầu thịnh hành trên Phi Lư từ năm ngoái, các bộ truyện một nữ chính thường rất chuộng kiểu rải cẩu lương, khoe ân ái này.

Thấy chưa? Chỉ từ một cái tên sách, chúng ta đã dễ dàng bóc tách ra được hai chủ tuyến.

Để kéo dài cuốn sách, vị tác giả này không chọn cách giải quyết dứt điểm chủ tuyến thứ nhất (giẫm chết nhà mẹ vợ) rồi mới bắt đầu cuộc sống thần hào (chủ tuyến thứ hai). Thay vào đó, hắn đan cài hai chủ tuyến vào nhau, nhờ đó giữ chân được tối đa những độc giả yêu thích cả hai tuyến truyện này.

Hình như tôi hơi lan man rồi.

Vừa nãy tôi đã nói về cách tạo sự mong đợi cho chủ tuyến. Giờ tôi muốn chia sẻ thêm một chút kinh nghiệm cá nhân.

Viết truyện trên Phi Lư, không biết các bạn có gặp trường hợp này không: Bạn đang viết rất bám sát theo tình tiết của chủ tuyến, bỗng nhiên độc giả nhảy ra chê bạn viết sai rồi, nhân vật chính lẽ ra phải làm việc này trước, hoặc phải giải quyết vấn đề kia trước.

Ví dụ: Truyện Hồng Hoang, nhân vật chính xuyên không thành đệ tử đời thứ ba của Tiệt giáo, vừa vào đã ỷ lại việc biết trước cốt truyện để đi tầm bảo. Thế có gì sai không?

Chẳng có gì sai cả!

Nhưng độc giả sẽ phản ứng: Một tên Địa Tiên tép riu mà cũng đòi đi tầm bảo, sao không lo đi cày cấp luyện công trước đi?

Kết quả là, những năm đó truyện Hồng Hoang bộ nào mở đầu cũng là vài chương, thậm chí hơn chục chương chỉ toàn cắm đầu luyện công thăng cấp.

Đúng vậy, đây chính là điều tôi đã nói: Chủ tuyến giai đoạn được sinh ra từ hệ thống thiết lập.

Cái "Hẹn ước ba năm" của Đấu Phá không phải do tác giả tự nhiên hét lên, mà nó được sinh ra từ chính cái thiết lập "hai cha con nhân vật chính bị làm nhục".

Tác giả đã tạo ra tình huống mở đầu bị vị hôn thê sỉ nhục, thì độc giả đương nhiên sẽ ngầm hiểu rằng hành trình tiếp theo bắt buộc phải là đi thăng cấp để báo thù. Đó chính là chủ tuyến.

Lúc này mà bạn lại bẻ lái đi viết cảnh tán gái, hay đi sâu vào những cuộc tranh đấu gia tộc không liên quan, thì rõ ràng là bạn đã viết lệch hướng rồi (trừ phi bạn chứng minh được những việc đó có liên hệ trực tiếp đến quá trình nâng cao thực lực để chuẩn bị cho Hẹn ước ba năm).

Chủ tuyến thứ nhất của cuốn Sính lễ tăng gấp đôi cũng không phải do tác giả cố tình gào thét đòi đi vả mặt nhà mẹ vợ. Nó hình thành là nhờ vào thiết lập nhân vật mẹ vợ hám tiền, cô bạn gái bám gấu váy mẹ và cậu em vợ ăn bám (phù đệ ma).

Cho nên, thiết lập là vô cùng quan trọng. Thiết lập nhân vật, bối cảnh... không phải thích nghĩ sao thì nghĩ, mà phải bám sát vào cái chủ tuyến lớn của bạn.

Thiết lập nhân vật và bối cảnh khác nhau, sẽ dẫn đến những chủ tuyến giai đoạn hoàn toàn khác nhau.

Cùng là Huyền huyễn, cùng là xuyên không, nhưng kẻ xuyên thành Thánh tử của đại tông môn sẽ có con đường khác với kẻ xuyên thành đệ tử tạp dịch ngoại môn. Cả hai đều hướng tới chủ tuyến lớn là "trở nên mạnh mẽ", nhưng chủ tuyến giai đoạn của họ chắc chắn không thể giống nhau.

Cuối cùng, tôi xin bổ sung một phương pháp để đánh giá xem tình tiết bạn đang viết có thuộc chủ tuyến hay không.

1. Tình tiết bạn viết có tác động đến kết quả của tình tiết chủ tuyến hay không?

Ví dụ: Quay lại câu chuyện về tay viết thuê không biết bám sát chủ tuyến lúc nãy. Đàn anh đó đưa ra ví dụ: Chủ tuyến là nhân vật chính đi mua vé số trúng thưởng. Nhưng trên đường đi, tay viết lại bôi ra đủ thứ chuyện: uống trà sữa, ngắm gái... viết thành một đống dài ngoằng như liệt kê sổ cái, mãi cuối cùng mới mua vé số trúng thưởng.

Áp dụng phương pháp của tôi, bạn hãy tự hỏi: Việc uống trà sữa, ngắm gái kia có ảnh hưởng gì đến việc nhân vật chính trúng vé số không?

Nếu KHÔNG, thì xóa thẳng tay.

Nếu CÓ, bạn có thể chọn lọc để viết lại cho gọn.

2. Đánh giá xem chủ tuyến có bị lệch hay không.

Hãy liệt kê ra trạng thái hiện tại, nhu cầu và tham vọng của nhân vật chính trong giai đoạn này. Sau đó đối chiếu xem câu chuyện bạn đang viết có phù hợp với những trạng thái và tham vọng đó hay không.

Ví dụ: Mở đầu bằng thân phận một nhân vật nhỏ bé, nhu cầu mãnh liệt nhất của họ chắc chắn là mưu sinh và kiếm được "thùng vàng đầu tiên" (khoản tiền đầu tiên). Mọi tình tiết đi ngược lại mục tiêu này đều là lệch hướng.

Nguồn: TIÊN HIỀN THƯ VIỆN